www.radartutorial.eu www.radartutorial.eu Radar Grondbeginselen

Genereren van een testecho

Afbeelding 1: Voorbeeld van een HF-signaalgenerator,
hier de DSG 3065B van Rigol

Afbeelding 1: Voorbeeld van een HF-signaalgenerator,
hier de DSG 3065B van Rigol.

Genereren van een testecho

Voor veel meet- en testtaken aan een radar is een kunstmatig gegenereerd echosignaal nodig, waarvan de grootte nauwkeurig kan worden gedefinieerd. Zulke taken zijn bijvoorbeeld:

Afhankelijk van de modulatie van de zendpuls bestaan er twee verschillende manieren om zo'n echosignaal voor controle of meting te genereren. Bij klassieke pulsradars is dit nog vrij eenvoudig: alleen de triggerpuls hoeft te worden vertraagd met de tijd die overeenkomt met de gewenste afstand, en de signaalgenerator genereert daarmee het gewenste hoogfrequente signaal. (Zo'n triggerpuls is in elke radar altijd beschikbaar voor de synchronisatie van meetapparatuur.)

Het wordt moeilijker wanneer de radar een intrapuls-gemoduleerde zendpuls gebruikt waarvan de golfvorm niet bekend is bij de signaalgenerator.

Sommige radars, vooral bij de luchtverkeersleiding, gebruiken afwisselend beide methoden: een zeer korte intern ongemoduleerde puls voor kleine afstanden en meestal een langere lineair frequentiegemoduleerde zendpuls voor grote afstanden. Als beide soorten echosignalen in hetzelfde ontvangstkanaal worden verwerkt, is het vaak voldoende om alleen de eenvoudigere variant te gebruiken.

Intrapuls-gemoduleerde signalen

Bij intrapuls-gemoduleerde signalen worden hogere eisen aan de meetapparatuur gesteld. In een eerste stap moet het actuele uitgezonden signaal worden ontvangen en geanalyseerd. Daartoe wordt het uitgezonden signaal synchroon gedemoduleerd en worden de gedigitaliseerde I&Q-gegevens via een datakabel aan het tweede meetapparaat doorgegeven. Het tweede meetapparaat is een zogenoemde vectorsignaalgenerator en moduleert zijn hoogfrequente signaal exact met deze I&Q-gegevens. Zo ontstaat een 1:1-kopie van het uitgezonden signaal, die door de looptijden in de meetapparatuur echter al enigszins is vertraagd. Deze vertraging kan bovendien met een vrij programmeerbare tijd worden gewijzigd.

Afbeelding 2: Meetopstelling voor een radarechogenerator met directionele koppeling

PC
Spectrum-
analysator
Vector-
signaal-
generator
Radar
Radarantenne
Radarzender
Radar-
ontvanger
Radarsignaalprocessor
Directionele
koppeling
Verzwakker
gesimuleerd echosignaal
Referentiefrequentie

Afbeelding 2: Meetopstelling voor een radarechogenerator met directionele koppeling (interactieve afbeelding)

Deze meetopstelling volgens afbeelding 2 moet worden aangepast aan de beschikbare aansluitingen van de meetapparatuur.

Radars met een passieve antenne hebben meestal een directionele koppeling in de antennevoedingslijn ingebouwd. Deze dient bijvoorbeeld voor het meten van het zendvermogen, de staandegolfverhouding en kan bij omkering van de afsluitweerstand ook worden gebruikt voor het invoeren van het echosignaal. Wat echter niet mogelijk is: tegelijkertijd via deze aansluiting een monster voor analyse van het uitgezonden signaal afnemen en het gesimuleerde echosignaal invoeren! Daarvoor zou in plaats van de directionele koppeling een meetbus eenvoudig parallel aan de antennevoedingslijn moeten worden aangesloten, maar die zou dan volledig onaangepast zijn en de impedantie van de antennevoedingslijn verslechteren. Daarom kan via deze aansluiting slechts een deel van het zendvermogen worden afgenomen. Voor het invoeren van het echosignaal moet een andere aansluiting worden gevonden. Het eenvoudigst is om de kabel rechtstreeks aan de ingang van de ontvanger los te nemen en daar de meetkabel met het testsignaal aan te sluiten.

Bij actieve phased-arrayantennes is deze opstelling echter niet mogelijk. Er zijn geen meetaansluitingen op de radar die hiervoor kunnen worden gebruikt. In de meetopstelling van afbeelding 2 kan nu alles worden weggelaten wat blauw is weergegeven en bij de radar hoort. In plaats daarvan worden kleine, aan de zendfrequentie aangepaste antennes op de kabels aangesloten. De spectrumanalysator ontvangt nu het uitgezonden signaal, meestal uit de zijlobben van de antenne. De signaalgenerator zendt het echosignaal uit in het nabije veld van de radarantenne. Beide meetapparaten moeten daarom buiten op een bepaalde afstand van de radarantenne worden opgesteld. De afstandsbediening via de LAN-kabel maakt bediening vanuit de radarshelter mogelijk.

Repeater-jammer

Deze meetopstelling buiten de radar werkt bij elke radar. In principe vormt zij echter ook de schakeling van een stoorzender, die een krachtig vals doel op de radarschermen kan genereren. Bij een operationeel systeem is vóór het uitvoeren van tests via de antenne afstemming met de exploitant van de radar noodzakelijk.

Coherentie?

Is deze meetopstelling volgens afbeelding 2 in staat om coherente echosignalen te simuleren?
Deze vraag kan niet eenvoudig met ja of nee worden beantwoord. Het hangt van verschillende factoren af…

Ten eerste hangt het ervan af of het gesimuleerde echosignaal in de meetopstelling snel genoeg wordt gegenereerd. Omdat ook de fase van het uitgezonden signaal wordt geëvalueerd en bij het genereren van het echosignaal wordt meegenomen, is het gegenereerde echosignaal coherent met deze ene zendpuls. Als het echosignaal dus nog binnen dezelfde pulsperiode beschikbaar is, kan met zekerheid van coherentie worden uitgegaan.

Ten tweede hangt het ervan af of de radarzender volledig coherent is, dat wil zeggen of de zendpulsen van de radar onderling coherent zijn. Als dat niet het geval is, wat bij zenders met een magnetron altijd zo is, kan deze schakeling alleen binnen één pulsperiode coherent zijn. In dat geval spreekt men van coherentie in het ontvangstpad. Omdat dit ook geldt voor de volgende zendpuls, kan met behulp van deze meetopstelling een echosignaal met de eigenschappen van een vast doel worden gegenereerd. Omdat aan het gesimuleerde echosignaal bovendien een extra faseverandering kan worden gemoduleerd, kunnen ook doelen met een Dopplerfrequentie worden gesimuleerd.

Als de radarzender echter volledig coherent is, zijn de afzonderlijke zendpulsen onderling coherent. In dat geval is de coherentie van deze meetopstelling onafhankelijk van de vraag of het gesimuleerde echosignaal nog binnen dezelfde pulsperiode beschikbaar is of niet. Het echosignaal zou dus ook coherent blijven wanneer het pas enkele pulsperioden later beschikbaar zou zijn.