www.radartutorial.eu www.radartutorial.eu Koherencja i częstotliwość Dopplerowska

Efekt Dopplera

Rysunek 1: Efekt Dopplera

Rysunek 1: Animacja efektu Dopplera

Efekt Dopplera

Efekt Dopplera to czasowa kompresja lub ekspansja sygnału, gdy odległość między nadajnikiem a odbiornikiem zmienia się podczas transmisji sygnału.

Jeśli źródło dźwięku porusza się w kierunku nieruchomego obserwatora, obserwator odbiera wyższy ton niż źródło dźwięku faktycznie emituje. Jeśli źródło dźwięku oddala się od obserwatora, efekt jest odwrotny. Wysokość dźwięku słyszana przez obserwatora jest niższa niż wysokość dźwięku emitowanego przez źródło dźwięku. W obu przypadkach występuje przesunięcie częstotliwości.

Obserwację tę można łatwo zrozumieć, patrząc na przejeżdżający samochód. Należy również zauważyć, że im szybciej samochód jedzie, tym bardziej wyraźny jest ten efekt. Fale elektromagnetyczne uderzające w poruszający się cel zachowują się w ten sam sposób. One również doświadczają przesunięcia częstotliwości.

Efekt ten nazywany jest efektem Dopplera od nazwiska jego odkrywcy Christiana Dopplera, austriackiego fizyka z lat 1803-1853. Przesunięcie częstotliwości jest miarą prędkości celu i jest nazywane częstotliwością Dopplera fD.

Efekt Dopplera w radarach

Efekt Dopplera jest wykorzystywany w technologii radarowej do następujących zadań:

fD = 2·v   fD = częstotliwość Dopplera [Hz]
λ = długość fali transmitowanej częstotliwości
v = prędkość celu [m/s]
λ

Ten wzór ma zastosowanie, jeśli prędkość jest równa prędkości radialnej.

Jednak samolot zwykle leci w innym kierunku. W takim przypadku mierzona jest tylko prędkość radialna. Różni się ona jednak od prędkości docelowej, więc zastosowanie ma następujący wzór:

fD = 2·v · cos α   fD = częstotliwość Dopplera [Hz]
λ = długość fali transmitowanej częstotliwości
v = prędkość celu [m/s]
α = kąt między kierunkiem nadawanego sygnału a kierunkiem lotu celu
λ
Wyprowadzenie wzoru na „częstotliwość Dopplera” dla radaru

Obrót fazowy φ fali elektromagnetycznej od anteny radaru do celu i z powrotem wynika ze stosunku przebytej odległości do długości fali nadawanego sygnału pomnożonej przez podział stopnia pełnego okręgu lub 2·π w poniższym wzorze:

Rysunek 2: Przesunięcie fazowe odbieranego sygnału

Rysunek 2: Przesunięcie fazowe odbieranego sygnału

φ = − 2r · 2π φ = przesunięcie fazowe między sygnałem nadawanym i odbieranym
2r = dwukrotność odległości: ścieżka zewnętrzna i powrotna
2π = 360°: okres oscylacji
λ = długość fali częstotliwości transmisji
λ

(Oprócz przesunięcia fazowego spowodowanego czasem propagacji sygnału, podczas odbicia może wystąpić dodatkowy skok fazy, który nie jest uwzględniony w tym wzorze.) Jeśli samolot ma prędkość radialną wynoszącą:

vr = d(r)
dt

faza odbiorcza zmienia się zgodnie z

d(φ) = - 4π · vr
dt λ

Odpowiada to przesunięciu dopplerowskiemu odbieranej częstotliwości a zatem częstotliwości Dopplera fD zgodnie z

fD = 1 · d(φ) = 1 · - 4π · vr
2π dt 2π λ

 
|fD| = 2 · vr = 2 · vr· ftx gdzie ftx = częstotliwość transmisji
c0 = prędkość światła
vr = prędkość radialna celu
λ c0

Oznacza to, że w praktyce częstotliwość dopplerowska występuje dwukrotnie w urządzeniu radarowym: raz na zewnętrznej ścieżce fali aż do odbicia - a następnie ponownie na ścieżce powrotnej, ale teraz dla fali odbitej już dotkniętej częstotliwością dopplerowską ze ścieżki zewnętrznej.

„Znormalizowana” częstotliwość Dopplera

Zmierzona częstotliwość dopplerowska fD zależy od prędkości radialnej celu i częstotliwości transmisji. Jest to miara prędkości radialnej tylko wtedy, gdy częstotliwość nadajnika ftx jest względnie stała. Nowoczesne zestawy radarowe zwykle pracują z różnymi częstotliwościami (na przykład zestawy radarowe z dywersyfikacją częstotliwości). W tym przypadku wpływ częstotliwości transmisji jest często nadal niewielki, ponieważ różnica między częstotliwościami transmisji jest tylko nieznacznie większa niż szerokość pasma transmisji. Jeśli jednak sygnały echa pochodzą z częstotliwości transmisji o różnych pasmach częstotliwości, wspólne przetwarzanie sygnału radarowego nie jest takie proste. Częstotliwość Dopplera różni się wtedy znacznie, nawet jeśli pochodzi od tego samego celu. W takim przypadku zmierzona częstotliwość dopplerowska jest po prostu dzielona przez częstotliwość transmisji, aby uzyskać wspólną miarę prędkości radialnej:

ξD = fD / fTx
= 2· vr / c0

Teraz uzyskuje się tak zwaną „znormalizowaną częstotliwość Dopplera” ξD , która jest tylko proporcjonalna do prędkości radialnej celu. Obie częstotliwości Dopplera mogą być teraz przetwarzane razem, na przykład poprzez porównanie całego widma Dopplera celu z danymi z bazy danych.