www.radartutorial.eu www.radartutorial.eu Obróbka sygnału radiolokacyjnego

Czym jest filtr alfa-beta?

Filtr alfa-beta

Filtr alfa-beta

Filtr alfa-beta (filtr α-β) jest prostą metodą matematyczną, umożliwiającą estymację położenia i prędkości poruszającego się celu na podstawie kolejnych pomiarów jego położenia. Filtr ten stosuje się między innymi w radiolokacyjnym śledzeniu celów. Na podstawie wcześniej oszacowanych parametrów ruchu przewiduje on następne położenie celu i koryguje tę prognozę z wykorzystaniem nowego pomiaru radarowego. W tym celu stosuje się dwa stałe parametry filtru: α (alfa) oraz β (beta).

W najprostszej postaci metoda zakłada, że między dwoma pomiarami cel porusza się z w przybliżeniu stałą prędkością. Można ją stosować do jednej współrzędnej lub niezależnie do kilku współrzędnych. Przy przetwarzaniu wielu współrzędnych znaczenie mogą jednak mieć różnice w dokładności pomiarów oraz zależności występujące między poszczególnymi współrzędnymi.

Przewidywanie następnego położenia celu

Punktem wyjścia do obliczeń są wcześniej oszacowane położenie i prędkość celu. Na ich podstawie można przewidzieć położenie, które cel prawdopodobnie osiągnie w chwili następnego pomiaru. Przy stałej prędkości do poprzedniego położenia dodaje się drogę przebytą w danym przedziale czasu.

xp = xalt + valt · Δt (1)

W tym równaniu xp oznacza przewidywane położenie, xalt to wcześniej oszacowane położenie, valt to wcześniej oszacowana prędkość, a Δt oznacza przedział czasu między dwoma pomiarami. W przyjętym modelu ruchu jednostajnego przewidywana prędkość jest początkowo równa prędkości oszacowanej wcześniej.

Korekcja na podstawie nowego pomiaru radarowego

Gdy dostępny jest nowy pomiar radarowy, jego wynik porównuje się z przewidywanym położeniem. Różnica między tymi wartościami nazywana jest resztą predykcji (reziduum) lub innowacją. Określa ona, o ile zmierzone położenie różni się od wartości przewidywanej.

r = xmess − xp (2)

Filtr wykorzystuje tę różnicę do przeprowadzenia dwóch odrębnych korekcji. Współczynnik α służy do korekcji oszacowanego położenia. Współczynnik β służy do korekcji oszacowanej prędkości.

xneu = xp + α · r
vneu = valt + (β / Δt) · r
(3)

Parametr α określa, jaka część odchylenia położenia jest wykorzystywana do korekcji oszacowanego położenia. Im większa wartość α, tym bardziej skorygowane położenie zbliża się do nowego wyniku pomiaru. Przy mniejszej wartości większe znaczenie ma natomiast wcześniejsza prognoza ruchu.

Parametr β wpływa na korekcję prędkości. W tym celu odchylenie położenia dzieli się przez przedział czasu między pomiarami, a następnie mnoży przez β. W ten sposób filtr może wyznaczać zmianę oszacowanej prędkości na podstawie kolejnych pomiarów położenia.

Radar śledzi cel, którego wcześniej oszacowana odległość wynosi 10,0 km. Oszacowana prędkość w kierunku radialnym wynosi 200 m/s. Do następnego pomiaru radarowego upływa jedna sekunda. Zakładając stałą prędkość, filtr przewiduje więc położenie celu w odległości 10,2 km.

Nowy pomiar radarowy wskazuje jednak odległość 10,3 km. Wartość reszty predykcji wynosi zatem +100 m. W tym przykładzie przyjęto parametry filtru α = 0,6 oraz β = 0,2.

r = 10 300 m − 10 200 m = 100 m
xneu = 10 200 m + 0,6 · 100 m = 10 260 m
vneu = 200 m/s + (0,2 / 1 s) · 100 m = 220 m/s
 

Po korekcji oszacowana odległość wynosi więc 10,26 km, a oszacowana prędkość 220 m/s. Do następnej prognozy filtr wykorzystuje te skorygowane wartości. Pierwotny pomiar radarowy wynoszący 10,3 km pozostaje przy tym niezmieniony.

Jak α i β wpływają na śledzenie celu?

Dobór obu parametrów filtru w znacznym stopniu określa jego zachowanie. Większe wartości powodują zazwyczaj silniejszą reakcję na nowe pomiary. Dzięki temu filtr może szybciej dostosowywać się do zmian ruchu celu. Jednocześnie jednak błędy pomiarowe i szumy mają większy wpływ na oszacowane parametry ruchu celu.

