www.radartutorial.eu www.radartutorial.eu Radar Grondbeginselen

Verschillen tussen radar, sonar en lidar

De overeenkomsten tussen radar, sonar en lidar zouden duidelijk moeten zijn: alle drie de technologieën meten de looptijd van uitgezonden signalen tot aan hun reflecties en berekenen daaruit een afstand, en vaak zelfs een beeldweergave van de omgeving.

Trillingsrichting
Voortplantingsrichting

Afbeelding 1: Transversale golven (boven) tegenover longitudinale golven

Trillingsrichting
Voortplantingsrichting

Afbeelding 1: Transversale golven (boven) tegenover longitudinale golven

Trillingsrichting
Voortplantingsrichting

Afbeelding 1: Transversale golven (boven) tegenover longitudinale golven

Radar

Bij radar worden elektromagnetische golven gebruikt om de looptijd te meten. Hun voortplantingssnelheid in de atmosfeer ligt dicht bij de lichtsnelheid. De frequentie van deze golven wordt gekozen tussen ongeveer 30 kilohertz en momenteel 230 gigahertz. Binnen dit frequentiespectrum bestaan voor elektromagnetische golven verschillende voortplantingswijzen en voortplantingsomstandigheden, die de prestaties van de radar in de gewenste richting beïnvloeden.

Elektromagnetische golven zijn transversale golven en trillen in een vlak loodrecht op de voortplantingsrichting. De precieze trillingsrichting wordt bepaald door de polarisatie. Verschillende polarisaties worden gebruikt om de uiteenlopende reflectie-eigenschappen van de te lokaliseren objecten doelgericht te benutten en zo de detectie te verbeteren.

Sonar

Bij sonar worden geluidsgolven gebruikt om de looptijd te meten. Meestal gaat het om ultrageluid, zodat de frequentie buiten het hoorbare bereik ligt. Geluidsgolven planten zich uitsluitend voort als longitudinale golven: ze trillen alleen langs de voortplantingsrichting. Een polarisatie zoals bij elektromagnetische golven is niet mogelijk. Geluidsgolven hebben een medium nodig om zich voort te planten. Elk medium heeft een specifieke voortplantingssnelheid. Beeldvorming is alleen mogelijk wanneer er een ongeveer homogeen voortplantingsmedium aanwezig is. Dat is bijvoorbeeld onder water het geval, waardoor sonar voornamelijk voor maritieme toepassingen wordt gebruikt.

Lidar

Lidar gebruikt lichtpulsen om de looptijd te meten en is daardoor het best met radar vergelijkbaar. Meestal worden lasers als zender gebruikt. Hun zeer hoge frequentie ligt in het petahertzbereik en wordt doorgaans aangegeven als de overeenkomstige golflengte in vacuüm. Deze kan ook in het infraroodgebied liggen. Verschillende polarisaties zijn mogelijk, maar begrippen uit de radartechniek kunnen sterk vereenvoudigde betekenissen hebben ten opzichte van gelijknamige begrippen in de optica en mogen daarom slechts voorzichtig met elkaar worden vergeleken.

Afbeelding 2: Coherentielengten van licht: boven een relatief grote coherentielengte, onder kleine coherentielengten. De pijlen wijzen op de chaotisch gerangschikte fasesprongen, die tegelijkertijd ook een verandering van de polarisatierichting kunnen voorstellen.

Afbeelding 2: Coherentielengten van licht: boven een relatief grote coherentielengte, onder kleine coherentielengten. De pijlen wijzen op de chaotisch gerangschikte fasesprongen, die tegelijkertijd ook een verandering van de polarisatierichting kunnen voorstellen.

Afbeelding 2: Coherentielengten van licht: boven een relatief grote coherentielengte, onder kleine coherentielengten. De pijlen wijzen op de chaotisch gerangschikte fasesprongen, die tegelijkertijd ook een verandering van de polarisatierichting kunnen voorstellen.

Metingen van Dopplerfrequenties met lidar zijn onderworpen aan andere technologische voorwaarden. Bij licht wordt het begrip coherentie alleen binnen een bepaalde coherentielengte gebruikt, die zich meestal in het micrometerbereik bevindt. Daarna ontstaan onbepaalde fasesprongen die verdere coherente signaalverwerking verhinderen. Bij radar met volledig coherente opwekking van het uitgezonden signaal is deze coherentielengte daarentegen oneindig. Door de beperking tot één coherentielengte zijn CW- en FMCW- toepassingen met lidar praktisch niet uitvoerbaar.

Om deze reden wordt depolarisatie bij radar uitsluitend gemeten als een zuivere rotatie van het polarisatievlak, omdat de verschillende deelcomponenten van een reflectie zich coherent samenvoegen tot een golf met een nieuwe polarisatierichting. De verschillende coherentielengte heeft daardoor een directe invloed op de reflectie van volumedoelen, waarbij radarreflecties zich coherent samenvoegen en elkaar zelfs volledig kunnen uitdoven (zie circulaire polarisatie). Daarom wordt lidar vooral veel toegepast bij meteorologische waarnemingen. Er bestaan ook militaire toepassingen als laserafstandsmeter, maar deze zijn alleen bruikbaar bij goed optisch zicht (ter herinnering: radar is onafhankelijk van zicht- en lichtomstandigheden).