www.radartutorial.eu www.radartutorial.eu Radar Grondbeginselen

Volledig coherente radar

Volledig coherente radar

Duplexer
Ruisarme
voorversterker
1e MF-
versterker
Vermogens-
versterker
2e MF-
versterker
Radar-
signaal-
processor
Opwaartse
menger
Frequentie-
synthesizer
Opwaartse
menger
Fase-
detector
Analoog-
digitaal-
omzetter
Menger
Golfvorm-
generator
Master-
oscillator
Tijd-
regeling

Afbeelding 1: Vereenvoudigd blokschema van een volledig coherente radar

Duplexer
Ruisarme
voorversterker
1e MF-
versterker
Vermogens-
versterker
2e MF-
versterker
Radar-
signaal-
processor
Opwaartse
menger
Frequentie-
synthesizer
Opwaartse
menger
Fase-
detector
Analoog-
digitaal-
omzetter
Menger
Golfvorm-
generator
Master-
oscillator
Tijd-
regeling

Afbeelding 1: Vereenvoudigd blokschema van een volledig coherente radar

ant dup lna zf1 scr amp mx1 mx2 zf2 rdp uc1 fsy uc2 syd adc mx3 wfg mcl cnt acp acp tp1 tp2 tp3 tp4 tp5 tp6 l75 l75 cnt fxf fxf fxf fxf fxf fxf fxf
ruisarme
voorversterker
2e MF-
versterker
TP1
TP2
TP3
TP4
TP5
TP6

Afbeelding 1: Vereenvoudigd blokschema van een volledig coherente radar (interactieve afbeelding)

Volledig coherente radar

Bij een volledig coherente radar worden alle benodigde kloksignalen en frequenties afgeleid van de zeer stabiele oscillatie van een masteroscillator en zijn ze met deze oscillatie gesynchroniseerd. Alle afgeleide frequenties hebben een vaste faserelatie ten opzichte van deze masteroscillator.

Het blokschema toont de werking van een volledig coherente radar. Het basisprincipe is dat alle tijd- en fasekritische signalen worden afgeleid van een zeer stabiele generator met laag vermogen en zo een optimaal coherent systeem vormen. De zender bestaat doorgaans uit een eindtrap met een klystron of lopende-golfbuis, of wordt opgebouwd uit halfgeleiderversterkermodules. De volledig coherente radar heeft niet de beperkingen van de pseudo-coherente radar die in het vorige gedeelte zijn beschreven.

De met kleuren gemarkeerde bouwstenen worden vaak functioneel samengevoegd, bijvoorbeeld hier tot zender (blauw), ontvanger (groen), signaalgenerator (roze) en radarsignaal­verwerking (oker). De indeling van de afzonderlijke submodules verschilt echter van fabrikant tot fabrikant.

Het begrip coherentie heeft in radarsystemen dus een functie die sterk verschilt van de betekenis ervan in de optica. In de optica spreekt men van een coherentielengte waarbinnen interferentie mogelijk is. Bij volledig coherente radars is deze coherentielengte praktisch oneindig: de masteroscillator kan hier worden vergeleken met een ononderbroken oscillerende dipool. Van deze voortdurend aanwezige oscillatie wordt telkens slechts een gedeelte uitgesneden en als zendpuls gebruikt. Ongewenste fasesprongen en polariteitsomkeringen zijn aan de zenderzijde daardoor niet mogelijk. Zo zijn bij een satellietradar alle echosignalen uit een constante afstand zowel onderling als ten opzichte van de zendfrequentie coherent, ongeacht uit welke pulsperiode en zelfs uit welke omloop rond de aarde ze afkomstig zijn. De coherentielengte is daarmee daadwerkelijk praktisch oneindig en eindigt pas wanneer de radar wordt uitgeschakeld of de werkfrequentie wordt gewijzigd.

Functiebeschrijving van de afzonderlijke componenten
Duplexer

De duplexer verbindt de antenne tijdens het zenden met de zender en tijdens de ontvangst met de ontvanger. Tijdens het zenden moet hij de gevoelige ingang van de ontvanger beschermen tegen het hoge zendvermogen. Tijdens de ontvangst moet hij voorkomen dat de zender de zwakke ontvangen signalen extra verzwakt.

