www.radartutorial.eu www.radartutorial.eu Obróbka sygnału radiolokacyjnego

Proces śledzenia

Sensor
radarowy
Konsolidacja
detekcji
Adaptacyjny
CFAR
Asocjacja
ze śladem?
nie
tak
Predykcja
śladu
Inicjowanie
śladu
Aktualizacja
śladu
Zakończenie
śledzenia
Tworzenie
śladu
Plik śladów
(dane o stanie)
Nadzór nad częstością
aktualizacji
Sterowanie i planowanie
pracy radaru
Monitor
radarowy

Rysunek 1. Schemat procesu automatycznego śledzenia celów

Sensor
radarowy
Konsolidacja
detekcji
Adaptacyjny
CFAR
Asocjacja
ze śladem?
nie
tak
Predykcja
śladu
Inicjowanie
śladu
Aktualizacja
śladu
Zakończenie
śledzenia
Tworzenie
śladu
Plik śladów
(dane o stanie)
Nadzór nad częstością
aktualizacji
Sterowanie i planowanie
pracy radaru
Monitor
radarowy

Rysunek 1. Schemat procesu automatycznego śledzenia celów

Sensor radarowy
Konsolidacja
detekcji
Asocjacja
ze śladem?
nie
tak
Predykcja
śladu
Tworzenie
śladu
Plik śladów
(dane o stanie)
Nadzór nad
częstością
aktualizacji
Sterowanie i
planowanie
pracy radaru
Monitor radarowy

Rysunek 1. Schemat procesu automatycznego śledzenia celów

Proces śledzenia

Proces śledzenia obejmuje przetwarzanie obserwacji radarowych od tworzenia pojedynczych meldunków o celach aż po udostępnianie i zarządzanie powstałymi z nich śladami. Nowe obserwacje są przypisywane do istniejących śladów, aktualizowane są oszacowania stanów ruchu celów, a ich przyszłe położenia są przewidywane. Obserwacje nieprzypisane mogą służyć do tworzenia nowych śladów. Ślady, dla których chwilowo brak odpowiednich obserwacji, mogą być początkowo podtrzymywane, a w razie dłuższego braku właściwych pomiarów zostają w określonych warunkach zakończone. Schemat blokowy na rysunku 1 przedstawia jeden z możliwych przebiegów takiego przetwarzania.

W zależności od prędkości obrotowej anteny, częstotliwości powtarzania impulsów oraz czasu oświetlania celu przez wiązkę radarową podczas jednego obrotu anteny odbiera się zwykle kilka ech od tego samego celu (zob. czas oświetlenia i liczba trafień podczas jednego skanowania w rozdziale „Podstawy”). Procesor sygnałów radarowych przetwarza odebrane sygnały i na podstawie odpowiednich kryteriów detekcji ustala, czy w danej komórce odległości może znajdować się cel. Kilka sąsiednich pomiarów lub detekcji może odnosić się do tego samego celu. Przed rozpoczęciem właściwego śledzenia informacje te należy połączyć w odpowiednie meldunki obserwacyjne.

Konsolidacja detekcji (Detection Consolidation)

Podczas konsolidacji detekcji powiązane ze sobą wyniki wykrywania, na przykład pochodzące z sąsiednich komórek odległości lub kolejnych impulsów nadawczych, są łączone w jeden meldunek obserwacyjny. W ten sposób z kilku pojedynczych pomiarów wyznacza się reprezentatywne położenie celu. W zależności od systemu radarowego można przy tym uwzględniać również poziom sygnału, rozciągłość echa i inne cechy. Możliwe metody obejmują:

Wynikiem jest punkt obserwacyjny (Plot), stanowiący meldunek obserwacyjny wykorzystywany w kolejnych etapach automatycznego śledzenia. Konsolidacja detekcji nie oznacza jeszcze przypisania punktu obserwacyjnego do istniejącego śladu, lecz przygotowuje dane pomiarowe niezbędne do wykonania tej operacji.

Adaptacyjne wyznaczanie progu detekcji (CFAR)

Wykrywanie ech radarowych utrudniają szumy, echa od obiektów nieruchomych, opady atmosferyczne i inne czynniki zakłócające. W zmiennych warunkach stały próg detekcji może powodować dużą liczbę fałszywych alarmów lub pomijanie słabszych celów. Dlatego metody o stałym współczynniku fałszywych alarmów (Constant False Alarm Rate, CFAR) dostosowują próg detekcji do lokalnych warunków zakłóceń. Ich celem jest utrzymywanie zadanej wartości prawdopodobieństwa fałszywego alarmu na możliwie stałym poziomie przy określonych założeniach dotyczących statystycznych właściwości sygnałów zakłócających, a nie całkowite wyeliminowanie wszystkich fałszywych alarmów.

Przetwarzanie CFAR należy do etapu detekcji radarowej i trzeba je odróżniać od późniejszej asocjacji danych wykonywanej przez system śledzenia. To, które dane są najpierw konsolidowane oraz które decyzje progowe są podejmowane przed konsolidacją lub po niej, zależy od architektury przetwarzania sygnałów. Schemat blokowy nie przedstawia zatem kolejności obowiązującej we wszystkich radarach. Dodatkowe informacje o detekcji i prawdopodobieństwie fałszywego alarmu znajdują się w rozdziale „Podstawy”.

Asocjacja danych (Track Association)

Punkty obserwacyjne dostarczane przez układ przetwarzania sygnałów muszą zostać przypisane do istniejących śladów. W tym celu system śledzenia wykorzystuje wcześniej oszacowane stany ruchu do obliczenia przewidywanych położeń celów w chwilach nowych pomiarów. Wokół tych położeń wyznacza się bramki akceptacji, wewnątrz których punkt obserwacyjny jest rozpatrywany jako możliwy kandydat do aktualizacji śladu. Jeśli w jednej bramce znajduje się kilka punktów obserwacyjnych lub jeden punkt leży w bramkach akceptacji kilku śladów, przypisanie musi zostać rozstrzygnięte na podstawie dodatkowych kryteriów.

