Radar w pełni koherentny
Radar w pełni koherentny
przedwzmacniacz
p.cz.
mocy
p.cz.
sygnału
radarowego
podwyższający
częstotliwości
podwyższający
fazy
analogowo-
cyfrowy
przebiegu
główny
czasowe
Rysunek 1: Uproszczony schemat blokowy radaru w pełni koherentnego
przedwzmacniacz
p.cz.
mocy
p.cz.
sygnału
radarowego
podwyższający
częstotliwości
podwyższający
fazy
analogowo-
cyfrowy
przebiegu
główny
czasowe
Rysunek 1: Uproszczony schemat blokowy radaru w pełni koherentnego
przedwzmacniacz
p.cz.
Rysunek 1: Uproszczony schemat blokowy radaru w pełni koherentnego (rysunek interaktywny)
Radar w pełni koherentny
W radarze w pełni koherentnym wszystkie niezbędne sygnały taktujące i częstotliwości są wyprowadzane z bardzo stabilnych drgań oscylatora głównego i są z nimi zsynchronizowane. Wszystkie częstotliwości pochodne mają stałą zależność fazową względem tego oscylatora głównego.
Schemat blokowy przedstawia działanie w pełni koherentnego urządzenia radarowego. Podstawową zasadą jest wyprowadzanie wszystkich sygnałów krytycznych pod względem czasu i fazy z bardzo stabilnego generatora małej mocy, dzięki czemu powstaje optymalny system koherentny. Nadajnik składa się zazwyczaj ze stopnia końcowego z klistronem lub lampą z falą bieżącą, albo jest zbudowany z półprzewodnikowych modułów wzmacniających. Radar w pełni koherentny nie ma ograniczeń radaru pseudokoherentnego, opisanych w poprzedniej części.
Bloki oznaczone kolorami są często łączone w grupy funkcjonalne, na przykład tutaj w nadajnik (niebieski), odbiornik (zielony), generator sygnału (różowy) i układ przetwarzania sygnału radarowego (ochrowy). Przyporządkowanie poszczególnych podzespołów do tych grup różni się jednak w zależności od producenta.
Pojęcie koherencji ma więc w urządzeniach radarowych znaczenie funkcjonalne, które znacznie różni się od sposobu jego rozpatrywania w optyce. W optyce mówi się o długości koherencji, w obrębie której możliwa jest interferencja. W radarach w pełni koherentnych długość koherencji jest praktycznie nieskończona: oscylator główny można tutaj porównać z nieprzerwanie drgającym dipolem. Z tego ciągłego przebiegu za każdym razem wycinany jest jedynie fragment wykorzystywany jako impuls nadawczy. Po stronie nadajnika nie mogą więc wystąpić niepożądane skoki fazy ani zmiany polaryzacji. Na przykład w radarze satelitarnym wszystkie sygnały echa pochodzące ze stałej odległości są koherentne zarówno względem siebie, jak i względem częstotliwości nadawania, niezależnie od tego, z którego okresu impulsowego, a nawet z którego okrążenia Ziemi pochodzą. Długość koherencji jest zatem rzeczywiście praktycznie nieskończona i kończy się dopiero po wyłączeniu radaru lub zmianie częstotliwości pracy.
Opis działania poszczególnych podzespołów
Duplekser
Duplekser łączy antenę z nadajnikiem w czasie nadawania, a z odbiornikiem w czasie odbioru. W czasie nadawania musi chronić czułe wejście odbiornika przed dużą mocą nadajnika. W czasie odbioru musi zapobiegać dodatkowemu tłumieniu słabych sygnałów przez nadajnik.
Niskoszumny przedwzmacniacz
Niskoszumny przedwzmacniacz (Low-Noise Preamplifier LNA) wzmacnia niezwykle słabe sygnały wejściowe. Niski poziom szumów własnych jest bardzo ważny, ponieważ wszystkie kolejne stopnie wzmacniające wzmacniałyby również ten szum! Wzmocnienie wynosi około 18...25 dB. Większe wzmocnienie pogorszyłoby zakres dynamiczny odbiornika i przy silnych sygnałach wejściowych mogłoby przesterować następny stopień mieszający, jeśli nie zastosowano by odpowiedniej regulacji wzmocnienia.
