Coherente veranderingsdetectie
Afbeelding 1: SAR-beeld van een eerder tijdstip
Afbeelding 2: CCD-beeld met de gedetecteerde verschillen
Multitemporele analyse van de coherentie van SAR-gegevens
In een radar met synthetische apertuur kan een zogenaamde multitemporele analyse van de coherentie van SAR-gegevens (Engels: Coherent Change Detection, CCD) worden uitgevoerd. Hiervoor zijn een nauwkeurige opslag van de ruwe gegevens, een exacte beeldverwerking en nauwkeurige berekeningen vereist. De methode wordt voor civiele en militaire doeleinden gebruikt en is een krachtige techniek voor het detecteren van veranderingen aan het aardoppervlak. Hiermee kunnen zelfs de kleinste veranderingen aan het aardoppervlak worden gedetecteerd. Een civiele toepassing is bijvoorbeeld de beoordeling van stormschade in bossen of van schade door stormvloeden aan de kust.
Werkingsprincipe
De methode lijkt op het bekende spel waarbij verschillen tussen afbeeldingen moeten worden gevonden: een originele afbeelding en een gewijzigde kopie worden onderzocht en alle veranderingen moeten worden herkend. Vaak wordt het laatste verschil niet gevonden en dan helpt alleen nog een technische methode: beide afbeeldingen worden over elkaar heen gelegd, waardoor de verschillen duidelijker naar voren komen. Dit is echter in feite alleen de methode Magnitude Change Detection, die bij een optisch opgenomen beeld alleen werkt wanneer de lichtomstandigheden in beide beelden gelijk zijn.
Bij radar zijn de verlichtingsomstandigheden altijd vergelijkbaar. Bij coherente veranderingsdetectie worden de twee radarbeelden zowel op amplitude als op fasepositie met elkaar vergeleken. (Onder coherentie wordt bij radar altijd een vaste faserelatie met een referentietrilling verstaan.) De gegevensbron bevindt zich dus op een punt in de keten van de radarsignaalverwerking waar de fase-informatie nog niet verloren is gegaan, dus vóór de demodulatie. Daardoor kunnen veel kleinere veranderingen worden gedetecteerd. De methode Magnitude Change Detection kan eveneens bij een SAR worden toegepast, maar dan na de demodulatie. (Zie pulsintegratie)
In het door de SAR berekende beeld kunnen zelfs voertuigsporen in het landschap worden herkend, alleen omdat de grassprieten op de weide in een bepaalde richting, namelijk de rijrichting, zijn neergedrukt. Voor militaire toepassingen is de methode bruikbaar omdat zij eenvoudige camouflages kan detecteren. Wanneer er plotseling een boom staat die er twee dagen eerder nog niet stond, probeert iemand daar kennelijk iets te verbergen. Dergelijke ingrijpende veranderingen worden in het beeld met een signaalkleur, rood of blauw, gemarkeerd. Rood betekent dat een object ten opzichte van het eerste beeld is verdwenen, terwijl blauw betekent dat er een nieuw object is verschenen.
Berekening van het beeld
Het beeld wordt niet alleen pixel voor pixel met behulp van kruiscorrelatie vergeleken, maar de waarde van elke pixel wordt beoordeeld in verhouding tot zijn omgeving, dus ten opzichte van het gemiddelde van een klein gebied, bijvoorbeeld 3×3 pixels. Voor elk van deze gebieden wordt een coherentie γ berekend, die aangeeft hoe nauwkeurig dit gebied van het ene beeld overeenkomt met het overeenkomstige gebied van het volgende beeld. Als γ = 1, is er sprake van een exacte overeenkomst. Bij γ = 0 zou er zelfs geen toevallige overeenkomst bestaan. Zodra de afwijking een bepaalde waarde overschrijdt, bijvoorbeeld wanneer γ < 0,9, wordt een kleurverandering toegepast.
Zo zou het spoor van een voertuig op een grasveld zelfs na enkele dagen nog zichtbaar zijn en een verandering van ongeveer γ = 0,96 … 0,98 veroorzaken. Bij gras kan door het neerdrukken van de grassprieten een geringe afstandsverandering van slechts enkele centimeters worden gemeten. De amplitude van het echosignaal verandert daarbij nauwelijks, maar de fasepositie is volledig anders. Een beeld dat alleen de amplitudes vergelijkt, dus een niet-coherente methode gebruikt, zou daarom niets detecteren. Een beeld dat deze amplitudes normaliseert en alleen dit faseverschil weergeeft, zou dergelijke voertuigsporen bijzonder sterk markeren. Een dergelijk beeld zou er echter vrij ruisachtig uitzien en ook veel valse alarmen veroorzaken, omdat bijvoorbeeld ook de wind invloed heeft op de stand van bladeren of grassprieten. Daarom moeten amplitude en fase gelijktijdig worden vergeleken, zodat een beeld van de veranderingen met een zo hoog mogelijk contrast ontstaat. Ook voor een dergelijk beeld kunnen drempelwaarden worden vastgesteld en voor radar kenmerkende parameters worden berekend, zoals de detectiewaarschijnlijkheid en het percentage valse alarmen (of de waarschijnlijkheid van een vals alarm).