Niepożądane sygnały na ekranie radaru: zakłócenia bierne (Radar Clutter)
Rysunek 1: Radar odbiera echa od wszystkich obiektów znajdujących się w obszarze charakterystyki promieniowania anteny, również od obiektów niepożądanych.
Rysunek 1: Radar odbiera echa od wszystkich obiektów znajdujących się w obszarze charakterystyki promieniowania anteny, również od obiektów niepożądanych.
Niepożądane sygnały na ekranie radaru: zakłócenia bierne (Radar Clutter)
Termin „clutter” oznacza sygnały echa odbierane i wyświetlane przez radar, które są niepożądane, ponieważ zmniejszają prawdopodobieństwo wykrycia właściwych celów.
- Echa określane jako zakłócenia od obiektów naziemnych pochodzą od celów stałych, takich jak budynki, drzewa, wzniesienia terenu i podobne obiekty.
- Zakłócenia morskie to echa odbite od fal na powierzchni morza. Pod wpływem wiatru fale te poruszają się z określoną prędkością radialną, która powoduje powstanie częstotliwości Dopplera w odbieranych echach. Dlatego zakłócenia te są bardzo trudne do wytłumienia.
- O zakłóceniach meteorologicznych mówimy wtedy, gdy chmury, deszcz, śnieg lub mgła są wykrywane i wyświetlane przez radar jako cele.
Rysunek 2: Ekran wskaźnika PPI z echami radarowymi i zakłóceniami od celów stałych (clutter)
Rysunek 2: Ekran wskaźnika PPI z echami radarowymi i zakłóceniami od celów stałych (clutter)
Zaawansowane metody przetwarzania sygnałów, wykorzystujące między innymi efekt Dopplera, ograniczają negatywny wpływ tych zakłóceń. Metody te określa się jako „wskazywanie celów ruchomych” (Moving Target Indication, MTI) lub „selekcję celów ruchomych”. Wykorzystują one różnice między echami kolejnych impulsów nadawczych, na przykład poprzez kompensację międzypulsową.
- Metody niewykorzystujące efektu Dopplera
- Metody dopplerowskie
- Inne metody
Zakłócenia morskie
Rysunek 3: Zakłócenia morskie na ekranie wskaźnika PPI
Zakłócenia morskie są niepożądanymi echami odbitymi od grzbietów fal morskich. W przeciwieństwie do celów stałych na lądzie grzbiety tych fal nie pozostają w jednym miejscu. Pod wpływem wiatru grzbiety fal przemieszczają się, a ich prędkość radialna powoduje powstanie częstotliwości Dopplera w echach. Dlatego bardzo trudno jest usunąć te zakłócenia za pomocą systemu MTI bez jednoczesnego zmniejszenia zasięgu wykrywania radaru.
Na ilustracji widoczne są zakłócenia morskie, a wiatr wieje z kierunku około 310° (północny zachód) lub z kierunku przeciwnego. (Niestety na pojedynczym nieruchomym obrazie wskaźnika PPI nie można rozpoznać, czy częstotliwość Dopplera jest dodatnia, czy ujemna. Dopiero podczas dłuższej, uważnej obserwacji rzeczywistego ekranu można zauważyć przemieszczanie się punktów zakłóceń, co pozwala określić znak częstotliwości Dopplera.)
System MTI bardzo wyraźnie „oczyszcza” obszar, w którym prędkość radialna fal jest bardzo mała.
Mapa celów stałych
Rysunek 4: Papierowa mapa celów stałych
Metoda ta pochodzi z czasów, gdy przed wskaźnikiem PPI siedział jeszcze operator radaru, który ręcznie obserwował cele. Obecnie stosuje się ją co najwyżej wtedy, gdy wszystkie inne urządzenia do tłumienia zakłóceń uległy awarii. Operator musiał zapamiętać graficzną mapę rozmieszczenia zakłóceń wokół stanowiska radarowego, aby móc rozpoznać rzeczywiste cele nawet w obszarach pokrytych zakłóceniami.
Metoda statystyczna z mapą zakłóceń
Mapa celów stałych może być również przechowywana i przetwarzana elektronicznie. Dla każdego kąta azymutu i każdej komórki odległościowej zapisywane są typowe amplitudy sygnałów echa. Wyświetlane są przede wszystkim echa, których amplitudy wyraźnie różnią się od zapisanych wartości. Dzięki zastosowaniu wydajnych komputerów metoda ta stała się bardzo skutecznym sposobem tłumienia zakłóceń od celów stałych.