www.radartutorial.eu www.radartutorial.eu Wojna elektroniczna

Szum fazowy

Δφ

Rysunek 1: Szum fazowy w dziedzinie czasu

Δφ

Rysunek 1: Szum fazowy w dziedzinie czasu

Szum fazowy

Szum fazowy jest definiowany jako wielkość w dziedzinie częstotliwości, odnosząca się do widmowej gęstości mocy niepożądanych, statystycznie występujących zmian fazy generatora wykorzystywanego jako źródło sygnału. Szum fazowy jest również nazywany stabilnością krótkookresową i stanowi ważną właściwość źródeł sygnału. Zwykle wyraża się go w jednostkach dBc/Hz (decybelach carrier per Hertz) i określa on moc szumu względem fali nośnej, zawartą w paśmie o szerokości 1 Hz i zlokalizowaną w określonej odległości od częstotliwości nośnej. W dziedzinie czasu szum fazowy jest różnicą między teoretycznymi a rzeczywistymi przejściami przez zero drgania harmonicznego. Fluktuacje tych odchyleń są określane jako jitter.

Idealny obwód rezonansowy pracujący w warunkach nadprzewodnictwa w temperaturze zera bezwzględnego (0 K lub −273,15 °C) i pozbawiony szumu własnego generowałby również idealny sygnał okresowy, który można opisać następująco:

(1)

  • A  = amplituda sygnału
  • f0 = częstotliwość sygnału
  • 2πf0t = faza sygnału

Szum własny powstaje jednak wskutek podstawowych procesów fizycznych i nie można go wyeliminować w normalnych warunkach pracy. Ten szum cieplny lub szum migotania powoduje wahania amplitudy i fazy oscylatora. Sygnał uzyskuje szum fazowy poprzez dodanie procesu stochastycznego, oznaczonego symbolem φ, w następujący sposób:

(2)


Najprostszą i najszybszą metodą określenia szumu fazowego oscylatora jest bezpośredni pomiar za pomocą analizatora widma. Szum fazowy wewnętrznych oscylatorów analizatora widma musi być jednak dostatecznie mały, aby właściwości badanego obiektu nie zostały przesłonięte przez szum fazowy analizatora widma. Pomiar nie przedstawia bowiem wyłącznie szumu fazowego badanego obiektu, lecz sumę mocy szumu fazowego badanego obiektu, szumu fazowego wewnętrznych oscylatorów oraz szumu cieplnego.

Częstotliwość
Szum migotania
Gęstość mocy

Rysunek 2: Widmo gęstości mocy szumu migotania w funkcji częstotliwości

Częstotliwość
Szum migotania
Gęstość mocy

Rysunek 2: Widmo gęstości mocy szumu migotania w funkcji częstotliwości

Podczas gdy dla składowych wysokiej częstotliwości obserwuje się stały poziom szumu tła w zakresie od −125 do −130 dB, szum fazowy wzrasta początkowo w kierunku niższych częstotliwości zgodnie z zależnością 1/f ², a poniżej częstotliwości granicznej właściwej dla danego układu zgodnie z zależnością 1/f ³ wskutek szumu migotania. Na rysunku 2 podwójnie logarytmiczne przedstawienie gęstości mocy w funkcji częstotliwości daje prostą o nachyleniu −2 dla szumu 1/f ² oraz prostą o nachyleniu −3 dla szumu 1/f ³. Począwszy od pasma UHF wpływ ma już tylko niezależny od częstotliwości „biały” szum.