Antenne met verplaatst fasemiddelpunt
Figuur 1: Werkingsprincipe van DCPA: de eigen beweging van het platform wordt gecompenseerd door de offset van het fasemiddelpunt.
Figuur 1: Werkingsprincipe van DCPA: de eigen beweging van het platform wordt gecompenseerd door de offset van het fasemiddelpunt.
Antenne met verplaatst fasemiddelpunt
De antenne met verplaatst fasemiddelpunt (Engels: Displaced phase centre antenna, DPCA) is een van de methoden om de antenneparameters aan te passen aan de gespecificeerde werkingsomstandigheden, waardoor radarsignalen in ruimte en tijd worden verwerkt (Inglés: Space-time adaptive processing, STAP). Deze methode wordt gebruikt om de detectieprestaties van luchtvaart- of ruimteradars in de lucht te verbeteren bij het detecteren (selecteren) van bewegende doelen onder passieve interferentieomstandigheden. Het werd voor het eerst ontwikkeld door General Electric in de vroege jaren 1950, waar het werd toegepast op Airborne Early Warning (AEW) radars. DPCA is een methode om de uitbreiding van het passieve interferentiespectrum, veroorzaakt door de beweging van het platform waarop de radarantenne is gemonteerd, tegen te gaan. Het basisidee van de methode is om de translatiebeweging van het platform te compenseren door de antenneopening elektronisch in de tegenovergestelde richting van die beweging te verschuiven.
Bij radardetectie van bewegende doelen wordt de faseverschuiving van de draaggolffrequentie van het gereflecteerde signaal in twee (of meer) aangrenzende pulsherhalingsperioden gebruikt om onderscheid te maken tussen het echosignaal van het doel en de passieve interferentie. In radarsystemen in de lucht (bv. zijwaarts kijkende radar, SLAR) wordt deze benadering bemoeilijkt door de beweging van het radarplatform, die een Doppler frequentieverschuiving veroorzaakt in signalen die worden weerkaatst van stilstaande objecten. Om de invloed van dit negatieve fenomeen (in meer of mindere mate) te compenseren, kan de methode van het verschuiven van het fasemiddelpunt van de antenne worden gebruikt.
De methode in kwestie is de belangrijkste methode voor het detecteren van bewegende doelen die wordt gebruikt in radars met grote gefaseerde antenne-arrays. Bij het implementeren van de DPCA-methode in boordradars met antenne-arrays wordt slechts een deel van de array-elementen tegelijkertijd ingeschakeld. In de ene waarnemingsperiode wordt dus straling uitgezonden van de elementen in het voorste (tijdens de beweging van het platform) deel van de array, en in de volgende periode - van de elementen in het achterste deel. Gedurende de tijd die gelijk is aan de pulsherhalingsperiode (honderden microseconden) beweegt het vliegtuig met een dergelijke radar een korte afstand (ongeveer een meter). Als de verplaatsingssnelheid van het fasemiddelpunt van de antenne en de vliegsnelheid van het vliegtuig precies gelijk zijn, wordt de tweede puls uitgezonden op hetzelfde punt in de ruimte als de eerste. In dit geval treedt het dopplereffect niet op en zal het spectrum van signalen die gereflecteerd worden door stationaire objecten geen dopplerfrequenties bevatten. Onder zulke omstandigheden kan passieve interferentie worden gecompenseerd door de ontvangen signalen tussen perioden te verwerken (Moving Target Indication, MTI).
Een noodzakelijke voorwaarde voor het functioneren van de DPCA-methode is dat de pulsherhalingsfrequentie en de afstand tussen de fasemiddelen van de antennedelen enerzijds en de snelheid van het dragende vliegtuig anderzijds. Zelfs relatief kleine onnauwkeurigheden bij het bepalen van de vliegsnelheid van het vliegtuig verminderen de efficiëntie van de methode aanzienlijk. Om de negatieve invloed van dergelijke fouten te compenseren, kunnen de voordelen van digitale vormgeving van het antennepatroon worden gebruikt. Deze aanpak maakt het mogelijk om kleine verschuivingen van het antenne-fasemiddelpunt, veroorzaakt door fouten in de meting van de luchtsnelheid, te corrigeren.