Szumy we wzmacniaczach wielostopniowych
W celu uzyskania większego wzmocnienia często łączy się kilka stopni wzmacniających szeregowo. Jednak w każdym układzie wzmacniającym występują szumy własne, których najczęstszymi źródłami są szumy elementów półprzewodnikowych, szumy termiczne rezystorów oraz szumy prądowe związane z ruchem nośników ładunku elektrycznego.
N1
N2
N3
Nn-1
Nn
Rysunek 1: Szumy we wzmacniaczach połączonych kaskadowo
(N = moc szumów; G = współczynnik wzmocnienia mocy)
N1
N2
N3
Nn-1
Nn
Rysunek 1: Szumy we wzmacniaczach połączonych kaskadowo
(N = moc szumów; G = współczynnik wzmocnienia mocy)
N1
N2
N3
Nn-1
Nn
Rysunek 1: Szumy we wzmacniaczach połączonych kaskadowo
(N = moc szumów; G = współczynnik wzmocnienia mocy)
Szumy własne jednego stopnia wzmacniającego stanowią sygnał wejściowy dla następnego stopnia i są wzmacniane tak samo jak sygnał użyteczny. Symbol N oznacza moc szumów własnych wytwarzanych na wyjściu danego stopnia wzmacniającego, natomiast G oznacza jego liniowy współczynnik wzmocnienia mocy. Szumy na wyjściu drugiego stopnia składają się zatem z szumów własnych drugiego stopnia oraz szumów pierwszego stopnia wzmocnionych przez drugi stopień. Łącznie stanowią one moc szumów wejściowych NE3 trzeciego stopnia:
Moc szumów na wyjściu trzeciego stopnia wzmacniającego składa się z następujących składników:
Kontynuując ten ciąg, można otrzymać wzór na całkowitą moc szumów własnych na wyjściu układu wzmacniającego:
Aby uzyskać możliwie najlepszy stosunek sygnału do szumu na wyjściu kaskady wzmacniaczy, należy przestrzegać następujących zasad:
- Szumy powstające w pierwszych stopniach wzmacniających mają największy wpływ. Dlatego pierwsze stopnie powinny charakteryzować się możliwie najmniejszymi szumami własnymi.
- Ponieważ ostatni stopień wzmacnia również szumy wytworzone we wszystkich poprzednich stopniach, jego udział w całkowitym wzmocnieniu powinien być w praktyce możliwie mały.
Oznacza to, że największe wymagania stawia się pierwszemu stopniowi wzmacniającemu. Powinien on zapewniać możliwie duże wzmocnienie przy jak najmniejszych szumach własnych. W technice odbiorczej taki stopień wejściowy nazywa się również wzmacniaczem niskoszumowym (Low Noise Amplifier – LNA). Musi on także umożliwiać przetwarzanie sygnałów wejściowych o najwyższych częstotliwościach.