www.radartutorial.eu www.radartutorial.eu Radar Grondbeginselen - Elektronische oorlogsvoering

Antiradarraketten

Afbeelding 1: AN/AGM-88 HARM aan een F-4G

Afbeelding 1: AN/AGM-88 HARM aan een F-4G

Antiradarraketten

Antiradarraketten (afkorting: ARM, van het Engelse: Anti-Radiation Missiles) zijn een vorm van elektronische aanval (EA of ECM) met een vernietigende werking, gericht tegen doelen die elektromagnetische energie uitstralen, zoals radar- of stoorsystemen. Volgens de oudere definitie van elektronische oorlogsvoering (ECM) werden antiradarraketten niet tot de elektronische oorlogsvoering gerekend. De nieuwere definitie van elektronische aanval (EA) omvat deze wapens als antiradiation weapons (ARW). [1]

Door het gebruik van dit type wapen wordt de tegenstander het gebruik van het elektromagnetische spectrum ontzegd, dat hij nodig heeft om een luchtbeeld op te bouwen of om het radar- of communicatiesysteem van de tegenstander te storen. Een zo hoog mogelijke vliegsnelheid beperkt de verdedigingsmogelijkheden van het aangevallen systeem, maar vermindert ook het eigen manoeuvreervermogen van de raket.

Classificatie

In militaire classificatiesystemen worden antiradarraketten, net als andere rakettypen, ingedeeld in:

  • lucht-grond-antiradarraketten, die de meest voorkomende inzetvorm vormen.
  • grond-lucht-antiradarraketten, om radarstoring door vliegtuigen te bestrijden, werden luchtafweerraketten ontwikkeld die naar de storingsbron vliegen.
  • grond-grond-antiradarraketten, deze vanaf grondgebonden lanceerinrichtingen afgevuurde raketten gebruiken een radarzoekkop en zijn daarom moeilijk te bestrijden met elektronische tegenmaatregelen of dipoolreflectoren.
  • lucht-lucht-antiradarraketten zijn de modernste vorm en worden ingezet tegen radarinstallaties aan boord van vliegtuigen of tegen storingsbronnen. Ze hebben een groter bereik en slechts een zeer kleine effectieve radarreflectieoppervlakte (RCS), zenden zelf niets uit en maken de radarwaarschuwingssystemen van het vliegtuig daardoor ineffectief.
Eenvoudige systemen

De eerste generatie antiradarraketten had een eenvoudige constructie. Het geleidingssysteem van het projectiel kon de bron van de vijandelijke emissie bepalen en die positie als doelpunt gebruiken. De raket werd in de buurt van de vijandelijke zender tot ontploffing gebracht om deze uit te schakelen. De diameter van het uitwerkingsgebied van het wapen was groot genoeg om onvermijdelijke nauwkeurigheidsafwijkingen te compenseren.

Een eenvoudige verdediging tegen dit type antiradarraket bestond uit het uitschakelen van de zender. Bij gebrek aan geleidingsinformatie vervolgde de raket haar koers instabiel of uitsluitend volgens een ballistische baan, waarbij de nauwkeurigheid en doeltreffendheid sterk afnamen of de raket zelfs buiten haar regelgebied kon raken.

Systemen met navigatiesystemen

Vervolgens werden intelligentere besturingssystemen ontwikkeld, uitgerust met een traagheidsnavigatiesysteem. Wanneer zij een radar detecteren, slaan zij de positie ervan op. Als de radar daarna wordt uitgeschakeld, kunnen zij met behulp van het navigatiesysteem verder naar de radar vliegen. Nieuwere systemen kunnen zich ook op het GPS-signaal oriënteren.

Wanneer de doelradar de nadering van een dergelijke raket echter vroegtijdig detecteert en gedurende langere tijd uitgeschakeld blijft, neemt de kans dat de raket van het doel afwijkt sterk toe. De oorlog tussen Rusland en Oekraïne toont aan dat ook het GPS-systeem effectief kan worden gestoord.

Systemen met vertraagde aanval

Om die reden beschikken sommige antiradarraketten over de mogelijkheid om in een dergelijke situatie de nadering te onderbreken totdat de radar opnieuw wordt geactiveerd. De Britse ALARM-raket gaat in dat geval over in een steile klim en ontplooit op grote hoogte een parachute. Wanneer de radaroperator aanneemt dat het gevaar voorbij is en de zender opnieuw inschakelt, wordt de parachute afgeworpen en hervat de raket haar koers naar de radar. De inmiddels uit dienst genomen Amerikaanse AGM-136 Tacit Rainbow van Northrop zou eenvoudig in cirkels zijn blijven vliegen.

Afbeeldingengalerij van antiradarraketten

Afbeelding 2: Antiradarraket AN/AGM-45 Shrike

Afbeelding 4: Northrop AN/AGM-136 Tacit Rainbow

Bronnen:

  1. David Adamy: ’’EW 102. A Second Course in Electronic Warfare’’ Artech House Publishers, 2004, ISBN 1-58053-686-7
  2. David Adamy: ’’EW 104. Electronic Warfare Against a New Generation of Threats’’ EW100, 2015, ISBN 978-1-60807-869-1