Asocjacja danych jest zatem odrębnym procesem decyzyjnym: określa, która obserwacja należy do którego śladu celu. Natomiast późniejsza estymacja stanu wyznacza sposób, w jaki nowe pomiary są wykorzystywane do korekty wcześniej oszacowanego stanu ruchu. W trudnych przypadkach asocjacji można stosować metody, które jednocześnie rozpatrują kilka możliwych przypisań, takie jak Multiple Hypothesis Tracker.

Inicjowanie śladu (Track Initiation)

Na podstawie pojedynczego punktu obserwacyjnego zazwyczaj nie można wiarygodnie określić ruchu celu. Dlatego meldunki obserwacyjne, których nie można przypisać do istniejącego śladu, są najpierw analizowane pod kątem możliwości utworzenia nowego śladu. Można w tym celu wykorzystać kilka kolejnych w czasie punktów obserwacyjnych, których położenia są zgodne z prawdopodobnym ruchem celu. Nowy ślad może początkowo mieć status wstępny i zostaje potwierdzony dopiero po spełnieniu ustalonych kryteriów.

Liczba wymaganych obserwacji i przedział czasu, w którym muszą one wystąpić, zależą od konkretnego systemu radarowego i jego wymagań. Często stosowanym warunkiem jest na przykład uzyskanie określonej minimalnej liczby zgodnych ze sobą obserwacji podczas kilku kolejnych obrotów anteny. Takie postępowanie zmniejsza ryzyko błędnego tworzenia nowych śladów na podstawie pojedynczych fałszywych alarmów. Szczegółowe informacje podano na stronie Inicjowanie śladu.

Predykcja stanu i aktualizacja śladu (Track Prediction & Update)

Dla każdego istniejącego śladu przewiduje się prawdopodobne położenie celu w chwili nowej obserwacji na podstawie ostatnio oszacowanego stanu ruchu. W tym celu położenie, prędkość i ewentualnie przyspieszenie można połączyć w wektor stanu. Predykcja uwzględnia również zastosowany model ruchu oraz czas, jaki upłynął od ostatniej aktualizacji.

Po przypisaniu nowego punktu obserwacyjnego do śladu jego wartości pomiarowe porównuje się z przewidywanym stanem. Na podstawie różnicy oblicza się poprawkę, uzyskując w ten sposób zaktualizowaną estymatę położenia i parametrów ruchu celu. Można do tego zastosować na przykład filtr α–β lub filtr Kalmana. Metody te przetwarzają pomiary i predykcje, uwzględniając ich właściwości oraz niepewności.

Obliczenia powtarza się dla każdej nowej odpowiedniej obserwacji. Zaktualizowana estymata stanu stanowi jednocześnie punkt wyjścia do kolejnej predykcji. Podstawy matematyczne opisano bardziej szczegółowo na stronie Wygładzanie śladu i estymacja stanu.

Pliki śladów i ich aktualizacja (Track Files)

Informacje o śledzonych celach są przechowywane w pliku śladów lub w odpowiedniej strukturze danych. Dla każdego aktywnego śladu zawiera on aktualnie oszacowany stan ruchu oraz informacje administracyjne niezbędne do dalszego przetwarzania. W zależności od systemu radarowego dane te mogą obejmować:

Gdy nowy meldunek obserwacyjny zostanie przypisany do istniejącego śladu, odpowiednie zmienne stanu i informacje administracyjne są aktualizowane. Zapisane dane mogą być następnie przekazywane do wskaźników radarowych, stanowisk nadzoru przestrzeni powietrznej lub innych systemów przetwarzania. W odpowiednio wyposażonych radarach wielofunkcyjnych mogą one również służyć do planowania dodatkowych obserwacji wybranych celów.

Podtrzymywanie i zakończenie śledzenia (Track Maintenance & Termination)

Jeśli dla istniejącego śladu chwilowo nie zostanie znaleziony odpowiedni meldunek obserwacyjny, nie oznacza to koniecznie, że cel zniknął. System śledzenia może nadal przewidywać oczekiwany stan ruchu i podczas kolejnych obserwacji ponownie poszukiwać odpowiednich punktów obserwacyjnych. Jednak wraz z upływem czasu od ostatniego pomiaru niepewność przewidywanego położenia zazwyczaj rośnie. Dlatego może być konieczne odpowiednie dostosowanie bramki akceptacji.

Jeśli odpowiednie obserwacje nie są dostępne przez dłuższy czas, wiarygodność śladu maleje. Decyzja o jego dalszym podtrzymywaniu lub zakończeniu śledzenia zależy od ustalonych kryteriów. Mogą one uwzględniać na przykład liczbę pominiętych aktualizacji, dotychczasową jakość śladu oraz warunki eksploatacyjne. Odpowiednie decyzje omówiono szczegółowo na stronie Podtrzymywanie i zakończenie śledzenia.

Proces śledzenia łączy zatem detekcję i konsolidację obserwacji radarowych z asocjacją danych, estymacją stanu, predykcją i zarządzaniem śladami. W zależności od typu radaru funkcje te mogą być organizowane w różny sposób lub realizowane we wspólnej jednostce przetwarzania. Najważniejsze jest uzyskanie z pojedynczych obserwacji, które mogą być obarczone błędami pomiarowymi, możliwie wiarygodnych i stale aktualizowanych informacji o ruchu celów.