www.radartutorial.eu www.radartutorial.eu Lotniczy radar skanujący

Koherentna detekcja zmian

Rysunek 1: Obraz SAR z wcześniejszej chwili

Rysunek 1: Obraz SAR z wcześniejszej chwili

Rysunek 2: Obraz CCD z wykrytymi różnicami

Rysunek 2: Obraz CCD z wykrytymi różnicami

Wieloczasowa analiza koherencji danych SAR

W radarze z syntetyczną aperturą można przeprowadzić tak zwaną wieloczasową analizę koherencji danych SAR (ang.: Coherent Change Detection, CCD). Wymaga to dokładnego zapisywania danych surowych, precyzyjnego przetwarzania obrazu i dokładnych obliczeń. Metoda jest stosowana do celów cywilnych i wojskowych i stanowi skuteczną technikę wykrywania zmian na powierzchni Ziemi. Pozwala wykryć nawet najmniejsze zmiany powierzchni Ziemi. Przykładem zastosowania cywilnego jest ocena szkód spowodowanych przez burze w lasach lub szkód wywołanych przez powodzie sztormowe na wybrzeżach.

Zasada działania

Metoda przypomina znaną grę polegającą na wyszukiwaniu różnic między obrazami: analizuje się obraz oryginalny i jego zmodyfikowaną kopię, a następnie należy wykryć wszystkie zmiany. Często nie udaje się znaleźć ostatniej różnicy i wtedy pomaga już tylko metoda techniczna: oba obrazy nakłada się na siebie, dzięki czemu różnice stają się lepiej widoczne. W rzeczywistości jest to jednak jedynie metoda Magnitude Change Detection, która w przypadku obrazu zarejestrowanego optycznie działa tylko wtedy, gdy warunki oświetlenia na obu obrazach są jednakowe.

W przypadku radaru warunki oświetlenia są zawsze porównywalne. W koherentnej detekcji zmian dwa obrazy radarowe są porównywane zarówno pod względem amplitudy, jak i położenia fazowego. (Przez koherencję w radiolokacji rozumie się zawsze stałą zależność fazową względem drgania odniesienia.) Źródło danych znajduje się więc w takim punkcie toru przetwarzania sygnału radarowego, w którym informacja o fazie nie została jeszcze utracona, czyli przed demodulacją. Dzięki temu można wykrywać znacznie mniejsze zmiany. Metoda Magnitude Change Detection jest również możliwa w przypadku SAR, lecz dopiero po demodulacji. (Patrz integracja impulsów)

Na obrazie obliczonym przez SAR można rozpoznać nawet ślady pojazdów w terenie, tylko dlatego, że źdźbła trawy na łące zostały ułożone w określonym kierunku, czyli w kierunku jazdy. W zastosowaniach wojskowych metoda ta jest przydatna, ponieważ pozwala wykrywać proste formy maskowania. Jeżeli nagle pojawi się drzewo, którego dwa dni wcześniej jeszcze tam nie było, oznacza to, że ktoś najwyraźniej próbuje coś w tym miejscu ukryć. Takie istotne zmiany są wyróżniane na obrazie kolorem sygnalizacyjnym, czerwonym lub niebieskim. Kolor czerwony oznacza, że obiekt zniknął w porównaniu z pierwszym obrazem, natomiast niebieski wskazuje, że pojawił się nowy obiekt.

Obliczanie obrazu

Obraz nie jest porównywany wyłącznie piksel po pikselu za pomocą korelacji wzajemnej, lecz wartość każdego piksela jest oceniana w odniesieniu do jego otoczenia, czyli do średniej wartości niewielkiego obszaru, na przykład 3×3 piksele. Dla każdego z tych obszarów oblicza się koherencję γ, która określa, jak dokładnie dany obszar jednego obrazu odpowiada właściwemu obszarowi następnego obrazu. Jeżeli γ = 1, występuje dokładna zgodność. Przy γ = 0 nie występowałaby nawet zgodność przypadkowa. Gdy odchylenie przekroczy określoną wartość, na przykład gdy γ < 0,9, następuje zmiana koloru.

Na przykład ślad pojazdu na powierzchni trawiastej pozostałby widoczny nawet po kilku dniach i spowodowałby zmianę w przybliżeniu γ = 0,96 … 0,98. W przypadku trawnika wskutek przygniecenia źdźbeł trawy można zmierzyć niewielką zmianę odległości rzędu kilku centymetrów. Amplituda sygnału echa prawie się więc nie zmienia, lecz położenie fazowe jest zupełnie inne. Obraz porównujący wyłącznie amplitudy, czyli wykorzystujący metodę niekoherentną, nie wykryłby zatem niczego. Obraz, który normalizuje te amplitudy i przedstawia wyłącznie tę różnicę fazową, szczególnie wyraźnie uwidoczniłby takie ślady pojazdów. Taki obraz wyglądałby jednak na dość zaszumiony i generowałby również wiele fałszywych alarmów, ponieważ na przykład wiatr także wpływa na położenie liści lub źdźbeł trawy. Dlatego amplituda i faza muszą być porównywane jednocześnie, aby uzyskać obraz zmian o możliwie najwyższym kontraście. Również dla takiego obrazu można ustalić wartości progowe i obliczyć parametry typowe dla radaru, takie jak prawdopodobieństwo wykrycia oraz częstość fałszywych alarmów (lub prawdopodobieństwo fałszywego alarmu).