Radar Ekranındaki Parazit Yankılar (Radar Clutter)
Resim 1: Radar, istenmeyen nesneler de dahil olmak üzere, antenin ışıma diyagramı içinde bulunan tüm nesnelerden yankı işaretleri alır.
Resim 1: Radar, istenmeyen nesneler de dahil olmak üzere, antenin ışıma diyagramı içinde bulunan tüm nesnelerden yankı işaretleri alır.
Radar Ekranındaki Parazit Yankılar (Radar Clutter)
Parazit yankılar (clutter), radar tarafından alınan ve ekranda görüntülenen, ancak gerçek hedeflerin algılanma olasılığını azalttıkları için istenmeyen yankı işaretleridir.
- Yerden parazit yankılar, evler, ağaçlar, yer yükseltileri ve benzeri sabit hedeflerden kaynaklanan yankılardır.
- Denizden parazit yankıları (sea clutter), deniz dalgalarından yansıyan yankılardır. Rüzgârın etkisiyle bu dalgalar bir radyal hıza sahip olur ve bu hız, geri dönen yankı işaretlerinde Doppler frekansının oluşmasına neden olur. Bu nedenle denizden kaynaklanan parazit yankılarının bastırılması çok zordur.
- Meteorolojik parazit yankıları (weather clutter), bulutların, yağmurun, karın veya sisin radar tarafından hedefmiş gibi algılanıp ekranda görüntülenmesiyle oluşur.
yankılar
hedefler
Resim 2: Bir PPI-ekranında hedef yankıları ve sabit hedeflerden kaynaklanan parazit yankılar (clutter)
yankılar
hedefler
Resim 2: Bir PPI-ekranında hedef yankıları ve sabit hedeflerden kaynaklanan parazit yankılar (clutter)
Doppler etkisinden de yararlanan gelişmiş işaret işleme yöntemleri, bu parazit yankılarının olumsuz etkilerini azaltır. Bu yöntemler „Hareket Eden Hedef Gösterge“ (Moving Target Indication, MTI) veya „Hareketli Hedef Seçme“ yöntemleri olarak adlandırılır. Bu yöntemlerde, ardışık gönderme darbelerinin yankıları arasındaki farklardan yararlanılır; örneğin dönemler arası kompanzasyon uygulanır.
- Doppler etkisini kullanmayan yöntemler
- Doppler yöntemleri
- Diğer yöntemler
Denizden parazit yankılar
Resim 3: Denizden parazit yankılarının bir PPI-ekranındaki görüntüsü
Denizden parazit yankıları (Sea-Clutter), deniz dalgalarının tepelerinden yansıyan istenmeyen yankı işaretleridir. Ancak bu dalga tepelerinin konumları, karadaki sabit hedefler gibi değişmez değildir. Rüzgârın etkisiyle dalga tepeleri hareket eder ve bunların radyal hızları, yankı işaretlerinde bir Doppler frekansı oluşturur. Bu nedenle Hareket Eden Hedef Gösterge Sistemi (Moving Target Indication, MTI System) ile bu parazit yankılarını, aynı zamanda radarın algılama menzilinde kayıplara yol açmadan bastırmak çok zordur.
Yandaki resimde, rüzgârın yaklaşık 310° (kuzeybatı) yönünden ya da bunun tam tersi yönden estiği bir deniz parazit yankısı görüntüsü verilmektedir. (Ancak tek bir sabit PPI-ekranı görüntüsünden Doppler frekansının pozitif mi, yoksa negatif mi olduğu anlaşılamaz. Özgün PPI-ekranı daha uzun süre dikkatle izlendiğinde parazit noktalarının kayması fark edilebilir; bu kaymadan Doppler frekansının işareti belirlenebilir.)
MTI sistemi, dalgaların radyal hızlarının çok küçük olduğu bölgeyi parazit yankılarından belirgin biçimde „temizler“.
Sabit hedeflerin haritası
Resim 4: Sabit hedeflerin kâğıt üzerindeki haritası
Bu yöntem, bir zamanlar operatörün ya da „radyo ile yer belirleyicinin“ PPI-ekranı başında oturarak hedefleri izlediği dönemden kalmadır. Günümüzde bu yönteme ancak diğer bütün parazit bastırma aygıtlarının arızalanması durumunda başvurulmaktadır. Operatör, parazit yankılarının yoğun olduğu bölgelerde bile gerçek hedefleri ayırt edebilmek için radar istasyonu çevresindeki parazit yankıların dağılımını gösteren haritayı ezbere bilmek zorundaydı.
Parazit haritalamada istatistiksel yöntem
Sabit hedeflerin bu parazit yankı haritası elektronik ortamda da saklanabilir ve işlenebilir. Her bir azimut açısı ve her bir menzil hücresi için tipik yankı genlikleri belleğe kaydedilir. Ekranda öncelikle, genlikleri kaydedilmiş değerlerden belirgin biçimde farklı olan yankılar görüntülenir. Güçlü bilgisayarların kullanılmasıyla bu yöntem, sabit hedeflerden kaynaklanan parazit yankılarının bastırılmasında çok etkili bir araç haline gelmiştir.
Yazar: Christian Wolff, Almanca metinden çeviri: Zafer Yener