www.radartutorial.eu www.radartutorial.eu Odbiorniki radiolokacyjne

Szumy we wzmacniaczach wielostopniowych

W celu uzyskania większego wzmocnienia często łączy się kilka stopni wzmacniających szeregowo. Jednak w każdym układzie wzmacniającym występują szumy własne, których najczęstszymi źródłami są szumy elementów półprzewodnikowych, szumy termiczne rezystorów oraz szumy prądowe związane z ruchem nośników ładunku elektrycznego.

G1
N1
G2
N2
G3
N3
Gn-1
Nn-1
Gn
Nn

Rysunek 1: Szumy we wzmacniaczach połączonych kaskadowo
(N = moc szumów; G = współczynnik wzmocnienia mocy)

G1
N1
G2
N2
G3
N3
Gn-1
Nn-1
Gn
Nn

Rysunek 1: Szumy we wzmacniaczach połączonych kaskadowo
(N = moc szumów; G = współczynnik wzmocnienia mocy)

Szereg stopni wzmacniających, z których każdy ma współczynnik wzmocnienia mocy G i moc szumów własnych N.
G1
N1
G2
N2
G3
N3
Gn-1
Nn-1
Gn
Nn

Rysunek 1: Szumy we wzmacniaczach połączonych kaskadowo
(N = moc szumów; G = współczynnik wzmocnienia mocy)

Szumy własne jednego stopnia wzmacniającego stanowią sygnał wejściowy dla następnego stopnia i są wzmacniane tak samo jak sygnał użyteczny. Symbol N oznacza moc szumów własnych wytwarzanych na wyjściu danego stopnia wzmacniającego, natomiast G oznacza jego liniowy współczynnik wzmocnienia mocy. Szumy na wyjściu drugiego stopnia składają się zatem z szumów własnych drugiego stopnia oraz szumów pierwszego stopnia wzmocnionych przez drugi stopień. Łącznie stanowią one moc szumów wejściowych NE3 trzeciego stopnia:

NE3 = N2 + G2·N1

Moc szumów na wyjściu trzeciego stopnia wzmacniającego składa się z następujących składników:

NE4 = N3 + G3·(N2 + G2·N1)

Kontynuując ten ciąg, można otrzymać wzór na całkowitą moc szumów własnych na wyjściu układu wzmacniającego:

NGes = Nn + Gn·{Nn-1 + Gn-1·[   ...   N3 + G3·(N2 + G2·N1)]}

Aby uzyskać możliwie najlepszy stosunek sygnału do szumu na wyjściu kaskady wzmacniaczy, należy przestrzegać następujących zasad:

  1. Szumy powstające w pierwszych stopniach wzmacniających mają największy wpływ. Dlatego pierwsze stopnie powinny charakteryzować się możliwie najmniejszymi szumami własnymi.
  2. Ponieważ ostatni stopień wzmacnia również szumy wytworzone we wszystkich poprzednich stopniach, jego udział w całkowitym wzmocnieniu powinien być w praktyce możliwie mały.

Oznacza to, że największe wymagania stawia się pierwszemu stopniowi wzmacniającemu. Powinien on zapewniać możliwie duże wzmocnienie przy jak najmniejszych szumach własnych. W technice odbiorczej taki stopień wejściowy nazywa się również wzmacniaczem niskoszumowym (Low Noise Amplifier – LNA). Musi on także umożliwiać przetwarzanie sygnałów wejściowych o najwyższych częstotliwościach.