www.radartutorial.eu www.radartutorial.eu Koherencja i częstotliwość Dopplerowska

Niepożądane sygnały na ekranie radaru: zakłócenia bierne (Radar Clutter)

Rysunek 1: Radar odbiera echa od wszystkich obiektów znajdujących się w obszarze charakterystyki promieniowania anteny, również od obiektów niepożądanych.

Rysunek 1: Radar odbiera echa od wszystkich obiektów znajdujących się w obszarze charakterystyki promieniowania anteny, również od obiektów niepożądanych.

Niepożądane sygnały na ekranie radaru: zakłócenia bierne (Radar Clutter)

Termin „clutter” oznacza sygnały echa odbierane i wyświetlane przez radar, które są niepożądane, ponieważ zmniejszają prawdopodobieństwo wykrycia właściwych celów.

zakłócenia pogodowe
cele stałe
cele

Rysunek 2: Ekran wskaźnika PPI z echami radarowymi i zakłóceniami od celów stałych (clutter)

zakłócenia pogodowe
cele stałe
cele

Rysunek 2: Ekran wskaźnika PPI z echami radarowymi i zakłóceniami od celów stałych (clutter)

Zaawansowane metody przetwarzania sygnałów, wykorzystujące między innymi efekt Dopplera, ograniczają negatywny wpływ tych zakłóceń. Metody te określa się jako „wskazywanie celów ruchomych” (Moving Target Indication, MTI) lub „selekcję celów ruchomych”. Wykorzystują one różnice między echami kolejnych impulsów nadawczych, na przykład poprzez kompensację międzypulsową.

Zakłócenia morskie: silny wzór zakłóceń w kształcie rozety wokół radaru okrętowego. Dwa wąskie ciemne sektory (około godziny 1 i 7), których azymuty są prostopadłe do kierunku wiatru (wiejącego w przybliżeniu z północnego zachodu), są niemal wolne od zakłóceń. W tych kierunkach fale praktycznie nie mają prędkości radialnej.

Rysunek 3: Zakłócenia morskie na ekranie wskaźnika PPI

Zakłócenia morskie

Rysunek 3: Zakłócenia morskie na ekranie wskaźnika PPI

Zakłócenia morskie są niepożądanymi echami odbitymi od grzbietów fal morskich. W przeciwieństwie do celów stałych na lądzie grzbiety tych fal nie pozostają w jednym miejscu. Pod wpływem wiatru grzbiety fal przemieszczają się, a ich prędkość radialna powoduje powstanie częstotliwości Dopplera w echach. Dlatego bardzo trudno jest usunąć te zakłócenia za pomocą systemu MTI bez jednoczesnego zmniejszenia zasięgu wykrywania radaru.

Na ilustracji widoczne są zakłócenia morskie, a wiatr wieje z kierunku około 310° (północny zachód) lub z kierunku przeciwnego. (Niestety na pojedynczym nieruchomym obrazie wskaźnika PPI nie można rozpoznać, czy częstotliwość Dopplera jest dodatnia, czy ujemna. Dopiero podczas dłuższej, uważnej obserwacji rzeczywistego ekranu można zauważyć przemieszczanie się punktów zakłóceń, co pozwala określić znak częstotliwości Dopplera.)

System MTI bardzo wyraźnie „oczyszcza” obszar, w którym prędkość radialna fal jest bardzo mała.

Mapa celów stałych

Rysunek 4: Papierowa mapa celów stałych

Rysunek 4: Papierowa mapa celów stałych

Metoda ta pochodzi z czasów, gdy przed wskaźnikiem PPI siedział jeszcze operator radaru, który ręcznie obserwował cele. Obecnie stosuje się ją co najwyżej wtedy, gdy wszystkie inne urządzenia do tłumienia zakłóceń uległy awarii. Operator musiał zapamiętać graficzną mapę rozmieszczenia zakłóceń wokół stanowiska radarowego, aby móc rozpoznać rzeczywiste cele nawet w obszarach pokrytych zakłóceniami.

Metoda statystyczna z mapą zakłóceń

Mapa celów stałych może być również przechowywana i przetwarzana elektronicznie. Dla każdego kąta azymutu i każdej komórki odległościowej zapisywane są typowe amplitudy sygnałów echa. Wyświetlane są przede wszystkim echa, których amplitudy wyraźnie różnią się od zapisanych wartości. Dzięki zastosowaniu wydajnych komputerów metoda ta stała się bardzo skutecznym sposobem tłumienia zakłóceń od celów stałych.