Antena z przesuniętym centrum fazowym
Rysunek 1: Zasada działania DCPA: ruch własny platformy jest kompensowany przez przesunięcie centrum fazowego.
Rysunek 1: Zasada działania DCPA: ruch własny platformy jest kompensowany przez przesunięcie centrum fazowego.
Antena z przesuniętym centrum fazowym
Antena z przesuniętym centrum fazowym (po angielsku: Displaced phase centre antenna, DPCA) jest jedną z metod dostosowywania parametrów anteny do określonych warunków jej działania, zapewniając późniejsze przestrzenne i czasowe przetwarzanie sygnałów radarowych (po angielsku: Space-time adaptive processing, STAP). Metoda ta jest wykorzystywana do poprawy wydajności wykrywania radarów lotniczych lub kosmicznych podczas wykrywania (wybierania) ruchomych celów w warunkach pasywnych zakłóceń (fixed clutter). Została ona po raz pierwszy opracowana przez General Electric we wczesnych latach pięćdziesiątych, gdzie zastosowano ją w radarach wczesnego ostrzegania (po angielsku: Airborne Early Warning, AEW). DPCA to metoda przeciwdziałania rozszerzaniu się pasywnego spektrum zakłóceń spowodowanego ruchem platformy, na której zamontowana jest antena radaru. Podstawową ideą tej metody jest kompensacja ruchu translacyjnego platformy poprzez elektroniczne przesunięcie apertury anteny w kierunku przeciwnym do tego ruchu.
W radarach wykrywających ruchome cele, przesunięcie fazowe częstotliwości nośnej odbitego sygnału w dwóch (lub więcej) sąsiednich okresach powtarzania impulsów jest wykorzystywane do rozróżnienia sygnału echa celu od pasywnych zakłóceń. W pokładowych systemach radarowych (np. radar boczny, SLAR) podejście to komplikuje ruch platformy radarowej, który powoduje dopplerowskie przesunięcie częstotliwości sygnałów odbitych od nieruchomych obiektów. Aby skompensować (w mniejszym lub większym stopniu) wpływ tego negatywnego zjawiska, można zastosować metodę przesunięcia środka fazy anteny.
Rozważana metoda jest główną metodą wykrywania ruchomych celów stosowaną w radarach z dużymi antenami fazowymi. Podczas wdrażania metody DPCA w radarach lotniczych z matrycami antenowymi, tylko część elementów matrycy jest jednocześnie zaangażowana. Tak więc w jednym okresie wykrywania promieniowanie jest emitowane z elementów znajdujących się w przedniej (w trakcie ruchu platformy) części matrycy, a w następnym okresie - z elementów znajdujących się w tylnej części. W czasie równym okresowi powtarzania impulsu (setki mikrosekund) samolot przenoszący taki radar przemieszcza się na niewielką odległość (około jednego metra). Jeśli prędkość przemieszczania się centrum fazowego anteny i prędkość lotu samolotu są dokładnie takie same , drugi impuls zostanie wyemitowany w tym samym punkcie przestrzeni, co pierwszy. W takim przypadku efekt Dopplera nie występuje, a widmo sygnałów odbitych od obiektów stacjonarnych nie będzie zawierało częstotliwości dopplerowskich. W takich warunkach pasywne zakłócenia mogą być kompensowane przez międzyokresowe przetwarzanie odebranych sygnałów (Moving Target Indication, MTI).
Warunkiem koniecznym do działania metody DPCA jest, aby częstotliwość powtarzania impulsów i odległość między centrami fazowymi części anteny z jednej strony oraz prędkość samolotu nośnego z drugiej strony. Nawet stosunkowo niewielkie niedokładności w określaniu prędkości samolotu znacznie zmniejszają skuteczność metody. Aby zrekompensować negatywny wpływ takich błędów, można wykorzystać zalety cyfrowego diagramowania. Takie podejście umożliwia skorygowanie niewielkich przesunięć środka fazy anteny spowodowanych błędami w pomiarze prędkości lotu.