Ongewenste signalen op het radarscherm: radarclutter
Figuur 1: Een radar ontvangt echo's van alle objecten binnen het antennediagram, ook van ongewenste objecten.
Figuur 1: Een radar ontvangt echo's van alle objecten binnen het antennediagram, ook van ongewenste objecten.
Ongewenste signalen op het radarscherm: radarclutter
Onder clutter verstaan we echosignalen die de radar ontvangt en weergeeft, maar die ongewenst zijn omdat ze de detectiewaarschijnlijkheid van de eigenlijke doelen verminderen.
- Echo's die grondclutter worden genoemd, zijn afkomstig van vaste objecten zoals gebouwen, bomen, heuvels en vergelijkbare terreinkenmerken.
- Zeeclutter bestaat uit echo's die door golven op zee worden teruggekaatst. Door de wind bewegen deze golven met een bepaalde radiale snelheid, waardoor in de ontvangen echo's een dopplerfrequentie ontstaat. Daarom is deze clutter zeer moeilijk te onderdrukken.
- Van weerclutter spreken we wanneer wolken, regen, sneeuw of mist door de radar als doelen worden gedetecteerd en weergegeven.
Figuur 2: Een PPI-scherm met radarecho's en clutter van vaste doelen
Figuur 2: Een PPI-scherm met radarecho's en clutter van vaste doelen
Geavanceerde signaalverwerkingsmethoden, die onder andere gebruikmaken van het dopplereffect, verminderen de nadelige gevolgen van clutter. Deze methoden worden aangeduid als Moving Target Indication (MTI), oftewel indicatie van bewegende doelen. Ze benutten verschillen tussen de echo's van opeenvolgende uitgezonden pulsen, bijvoorbeeld door compensatie tussen pulsherhalingsperioden.
- Methoden zonder gebruik van het dopplereffect
- Dopplermethoden
- Andere methoden
Zeeclutter
Figuur 3: Zeeclutter op een PPI-scherm
Zeeclutter bestaat uit storende echo's die door de toppen van zeegolven worden teruggekaatst. Anders dan vaste doelen op het land hebben deze golftoppen geen vaste positie. Door de wind bewegen de golftoppen, waarbij hun radiale snelheid een dopplerfrequentie in de echo's veroorzaakt. Daarom is het zeer moeilijk om deze clutter met een MTI-systeem te onderdrukken zonder tegelijkertijd verlies aan detectiebereik te veroorzaken.
Op de afbeelding is zeeclutter te zien, waarbij de wind uit ongeveer 310° (noordwesten) of uit de tegenovergestelde richting komt. (Op een enkel stilstaand beeld van het PPI-scherm is helaas niet te zien of de dopplerfrequentie positief of negatief is. Pas wanneer het werkelijke scherm langere tijd aandachtig wordt bekeken, kan een verschuiving van de clutterpunten worden waargenomen, waarmee het teken van de dopplerfrequentie kan worden bepaald.)
Het MTI-systeem maakt het gebied waarin de radiale snelheid van de golven zeer klein is, duidelijk „schoon”.
Kaart van vaste doelen
Figuur 4: Een kaart van vaste doelen op papier
Deze methode stamt uit de tijd dat er nog een radaroperator voor een PPI-scherm zat om de doelen handmatig te observeren. Tegenwoordig wordt deze methode hooguit nog gebruikt wanneer alle andere apparatuur voor clutteronderdrukking is uitgevallen. De operator moest een grafische kaart met de verdeling van de clutter rond de radarpositie uit het hoofd kennen, zodat hij ook binnen gebieden met veel clutter de werkelijke doelen kon herkennen.
Statistische methode met clutterkaart
Deze kaart van vaste doelen kan ook elektronisch worden opgeslagen en beheerd. Voor elke azimuthoek en elke afstandscel worden de gebruikelijke echoamplitudes opgeslagen. Vooral echo's waarvan de amplitude aanzienlijk afwijkt van deze opgeslagen waarden, worden weergegeven. Dankzij het gebruik van krachtige computers is deze methode een zeer effectief middel geworden om clutter van vaste doelen te onderdrukken.