www.radartutorial.eu www.radartutorial.eu Radar Grondbeginselen

Satellietmeting van de hoogte van het aardoppervlak

door het impulsvolume
verlicht
oppervlak
ontvangen vermogen

Figuur 1: Reflectie van een impuls met een duur van τ aan een glad oppervlak.

door het impulsvolume
verlicht
oppervlak
ontvangen vermogen

Figuur 1: Reflectie van een impuls met een duur van τ aan een glad oppervlak.

Satellietmeting van de hoogte van het aardoppervlak

De hoogte van het aardoppervlak, of de hoogte van de zeespiegel, kan worden bepaald door een eenvoudige afstandsmeting vanaf een satelliet waarvan de baanhoogte praktisch tot op de centimeter nauwkeurig bekend is. Niet alleen de looptijd van de elektromagnetische golven wordt gemeten, maar ook hun fase. Hierdoor wordt een zeer hoge nauwkeurigheid van slechts enkele centimeters bereikt. De uitgezonden impuls ondergaat bij de reflectie echter een sterke vervorming. De oorzaak hiervan is de kromming van het impulsvolume over enkele meters, waardoor de uitgezonden impuls niet gelijkmatig door een relatief glad oppervlak wordt gereflecteerd.

Na een looptijd van R/c0 bereikt het impulsvolume het reflecterende oppervlak eerst in één punt. Tijdens de impulsduur breidt dit punt zich uit tot een cirkel. Daarna ontstaat in het midden van de cirkel een opening: in het midden is de reflectie al beëindigd, terwijl aan de rand van het antennediagram de uitgezonden impuls door de hoekafhankelijke grotere schuine afstand het oppervlak nog niet heeft bereikt. Het verlichte oppervlak krijgt daardoor de vorm van een ring die met toenemende tijd steeds groter wordt. Zolang het verlichte oppervlak zich uitbreidt tot een volledige cirkel (dit gebeurt tot het tijdstip R/c0 + τ), neemt het ontvangen vermogen toe en ontstaat de stijgende flank van het echosignaal. Vanaf het moment dat zich in het midden een opening vormt, blijft het ontvangen vermogen ongeveer constant en ontstaat het impulsplateau.

In de grafische voorstelling kon de verhouding tussen de impulsduur en de diameter van de ring niet op schaal worden weergegeven. Zo leidt een baanhoogte van 1 000 km met een halfwaardebreedte van de antenne van 0,32° tot een verlicht oppervlak met een diameter van 2,8 km. Wanneer de duur van de uitgezonden impuls 3 nanoseconden bedraagt, is het echosignaal van een vlak oppervlak in het impulsplateau toch minstens 26 nanoseconden lang. Omdat het oppervlak echter ruw is, worden de flanken van de echo-impuls bovendien minder steil. Voor de meting wordt daarom precies het punt gebruikt waarop de stijgende flank van het echosignaal overgaat in het impulsplateau ((2R/c0) + τ).

De ruwheid van het zeeoppervlak wordt veroorzaakt door willekeurig verdeelde golven. Het middelen van de echosignalen over een reeks van maximaal 1 000 uitgezonden impulsen kan hun invloed op de impulsvorm verminderen en maakt bovendien uitspraken mogelijk over de significante golfhoogte (SWH). Omdat afstandsvouwing mogelijk is, wat betekent dat zich op het traject van het uitgezonden signaal naar het aardoppervlak geen noemenswaardige reflecterende objecten bevinden, kunnen meerdere uitgezonden impulsen elkaar tijdens de voortplanting overlappen zonder dat daarbij ambiguïteiten ontstaan. Daardoor kan ondanks de zeer grote baanhoogte een relatief hoge pulsherhalingsfrequentie worden gebruikt.