Stopnie mieszające
Stopnie mieszające przekształcają odebrane sygnały wysokiej częstotliwości na niższą, łatwiejszą do przetwarzania częstotliwość pośrednią (p.cz.). Nowoczesne radary z szerokopasmowym sygnałem nadawczym i odbiornikiem superheterodynowym z podwójną przemianą częstotliwości wykorzystują jako pierwszą p.cz. częstotliwość środkową do 450 MHz, a jako drugą p.cz. częstotliwości około 75 MHz. W starszych radarach częstotliwość pośrednia wynosi około 30 lub 60 MHz. W stopniu mieszającym odebrany sygnał jest mieszany z częstotliwością oscylatora, w wyniku czego powstaje częstotliwość różnicowa. W procesie mieszania nie są tracone ani amplituda, ani informacja fazowa odebranego sygnału.
Wzmacniacze pośredniej częstotliwości
Po przemianie w dół do częstotliwości pośredniej sygnał jest wzmacniany w kilku stopniach wzmacniacza p.cz. Pierwsze, zazwyczaj bardzo szerokopasmowe wzmacniacze p.cz. zapobiegają odbiorowi częstotliwości lustrzanych. Przy bardzo wysokich częstotliwościach nadawania układy automatycznej regulacji wzmocnienia, takie jak STC, znajdują się tutaj na wejściu wzmacniacza. Wzmacniacze drugiej p.cz. muszą zapewnić największą część wzmocnienia odbiornika. Zazwyczaj mają węższe pasmo niż wzmacniacze pierwszej p.cz. Całkowita szerokość pasma odbiornika jest określana przez te wzmacniacze p.cz.
Wzmacniacz mocy
W tym systemie impuls nadawczy jest generowany z małą mocą przez generator przebiegu i dlatego musi zostać wzmocniony przez wzmacniacz mocy do wymaganej mocy nadawczej. Wzmacniacz mocy składa się ze stopnia z klistronem lub lampą z falą bieżącą, albo z kaskady półprzewodnikowych modułów wzmacniających.
Syntezator częstotliwości
Syntezator częstotliwości wytwarza z oscylatora głównego różne częstotliwości bazowe potrzebne do realizacji zwinności częstotliwościowej radaru. Starsze radary wykorzystują zwykle syntezator analogowy. Nowoczesne radary stosują architekturę pętli synchronizacji fazowej (PLL).
Mieszacz / wzbudnik
Ten stopień mieszający jest mieszaczem podwyższającym częstotliwość, który z zespolonego przebiegu, dostępnego jako informacja I i Q z generatora przebiegu, oraz z jednocześnie kluczowanego sygnału ciągłego wytwarza stabilny fazowo impuls na częstotliwości pośredniej.
W mieszaczu podwyższającym częstotliwość w torze nadawczym sygnały nadawcze z generatora przebiegu są mieszane z częstotliwościami syntezatora, czyli ze stabilnym fazowo sygnałem ciągłym, i przenoszone do pasma radarowego. W tym miejscu mają jeszcze niewielką moc.
Generator przebiegu
Generator przebiegu wytwarza kompletny impuls nadawczy o małej mocy na częstotliwości pośredniej. Umożliwia modulację złożonych kształtów impulsów, które nadają się również do kompresji impulsu.
Detektor fazy
Detektor fazy przekształca przez mieszanie sygnał p.cz. do pasma podstawowego z zachowaniem informacji o fazie (metoda I & Q) dla dalszego przetwarzania częstotliwości Dopplera.
Przetwornik analogowo-cyfrowy
Przetwornik analogowo-cyfrowy zamienia amplitudy sygnałów wideo odbiornika na słowa cyfrowe. Częstotliwość próbkowania musi być bardzo wysoka, aby uzyskać bardzo małą komórkę odległości, a tym samym dobrą rozdzielczość odległościową.
Procesor sygnału
Procesor sygnału jest częścią urządzenia radarowego, która z mieszaniny impulsów zawierającej sygnał echa, zakłócenia i szumy wydziela informację o celu. Może to być wydajny rdzeń procesora albo bardzo szybka logika sprzętowa. Informacja o celu jest przekształcana do znormalizowanego formatu (Plots i Tracks), umożliwiającego wyświetlanie niezależnie od miejsca położenia radaru.
Wskaźnik radarowy / monitor
Wskaźnik radarowy przedstawia w czasie rzeczywistym łatwy do interpretacji obraz graficzny położenia celów radarowych. W razie potrzeby mogą być również wyświetlane dodatkowe informacje, takie jak identyfikacja i kurs celu. We współczesnych radarach wskaźnik radarowy jest zazwyczaj dużym monitorem komputerowym.