www.radartutorial.eu www.radartutorial.eu Objaśnienie terminów

Różnice między radarem, sonarem i lidarem

Podobieństwa między radarem, sonarem i lidarem powinny być oczywiste: wszystkie trzy technologie mierzą czas propagacji wysłanych sygnałów do ich odbić i na tej podstawie obliczają odległość, a często również tworzą obrazowe przedstawienie otoczenia.

Kierunek drgań
Kierunek propagacji

Rysunek 1: Fale poprzeczne (u góry) w porównaniu z falami podłużnymi

Kierunek drgań
Kierunek propagacji

Rysunek 1: Fale poprzeczne (u góry) w porównaniu z falami podłużnymi

Kierunek drgań
Kierunek propagacji

Rysunek 1: Fale poprzeczne (u góry) w porównaniu z falami podłużnymi

Radar

W radarze do pomiaru czasu propagacji wykorzystuje się fale elektromagnetyczne. Ich prędkość propagacji w atmosferze jest zbliżona do prędkości światła. Częstotliwość tych fal wybiera się w zakresie od około 30 kiloherców do obecnie 230 gigaherców. W obrębie tego widma częstotliwości występują różne sposoby propagacji i warunki propagacji fal elektromagnetycznych, które wpływają na możliwości radaru w pożądanym kierunku.

Fale elektromagnetyczne są falami poprzecznymi i drgają w płaszczyźnie prostopadłej do kierunku propagacji. Dokładny kierunek drgań określa polaryzacja. Różne rodzaje polaryzacji wykorzystuje się do celowego uwzględniania odmiennych właściwości odbiciowych lokalizowanych obiektów w celu poprawy ich wykrywania.

Sonar

W sonarze do pomiaru czasu propagacji wykorzystuje się fale dźwiękowe. Najczęściej są to ultradźwięki, dlatego ich częstotliwość leży poza zakresem słyszalnym. Fale dźwiękowe rozchodzą się wyłącznie jako fale podłużne: drgają tylko wzdłuż kierunku propagacji. Polaryzacja podobna do polaryzacji fal elektromagnetycznych nie jest możliwa. Fale dźwiękowe wymagają ośrodka do rozchodzenia się. Każdy ośrodek ma określoną prędkość propagacji. Tworzenie obrazu jest możliwe tylko wtedy, gdy istnieje w przybliżeniu jednorodny ośrodek propagacji. Tak jest na przykład pod wodą, dlatego sonar znajduje zastosowanie głównie w środowisku morskim.

Lidar

Lidar wykorzystuje impulsy świetlne do pomiaru czasu propagacji i dlatego jest najbardziej porównywalny z radarem. Jako nadajniki najczęściej stosuje się lasery. Ich bardzo wysoka częstotliwość znajduje się w zakresie petahercowym i zwykle podaje się ją jako odpowiadającą jej długość fali w próżni. Może ona również znajdować się w zakresie podczerwieni. Możliwe jest stosowanie różnych polaryzacji, jednak pojęcia z techniki radarowej mogą mieć znacznie uproszczone znaczenie w porównaniu z tak samo brzmiącymi pojęciami w optyce i dlatego należy je porównywać ostrożnie.

Rysunek 2: Długości koherencji światła: u góry stosunkowo duża długość koherencji, u dołu małe długości koherencji. Strzałki wskazują chaotycznie rozmieszczone skoki fazy, które mogą jednocześnie oznaczać zmianę kierunku polaryzacji.

Rysunek 2: Długości koherencji światła: u góry stosunkowo duża długość koherencji, u dołu małe długości koherencji. Strzałki wskazują chaotycznie rozmieszczone skoki fazy, które mogą jednocześnie oznaczać zmianę kierunku polaryzacji.

Rysunek 2: Długości koherencji światła: u góry stosunkowo duża długość koherencji, u dołu małe długości koherencji. Strzałki wskazują chaotycznie rozmieszczone skoki fazy, które mogą jednocześnie oznaczać zmianę kierunku polaryzacji.

Pomiary częstotliwości Dopplera za pomocą lidaru podlegają innym uwarunkowaniom technologicznym. W przypadku światła pojęcie koherencji stosuje się tylko w obrębie określonej długości koherencji, która zazwyczaj znajduje się w zakresie mikrometrowym. Poza nią występują nieokreślone skoki fazy, które uniemożliwiają dalsze koherentne przetwarzanie sygnału. Natomiast w radarze z w pełni koherentnym generowaniem sygnału nadawanego długość koherencji jest nieskończona. Ze względu na ograniczenie do jednej długości koherencji zastosowania CW i FMCW z lidarem są praktycznie niemożliwe do realizacji.

Z tego powodu w radarze depolaryzację mierzy się jedynie jako czysty obrót płaszczyzny polaryzacji, ponieważ poszczególne składowe odbicia nakładają się koherentnie, tworząc falę o nowym kierunku polaryzacji. Różna długość koherencji wpływa więc bezpośrednio na odbicie od celów objętościowych, w których odbicia radarowe nakładają się koherentnie i mogą nawet całkowicie się wygaszać (zobacz polaryzację kołową). Dlatego lidar jest szeroko stosowany przede wszystkim w obserwacjach meteorologicznych. Dalmierze laserowe mają również zastosowania wojskowe, jednak można ich używać tylko przy dobrej widoczności optycznej (dla przypomnienia: radar jest niezależny od warunków widoczności i oświetlenia).