www.radartutorial.eu www.radartutorial.eu Koherencja i częstotliwość Dopplerowska

Pojęcie koherencji


Stabilne drgania ciągłe jako odniesienie
1. PRT
2. PRT
3. PRT
przypadkowa faza

Rysunek 1: Powstawanie koherencji, koherentne i niekoherentne impulsy nadawcze


Stabilne drgania ciągłe jako odniesienie
1. PRT
2. PRT
3. PRT
przypadkowa faza

Rysunek 1: Powstawanie koherencji, koherentne i niekoherentne impulsy nadawcze

Czym jest radar koherentny?

Pojęcie koherencji

Koherencja opisuje zależności fazowe między impulsami nadawczymi w systemie radaru impulsowego. Drgania i fale elektromagnetyczne określa się jako koherentne, gdy ich wzajemne zależności fazowe pozostają stałe. W przypadku braku koherencji zależności te mają rozkład statystyczny. To, czy radar pracuje koherentnie, zależy w dużym stopniu od rodzaju nadajnika i dostępności odniesienia fazowego. W radarach można stosować różne systemy nadawcze, które mogą być koherentne, częściowo koherentne lub niekoherentne.

Radar niekoherentny

Jednym z możliwych systemów nadawczych jest nadajnik samowzbudny (Power Oscillator Transmitter, POT). Gdy taki nadajnik jest włączany i wyłączany prostokątnym impulsem modulującym, przy każdym impulsie nadawczym rozpoczyna drgania z inną fazą początkową. Faza początkowa drgań jest całkowicie przypadkowa.

Zapamiętaj: Nadajniki samowzbudne mają przypadkową fazę od impulsu do impulsu, dlatego nie są koherentne!

Radar koherentny

Innym systemem nadawczym jest PAT (Power Amplifier Transmitter). W tym systemie nadajnik składa się zasadniczo ze wzmacniacza dużej mocy i jest pobudzany bardzo stabilnymi drganiami ciągłymi pochodzącymi z generatora głównego, który synchronizuje generator przebiegu sygnału. Warunkiem jest, aby generator główny (oscylator koherencji) dostarczał drgania ciągłe o stabilnej fazie. Poszczególne impulsy nadawcze stanowią wtedy odcinki tych drgań ciągłych. Radary, w których zależności fazowe są tak stabilne, nazywa się w pełni koherentnymi. Modulacja końcowego stopnia mocy nadajnika nie wpływa na fazę impulsu nadawczego.

Jeśli również częstotliwość powtarzania impulsów (PRF) jest wyprowadzana z częstotliwości generatora głównego, każdy impuls nadawczy rozpoczyna się nawet z taką samą fazą. Jeśli oscylator ten jest na tyle stabilny, że faza jego drgań nie wykazuje odchyleń przez wiele godzin, a nawet dni, radar pozostaje koherentny nie tylko od impulsu do impulsu, lecz także od jednego skanowania do następnego, czyli również po kolejnym obrocie anteny (a w przypadku satelitów nawet po następnym okrążeniu Ziemi). Odchylenia mogłyby wystąpić, gdyby podczas wytwarzania drgań pojawił się tak zwany szum fazowy.

Zapamiętaj: Generatory główne małej mocy, po których następuje wzmocnienie do dużej mocy, zapewniają stałą zależność fazową między impulsami nadawczymi, a więc koherencję!

Radar pseudokoherentny

Dzięki specjalnemu rozwiązaniu układowemu również radary niekoherentne mogą określać fazę sygnału echa. Chociaż nadajnik rozpoczyna drgania z przypadkową fazą, można zachować tę fazę jako odniesienie przez cały okres odbioru za pomocą sterowanych drgań tłumionych. Stabilny oscylator koherencji jest synchronizowany fazą aktualnego impulsu nadawczego i kontynuuje drgania z tą samą fazą. Następny impuls nadawczy rozpoczyna się jednak z inną, przypadkową fazą. Dlatego odniesienie fazowe musi być ustalane na nowo dla każdego okresu odbioru. Metoda ta jest również nazywana „coherent on receive”, czyli koherencją po stronie odbiorczej.

Koherencja zewnętrzna

Oprócz opisanej dotychczas koherencji wewnętrznej istnieją również radary wykorzystujące koherencję zewnętrzną. W tych radarach odniesienie fazowe uzyskuje się z sygnałów echa pochodzących od zakłóceń biernych, na przykład od celów nieruchomych. Porównanie z tym odniesieniem umożliwia wykrywanie celów ruchomych, mimo że sam nadajnik pracuje niekoherentnie.

Zalety

Przy typowych prędkościach lotu samolotów i stosowanych długościach fal częstotliwości dopplerowskie najczęściej mieszczą się w zakresie częstotliwości akustycznych. Ze względu na krótki czas przebywania wiązki antenowej na celu w radarach obserwacyjnych można uzyskać tylko kilka sygnałów echa. Odpowiadają one bardzo niewielkiej liczbie okresów drgań mierzonej częstotliwości dopplerowskiej, często nawet tylko jednemu! To zdecydowanie za mało, aby mierzyć tę częstotliwość bezpośrednio jako drgania. Dlatego radar musi mierzyć zmianę fazy od impulsu do impulsu i na tej podstawie wyznaczać częstotliwość dopplerowską.

Najważniejszą zaletą tych systemów koherentnych jest możliwość wykrywania nawet bardzo małych zmian fazy sygnału echa, co pozwala ograniczyć wpływ celów nieruchomych dzięki wykorzystaniu efektu Dopplera. Ponadto dzięki integracji koherentnej kilku sygnałów echa można poprawić stosunek sygnału do szumu.