www.radartutorial.eu www.radartutorial.eu Koherencja i częstotliwość Dopplerowska

Prędkość ślepa

Częstotliwości Dopplera odpowiadające prędkości ślepej i prędkości umożliwiającej wykrycie celu
fD1
fD2

Ilustracja 1. Zależność między częstotliwością Dopplera a prędkością ślepą

Częstotliwości Dopplera odpowiadające prędkości ślepej i prędkości umożliwiającej wykrycie celu
PRT
fD1
fD2

Ilustracja 1. Zależność między częstotliwością Dopplera a prędkością ślepą

Dwie częstotliwości Dopplera o różnej zmianie fazy między kolejnymi okresami powtarzania impulsów
fD1
fD2

Ilustracja 1. Zależność między częstotliwością Dopplera a prędkością ślepą

Prędkość ślepa

Prędkość ślepa (ang. blind speed) to prędkość radialna celu, przy której przesunięcie fazowe między dwoma kolejnymi okresami powtarzania impulsów wynosi dokładnie 360°. Cele poruszające się z prędkościami ślepymi są tłumione przez układ MTI w taki sam sposób jak cele nieruchome.

Podczas porównywania faz sygnałów echa (kompensacja międzypulsowa) w dwóch lub większej liczbie kolejnych okresów powtarzania impulsów (PRT) może wystąpić sytuacja, w której cel porusza się z taką prędkością radialną, że przesunięcie fazowe między kolejnymi echami wynosi dokładnie 360°. Ze względu na okresowość funkcji sinusoidalnej ten sam efekt występuje również przy wszystkich całkowitych wielokrotnościach kąta 360° (±n · 360°). Ponieważ takie przesunięcie fazowe odpowiada zerowej różnicy faz, cel nie zostaje rozpoznany jako poruszający się. Porusza się on z prędkością ślepą i jest tłumiony przez układ MTI tak samo jak cel nieruchomy.

Na ilustracji 1 dolna czerwona sinusoida przedstawia częstotliwość Dopplera odpowiadającą prędkości ślepej. Wszystkie impulsy echa mają tę samą fazę i amplitudę w kolejnych okresach powtarzania impulsów. Górna niebieska sinusoida przedstawia natomiast częstotliwość Dopplera, która nie jest całkowitą wielokrotnością częstotliwości powtarzania impulsów. Dlatego faza impulsów echa zmienia się od jednego okresu powtarzania do następnego. Dzięki tej zmianie można odróżnić cel ruchomy od nieruchomego za pomocą kompensacji międzypulsowej.

Prędkości ślepe zależą od częstotliwości nadawczej radaru oraz częstotliwości powtarzania jego impulsów. Pierwszą prędkość ślepą oblicza się według wzoru:

vślepa = λ gdzie: vślepa – pierwsza prędkość ślepa;
λ – długość fali sygnału nadawanego;
Ts – okres powtarzania impulsów.
(1)
2·Ts

Ilustracja 1 pokazuje tę zależność: zmiana fazy między kolejnymi impulsami echa może zostać wykryta tylko wtedy, gdy częstotliwość Dopplera nie jest całkowitą wielokrotnością częstotliwości powtarzania impulsów. Jeżeli częstotliwość Dopplera jest równa częstotliwości powtarzania impulsów, sygnały echa są próbkowane za każdym razem w tym samym punkcie sinusoidy. W rezultacie poruszający się cel sprawia wrażenie nieruchomego. Ten sam efekt występuje przy wszystkich całkowitych wielokrotnościach częstotliwości powtarzania impulsów. Cele poruszające się z takimi prędkościami mogą nie zostać wykryte przez radary z układem MTI.

Przykład:
Radar pracuje z częstotliwością nadawczą 2,8 GHz i okresem powtarzania impulsów 1,5 ms. W tych warunkach pierwsza prędkość ślepa wynosi:

vślepa = λ = c0 = 3·108 = 35,72 m/s c0 = prędkość światła (2)
2·Ts 2·f·Ts 2·2,8·109·1,5·10-3

Wartość ta odpowiada prędkości około 129 km/h. Cele poruszające się z tą prędkością lub jej całkowitymi wielokrotnościami nie będą widoczne w obszarze działania układu MTI, ponieważ ich echa są tłumione tak samo jak echa celów nieruchomych.

Prędkość ślepa to prędkość radialna celu, przy której przesunięcie fazowe między dwoma kolejnymi okresami powtarzania impulsów wynosi 360° lub całkowitą wielokrotność tej wartości. Cele poruszające się z prędkościami ślepymi są tłumione przez układ MTI tak samo jak cele nieruchome.

Ponieważ sygnał Dopplera jest próbkowany w odstępach określonych przez okres powtarzania impulsów, różne częstotliwości Dopplera mogą powodować taką samą zmierzoną różnicę faz. Przy pomiarze częstotliwości Dopplera z uwzględnieniem znaku, z wykorzystaniem przetwarzania sygnałów I/Q, jednoznaczny zakres pomiarowy rozciąga się od ujemnej połowy do dodatniej połowy częstotliwości powtarzania impulsów. Poza tym zakresem występuje niejednoznaczność wyznaczania częstotliwości Dopplera. Zjawisko to jest znane jako dylemat Dopplera.

Do prostych sposobów ograniczania wpływu prędkości ślepych należą:

Wszystkie te rozwiązania od dawna należą do standardowych technik stosowanych w radarach obserwacji przestrzeni powietrznej.

Cyfrowe odbiorniki radarowe wymagają jednak bardziej złożonego przetwarzania sygnałów w celu ograniczenia wpływu prędkości ślepych: zalety stosowania Staggered PRT można w pełni wykorzystać dopiero przy odpowiednio dużej liczbie impulsów oświetlających cel podczas przeszukiwania. W radarach w pełni koherentnych wyposażonych w funkcję monopulsową konieczne jest zatem stosowanie bardziej zaawansowanych metod przetwarzania. W przypadku stosowania dywersyfikacji częstotliwości należy również sprowadzić częstotliwości Dopplera do wspólnego odniesienia za pomocą znormalizowanej częstotliwości Dopplera, aby zapewnić prawidłowe porównywanie prędkości celów.