Domieszkowanie
Czysty półprzewodnik ma stosunkowo dużą rezystancję, ponieważ w temperaturze pokojowej dostępnych jest tylko bardzo niewiele swobodnych elektronów przewodnictwa. Przewodnictwo półprzewodnika można jednak zwiększyć również w temperaturze pokojowej przez wprowadzenie niewielkiej ilości obcej substancji do sieci krystalicznej. W sieci krystalicznej powstają wtedy miejsca, w których atom Ge zostaje zastąpiony wprowadzonym atomem domieszki. Takie miejsca nazywa się również defektami sieci, ponieważ regularna struktura sieci krystalicznej jest w nich zaburzona. Wprowadzanie atomów domieszek do półprzewodnika nazywa się domieszkowaniem.
Przewodnik typu n
Rysunek 1: Atom domieszki arsenu w krysztale germanu
Rysunek 1: Atom domieszki arsenu w krysztale germanu
Jeżeli jako domieszki wprowadza się atomy pięciowartościowe, takie jak arsen (As), antymon (Sb) lub bizmut (Bi), do utworzenia wiązań potrzebne są tylko cztery z pięciu elektronów powłoki zewnętrznej. Piąty elektron nie znajduje partnera elektronowego, z którym mógłby uczestniczyć w wiązaniu. Dlatego jest tylko słabo związany z siecią krystaliczną i może odłączyć się od atomu domieszki już przy niskich temperaturach. Po odłączeniu elektronu pierwotnie obojętny atom domieszki staje się nieruchomym jonem dodatnim. Otrzymany w ten sposób domieszkowany półprzewodnik nazywa się, zgodnie ze znakiem ładunku dominujących nośników ładunku (nośników większościowych), przewodnikiem typu n. (Uwzględnia się przy tym tylko te ładunki, które w przyłożonym polu elektrycznym mogą poruszać się swobodnie, czyli nie są związane ze swoim jądrem atomowym.)
Wprowadzone pięciowartościowe atomy domieszek nazywa się również donorami, ponieważ „oddają” elektrony przewodnictwa. Odłączenie piątego elektronu powłoki zewnętrznej od atomu As następuje już przy wyjątkowo niskich temperaturach. Dlatego w temperaturze pokojowej wszystkie atomy As są już zjonizowane. Oddały więc swój piąty elektron powłoki zewnętrznej, który jest teraz dostępny jako swobodny elektron przewodnictwa.
Proces przewodzenia prądu elektrycznego w półprzewodniku typu n jest podobny do przewodzenia prądu elektrycznego w metalach, na przykład w miedzi. Przy pochłanianiu ciepła atomy Ge drgają silniej wokół swoich położeń równowagi i utrudniają w ten sposób ruch elektronów. Ponieważ gęstość nośników ładunku zaczyna wzrastać dopiero powyżej 50° C, do tej temperatury przewodnictwo musi maleć. Rezystancja rośnie więc do 50° C wraz ze wzrostem temperatury przewodnika. Powyżej 50° C przewodnictwo rośnie, a rezystancja maleje.
Przewodnik typu p
Rysunek 2: Atom domieszki indu w krysztale germanu.
Rysunek 2: Atom domieszki indu w krysztale germanu.
Jeżeli zamiast atomów pięciowartościowych do sieci germanu wprowadza się atomy trójwartościowe, elektrony powłoki zewnętrznej atomu domieszki tworzą pary elektronowe z jednym elektronem wiążącym atomu germanu. Trójwartościowymi atomami domieszek są na przykład ind (In), gal (Ga) lub bor (B). Ponieważ te atomy domieszek mogą dodatkowo przyjmować elektrony, nazywa się je akceptorami. Otrzymany w ten sposób domieszkowany półprzewodnik nazywa się, zgodnie ze znakiem ładunku dominujących nośników ładunku (nośników większościowych), przewodnikiem typu p. Dziury elektronowe również uczestniczą w przewodzeniu prądu elektrycznego, ale są w mniejszości i dlatego nazywa się je nośnikami mniejszościowymi.
Podczas wprowadzania indu do sieci germanu czwarty elektron wiążący sąsiedniego atomu germanu nie znajduje partnera elektronowego, wskutek czego w miejscu domieszki brakuje jednego elektronu. To wolne miejsce może zostać łatwo zapełnione przez elektron z sąsiedniego wiązania elektronowego. W ten sposób zwiększa się liczba dziur w półprzewodniku, ponieważ wiązane są elektrony pochodzące z generacji par. Początkowo obojętny atom In staje się jonem ujemnym wskutek wychwycenia jednego elektronu.
Proces przewodzenia prądu elektrycznego w półprzewodniku typu p jest zdominowany przez wspomniane już przewodnictwo dziurowe. Jeżeli do przewodnika typu p przyłoży się napięcie, elektrony przemieszczają się w kierunku elektrody dodatniej. Jednocześnie dziury przemieszczają się w kierunku elektrody ujemnej i powodują w ten sposób przewodzenie prądu, które w skutkach odpowiada ruchowi dodatnich nośników ładunku.
Metody stosowane podczas domieszkowania są bardzo skomplikowane. Dopiero ich opanowanie umożliwiło rozwój elektroniki półprzewodnikowej.