www.radartutorial.eu www.radartutorial.eu Radar Grondbeginselen

Meting van het dynamisch bereik van de ontvanger

vanaf hier
overstuurd
grens-
gevoeligheid

Afbeelding 1: Een zogenaamde kalibratiecurve van de ontvanger: het uitgangssignaal (Y-as) als functie van het ingangsvermogen (X-as). Het verschil tussen het oversturingspunt en het punt van de grensgevoeligheid is het dynamisch bereik van de ontvanger in decibel (hier: 118 - 83 = 35 dB).

vanaf hier
overstuurd
grens-
gevoeligheid

Afbeelding 1: Een zogenaamde kalibratiecurve van de ontvanger: het uitgangssignaal (Y-as) als functie van het ingangsvermogen (X-as). Het verschil tussen het oversturingspunt en het punt van de grensgevoeligheid is het dynamisch bereik van de ontvanger in decibel (hier: 118 - 83 = 35 dB).

Meting van het dynamisch bereik van de ontvanger

De meting van het dynamisch bereik van de ontvanger is van groot belang voor de beoordeling van de prestaties van een radar. De invloed van het dynamisch bereik van de ontvanger op het bereik van de radar wordt echter meestal onderschat. Er moet altijd rekening mee worden gehouden dat de ontvanger geen onderscheid kan maken tussen storing en echosignaal. Hij ontvangt dus altijd tegelijkertijd ruis, storing (bijvoorbeeld van vaste doelen of zeegang) en het echosignaal. De amplitudes van deze signalen worden aan de ingang van de ontvanger bij elkaar opgeteld, waardoor de ontvanger snel in begrenzing komt. Begrenzing betekent altijd dat het bovenste deel van de som van deze signalen vanaf een bepaald niveau wordt afgesneden. Dit betekent dat het kleinste van de ingangssignalen verloren gaat. In de meeste gevallen is dat het echosignaal.

Voor het meten van het dynamisch bereik van de ontvanger wordt dezelfde meetopstelling gebruikt als voor de meting van de ontvangergevoeligheid.

naar de antenne
variabele
verzwakker
0 … −120 dB
directionele
koppeling
−31,5dB
Duplexer
Ontvanger
Zender
Synchronisatie-
pulsen

Afbeelding 2: Meetopstelling voor de MDS; de verzwakkingen in de directionele koppeling, de connectoren en de kabel kunnen hier worden verwaarloosd.

naar de antenne
variabele
verzwakker
0 … −120 dB
directionele
koppeling
−31,5dB
Duplexer
Ontvanger
Zender
Synchronisatie-
pulsen

Afbeelding 2: Meetopstelling voor de MDS; de verzwakkingen in de directionele koppeling, de connectoren en de kabel kunnen hier worden verwaarloosd.

naar de antenne
variabele
verzwakker
0 … −120 dB
directionele
koppeling
−31,5dB
Duplexer
Ontvanger
Zender
Synchronisatie-
pulsen

Afbeelding 2: Meetopstelling voor de MDS; de verzwakkingen in de directionele koppeling, de connectoren en de kabel kunnen hier worden verwaarloosd. (interactieve afbeelding)

Met deze meetopstelling moeten meerdere metingen (ten minste twee) met verschillende ingangsvermogens worden uitgevoerd, om een gevoeligheidscurve zoals in afbeelding 1 te verkrijgen. De procedure bestaat uit het meten van de weergegeven amplitude van het testsignaal (op de A-indicator of op een extra aangesloten oscilloscoop) als functie van de op de verzwakker ingestelde verzwakking (als maat voor het HF-vermogen aan de ingang van de ontvanger). Voor elke afzonderlijke meting wordt de ingestelde verzwakking (dB) van de verzwakker op de X-as uitgezet. De bijbehorende amplitude van het testsignaal in volt wordt op de Y-as uitgezet. Het snijpunt van beide waarden vormt een meetpunt in het diagram. Een groot aantal van dergelijke meetpunten vormt vervolgens de kalibratiecurve van de ontvanger. Uit deze curve kan het dynamische gedrag van de ontvanger worden afgelezen.

Als voor alle meetwaarden dezelfde meetopstelling wordt gebruikt, hebben de verliezen in connectoren en meetkabel hier geen grote invloed. Het dynamisch bereik van de ontvanger is het verschil in decibel tussen het onderste en bovenste knikpunt van de curve. Voor het resultaat maakt het niet uit of deze curve ongeveer 6 dB naar links of naar rechts is verschoven. Pas wanneer wijzigingen in de meetopstelling worden aangebracht, bijvoorbeeld door extra verzwakkers met een vaste waarde toe te voegen, moeten deze correcties op dezelfde wijze worden meegenomen als bij de meting van de gevoeligheid.

Van twee radarontvangers met dezelfde grensgevoeligheid is degene beter die een vlakkere curve en dus een groter dynamisch bereik heeft. De radartechnicus kan dit dynamisch bereik van de ontvanger echter niet met instellingen aan de radar beïnvloeden. Instellingen die het dynamisch bereik van de ontvanger veranderen, kunnen alleen onder laboratoriumomstandigheden worden gewijzigd. Dat is meestal alleen rechtstreeks bij de fabrikant of in gespecialiseerde werkplaatsen mogelijk.

Er bestaan ook sets meetapparatuur die deze kalibratiecurve van de ontvanger automatisch en computergestuurd bepalen. Dit gaat aanzienlijk sneller, maar levert hetzelfde resultaat op. Vooral kunnen bij de meetopstelling dezelfde fouten worden gemaakt als bij handmatige metingen. Omdat de zender is uitgeschakeld, werkt de automatische frequentienaregeling niet. Temperatuurveranderingen in de ontvanger veranderen ook zijn frequentiegedrag. Daarom moet voor deze meting voldoende tijd worden ingepland en moet de werkfrequentie van de signaalgenerator worden aangepast aan de licht gewijzigde resonantiefrequentie van de ontvanger (of omgekeerd).