www.radartutorial.eu www.radartutorial.eu Radar Grondbeginselen

Dynamisch bereik van de ontvanger

verzadigings-
beginpunt
grenspunt
gevoeligheid

Figuur 1: De zogenaamde ontvanger-kalibratiecurve: het uitgangssignaal van de ontvanger (Y-as) als functie van het ingangssignaal (X-as). Het verschil tussen de abscis van het punt waarop de ontvanger begint te verzadigen en de abscis van het punt dat overeenkomt met de gevoeligheid van de ontvanger is het dynamisch bereik van de ontvanger in decibel (hier: 118 - 96 = 22 dB).

verzadigings-
beginpunt
grenspunt
gevoeligheid

Figuur 1: De zogenaamde ontvanger-kalibratiecurve: het uitgangssignaal van de ontvanger (Y-as) als functie van het ingangssignaal (X-as). Het verschil tussen de abscis van het punt waarop de ontvanger begint te verzadigen en de abscis van het punt dat overeenkomt met de gevoeligheid van de ontvanger is het dynamisch bereik van de ontvanger in decibel (hier: 118 - 96 = 22 dB).

Dynamisch bereik van de ontvanger

De verhouding van het vermogen van echosignalen van dichtbij gelegen objecten en echosignalen van objecten die zich op zeer grote afstand van de radar bevinden, kan 80 dB bereiken. Het verwerken van signalen met zo'n groot vermogensverschil is moeilijk. Dit geldt vooral voor radars waarbij de ontvangen signalen tijdens de verwerking digitaal worden omgezet.

De verhouding tussen het maximale en minimale signaalvermogen dat kan worden verwerkt zonder de ontvanger te overbelasten, wordt aangeduid met de term dynamisch bereik. De formule om deze parameter te bepalen is:

D = PEmax   = de waarde van het maximale signaalvermogen dat de ontvanger niet overbelast.
 
= de waarde van het minimale signaalvermogen waarbij nog steeds een signaal wordt waargenomen.
 
PEmin

Een manier om de dynamica van de ontvanger rechtstreeks te meten wordt beschreven in het hoofdstuk Meetpraktijken.

De meeste parameters in de vergelijking voor het radarbereik blijven constant gedurende de periode van de meetsignalen. Slechts twee parameters kunnen significant veranderen: het radar doorsnede σ en de afstand tot het doel. Om het dynamisch bereik te schatten kunnen we dus dergelijke extreme waarden van echosignaalvermogen gebruiken: maximaal vermogen - van het doel met maximaal effectief oppervlak en gelegen op het minimumbereik; minimaal vermogen - van het doel met minimaal effectief oppervlak en gelegen op het maximumbereik. In dit geval wordt het minimale bereik opgevat als het minimale radarbereik.

PE = Ps λ2 G2 σ = k · σ (2)
(4π)3 · R4 R4

Laten we de relatief constante componenten combineren tot een constante coëfficiënt k en daarmee de waarden van het maximaal en minimaal mogelijke vermogen van het ontvangen signaal uitdrukken. Als we de verkregen uitdrukkingen substitueren in de formule voor het dynamisch bereik en dezelfde coëfficiënten verlagen, krijgen we:

D = PEmax = k · σmax / R4min = σmax · R4max (3)
PEmin k · σmin / R4max σmin · R4min

 

Laten we de verkregen formule gebruiken om het vereiste dynamische bereik van de ontvanger van een bepaalde radar met gegeven karakteristieken in te schatten. Als voorbeeld nemen we de ASR-E  luchtverkeersleidingsradar. De duur van het sonderingssignaal van deze radar is 45 µs (intrapuls gemoduleerd signaal voor langeafstandssonderingen), wat overeenkomt met een minimumbereik van 6,75 km. Het maximale bereik voor hetzelfde signaal is 60 zeemijl, oftewel ongeveer 110 kilometer. De ontvanger moet signalen kunnen ontvangen van doelen met een effectief oppervlak van 0,1 m² (ultralichte vliegtuigen) tot 100 m² (grote transportvliegtuigen). Onder deze omstandigheden berekenen we het vereiste dynamische bereik van de ontvanger:

D = 100 m² · (110 km)4 = 7 · 107 ≈ 78,5 dB
0,1 m² · (6,75 km)4

Het vereiste dynamische bereik van de ontvanger is dus 78,5 dB. Dit betekent dat de ontvanger zowel de kleinst mogelijke echosignalen moet kunnen verwerken als echo's die 70 miljoen keer krachtiger zijn dan ze zijn.

Dit is niet mogelijk zonder het gebruik van verschillende speciale schakelingen die zogenaamde dynamisch bereik compressie uitvoeren. Vergeet niet dat de resulterende schaling van de amplitude van de ontvangen signalen in aanmerking moet worden genomen tijdens de verdere signaalverwerking!