Ruisarme voorversterker

Een ruisarme voorversterker (Low-Noise Preamplifier LNA) versterkt de uiterst zwakke ingangssignalen. De geringe eigenruis is zeer belangrijk, omdat alle volgende versterkertrappen deze ruis eveneens zouden versterken! De versterking bedraagt ongeveer 18...25 dB. Een hogere versterking zou het dynamische bereik van de ontvanger verminderen en bij sterke ingangssignalen de volgende mengtrap oversturen als geen geschikte versterkingsregelingen worden toegepast.

Mengtrappen

De mengtrappen zetten de ontvangen hoogfrequente signalen om naar een lagere, gemakkelijker te verwerken middenfrequentie (MF). Moderne radars met een breedbandig zendsignaal en een dubbele superheterodyne-ontvanger gebruiken als eerste MF een middenfrequentie tot 450 MHz en als tweede MF frequenties rond 75 MHz. Bij oudere radars ligt deze middenfrequentie rond 30 of 60 MHz. In de mengtrap wordt het ontvangen signaal gemengd met een oscillatorfrequentie, waardoor een verschilfrequentie ontstaat. Bij het mengproces gaan noch de amplitude noch de fase-informatie van het ontvangen signaal verloren.

Middenfrequentversterkers

Na het omlaagmengen naar de middenfrequentie wordt het signaal in meerdere MF-versterkertrappen versterkt. De eerste, meestal zeer breedbandige MF-versterkers voorkomen de ontvangst van spiegelfrequenties. Bij zeer hoge zendfrequenties bevinden automatische versterkingsregelingen, zoals STC, zich hier aan de ingang van de versterker. De versterkers van de tweede MF moeten het grootste deel van de versterking in de ontvanger leveren. Ze zijn meestal smallerbandig dan de versterkers van de eerste MF. De totale bandbreedte van de ontvanger wordt door deze MF-versterkers bepaald.

Vermogensversterker

In dit systeem wordt de zendpuls met laag vermogen opgewekt door de golfvormgenerator en moet vervolgens door de vermogensversterker tot het vereiste zendvermogen worden versterkt. De vermogensversterker bestaat uit een trap met een klystron of lopende-golfbuis, of uit een cascade van halfgeleiderversterkermodules.

Frequentiesynthesizer

De frequentiesynthesizer genereert uit de masteroscillator verschillende basisfrequenties die nodig zijn voor de frequentie-agiliteit van de radar. Oudere radars gebruiken meestal een analoge synthesizer. Moderne radars gebruiken een Phase Locked Loop (PLL)-architectuur.

Menger / exciter

Deze mengtrap is een opwaartsmenger die uit de complexe golfvorm, aangeboden als I- en Q-informatie van de golfvormgenerator, en een op hetzelfde moment geschakelde continue oscillatie een fasestabiele puls op de middenfrequentie genereert.

In de opwaartsmenger van het zendpad worden de zendsignalen van de golfvormgenerator gemengd met de frequenties van de synthesizer, dus met een fasestabiele continue oscillatie, en naar de radarband omhooggemengd. Op dit punt hebben ze nog een laag vermogen.

Golfvormgenerator

De golfvormgenerator genereert de volledige zendpuls met laag vermogen op de middenfrequentie. Hij maakt de modulatie van complexe pulsvormen mogelijk, die ook geschikt zijn voor pulscompressie.

Fasedetector

De fasedetector mengt het MF-signaal met behoud van de fase-informatie (I & Q-methode) naar de basisband voor de verdere Dopplerfrequentieverwerking.

Analoog/digitaalomzetter

De analoog/digitaalomzetter zet de amplitudes van de videosignalen van de ontvanger om in digitale woorden. De bemonsteringsfrequentie moet zeer hoog zijn om een zeer kleine afstandscel en daarmee een goede afstandsresolutie te verkrijgen.

Signaalprocessor

De signaalprocessor is het deel van het radarapparaat dat de doelinformatie uit het pulsmengsel van echosignaal, storingen en ruis filtert. Dit kan een krachtige processorkern zijn of een uiterst snelle vastbedrade logica. De doelinformatie wordt omgezet in een gestandaardiseerd formaat (Plots en Tracks), waardoor weergave onafhankelijk van de locatie mogelijk is.

Radarscherm / monitor

Het radarscherm toont in real time een eenvoudig te interpreteren grafische weergave van de posities van radardoelen. Indien gewenst worden ook aanvullende gegevens weergegeven, zoals de identificatie en koers van het doel. In moderne radars is het radarscherm meestal een groot computerscherm.