Mniejsze wartości prowadzą natomiast do bardziej wygładzonych oszacowań, ponieważ nowe pomiary w mniejszym stopniu zmieniają wcześniejszą prognozę. Filtr może jednak wówczas wolniej reagować na rzeczywiste zmiany ruchu celu. Zwłaszcza podczas manewru oszacowane położenie może przejściowo znacznie odbiegać od położenia rzeczywistego.

Dlatego parametrów nie należy dobierać bez uwzględnienia właściwości radaru i charakterystyki ruchu celu. Dokładność pomiarów, odstęp czasu między nimi oraz przewidywana manewrowość celu wpływają na odpowiedni dobór parametrów. Ponadto wartości należy dobrać tak, aby zapewnić stabilną pracę filtru.

Co dzieje się podczas manewrów celu?

Prosty filtr alfa-beta wykorzystuje model ruchu ze stałą prędkością. Jeśli cel przyspiesza, zwalnia lub zmienia kierunek ruchu, model ten nie odpowiada już w pełni rzeczywistemu ruchowi. Może to prowadzić do większych różnic między przewidywanym a zmierzonym położeniem.

Filtr reaguje na takie odchylenia przez korekcję oszacowanego położenia i prędkości. Nie jest jednak w stanie przewidzieć nieoczekiwanego manewru, zanim pojawią się odpowiednie pomiary. W zależności od przyjętych parametrów może być konieczne wykonanie kilku pomiarów, zanim oszacowane wartości ponownie dostatecznie dostosują się do rzeczywistego ruchu celu.

W przypadku ruchu celów charakteryzującego się znacznymi przyspieszeniami można stosować rozszerzone metody. Należy do nich na przykład filtr alfa-beta-gamma (α-β-γ), który oprócz położenia i prędkości uwzględnia również przyspieszenie. Inne modele ruchu i metody filtracji także mogą zapewniać korzyści podczas śledzenia celów manewrujących.

Różnica w porównaniu z filtrem Kalmana

Filtr alfa-beta i filtr Kalmana wykorzystują tę samą podstawową zasadę: najpierw obliczają prognozę, a następnie korygują ją na podstawie nowego pomiaru. Zasadnicza różnica polega na sposobie wyznaczania wzmocnienia korekcyjnego.

W klasycznym filtrze alfa-beta oba współczynniki wzmocnienia α i β mają ustalone wartości. Natomiast filtr Kalmana oblicza swoje wzmocnienie na podstawie oszacowanych niepewności modelu ruchu oraz pomiarów. Niepewności te są opisywane za pomocą macierzy kowariancji i aktualizowane w każdym kroku obliczeniowym.

W określonych warunkach filtr alfa-beta można uznać za uproszczoną postać filtru Kalmana o stałym wzmocnieniu. W szczególności przy niezmiennych warunkach modelu i pomiarów wzmocnienie filtru Kalmana może po okresie przejściowym zbiegać do stałych wartości. Filtr alfa-beta nie wymaga jednak ciągłego obliczania macierzy kowariancji, dlatego charakteryzuje się mniejszą złożonością obliczeniową.

Znaczenie w radiolokacyjnym śledzeniu celów

Filtr alfa-beta jest szczególnie przydatny w zastosowaniach, w których wymagane jest proste i szybkie szacowanie położenia i prędkości celu. Jego obliczenia składają się głównie z dodawania i mnożenia. Dzięki temu metoda wymaga niewielkich zasobów obliczeniowych i może być stosowana także do jednoczesnego śledzenia dużej liczby celów.

Przewidywane położenie celu może również służyć do wyznaczenia obszaru, w którym oczekiwany jest następny pomiar radarowy. Jednak decyzję o tym, które wykrycia radarowe należą do poszczególnych tras śledzenia, podejmuje proces asocjacji danych, a nie sam filtr alfa-beta. Błędnego przypisania pomiarów do tras śledzenia nie można niezawodnie skorygować za pomocą samego filtru.

Podobnie jak filtr Kalmana, filtr alfa-beta działa rekurencyjnie. Do wykonania kolejnego kroku obliczeniowego potrzebne są jedynie wcześniej oszacowane położenie i prędkość, przedział czasu oraz nowy pomiar przypisany do śledzonego celu. Dlatego metoda nadaje się do automatycznego śledzenia celów w czasie rzeczywistym.