Tijd-bandbreedteproduct
Afbeelding 1: Tijd-bandbreedteproducten van verschillende zendpulsen
Afbeelding 1: Tijd-bandbreedteproducten van verschillende zendpulsen
Tijd-bandbreedteproduct
Het product van de zendpulsduur T en de signaalbandbreedte BW, die ook in de ontvanger beschikbaar moet zijn, wordt het tijd-bandbreedteproduct genoemd (Engels: Time-Bandwidth Product, TBP of TBWP). Bij een vastgelegde zendpuls-vorm is dit product constant. Moderne radars kunnen daarentegen verschillende signaalvormen gebruiken waarvan de tijd-bandbreedteproducten verschillen. Het tijd-bandbreedteproduct is een belangrijke parameter bij het ontwerpen van radars en is een maat voor de haalbare pulscompressieverhouding. De gekozen signaalvorm beïnvloedt bovendien het niveau van de te verwachten zijlobben in het tijddomein.
De bandbreedte van de radarontvanger moet zo klein mogelijk zijn om te voorkomen dat onnodige extra ruis en storingen worden ontvangen. De bandbreedte moet echter minstens het voor de betreffende signaalvorm benodigde frequentiegebied omvatten, zodat de echosignalen met zo weinig mogelijk verlies kunnen worden verwerkt. Bij een radar met pulscompressie bepaalt de signaalbandbreedte in belangrijke mate de duur van de gecomprimeerde puls. Bij een puls zonder interne modulatie is de vereiste bandbreedte daarentegen afhankelijk van de pulsduur. Hoe korter de gecomprimeerde of ongemoduleerde puls, des te groter de benodigde bandbreedte en des te beter de mogelijke afstandsresolutie.
Bij een radar met eenvoudige pulsmodulatie en een zendpulsduur van T bedraagt de benodigde bandbreedte bij benadering 1/T. Het tijd-bandbreedteproduct bedraagt daarmee ongeveer T/T = 1. De afstandsresolutie is bij deze signaalvorm rechtstreeks afhankelijk van de zendpulsduur T.
Bij binair gecodeerde fasemodulatie hangt de signaalbandbreedte af van de duur τ van de afzonderlijke code-elementen (chips). Deze bedraagt bij benadering 1/τ. De duur van de gecomprimeerde puls ligt eveneens in dezelfde orde van grootte als de chipduur. Het tijd-bandbreedteproduct bedraagt daardoor ongeveer TBP = T/τ. Als de radar een Barker-code gebruikt, bedraagt de maximale lengte van de bekende binaire Barker-codes 13 elementen. Daarmee kan een tijd-bandbreedteproduct van ongeveer 13 worden bereikt. In dit voorbeeld komt het tijd-bandbreedteproduct bij benadering overeen met de mogelijke pulscompressieverhouding.
Radars met frequentiegemoduleerde zendpulsen kunnen tijd-bandbreedteproducten van enkele honderden tot 10 000 en meer bereiken. Bij een lineair frequentiegemoduleerde puls wordt de signaalbandbreedte bepaald door het verschil tussen de hoogste frequentie f2 en de laagste frequentie f1, dus BW = Δf = f2 - f1. Het tijd-bandbreedteproduct bedraagt daarom TBP = T·Δf. Als de pulsduur van de radar verandert, verandert doorgaans ook het tijd-bandbreedteproduct. Bij verschillende pulsduurwaarden kan het tijd-bandbreedteproduct toch gelijk blijven, wanneer de signaalbandbreedte overeenkomstig wordt aangepast.
Zo gebruikt de luchtverdedigingsradar RRP-117 twee zendfrequenties, elk met een lineair frequentiegemoduleerde pulsvorm. Bij een zendpulsduur van 100 µs (korteafstandsmodus) en een signaalbandbreedte van 750 kHz resulteert dit in een tijd-bandbreedteproduct van 75. Uit deze signaalbandbreedte kan een theoretische afstandsresolutie van ongeveer 200 m worden geschat. De daadwerkelijk haalbare afstandsresolutie hangt echter ook af van andere factoren die bij deze vereenvoudigde berekening niet zijn meegenomen.
Een ander voorbeeld van een uitzonderlijk hoog tijd-bandbreedteproduct is de strategische radar AN/FPS-108 „Cobra Dane“ met een opgegeven TBP van 200 000.
De Gauss-puls neemt een bijzondere plaats in. Voor gaussvormige signalen kan bij een geschikte definitie van tijdsduur en bandbreedte een theoretisch tijd-bandbreedteproduct van TBP = ¼ worden verkregen. De exacte numerieke waarde hangt echter af van de manier waarop pulsduur en bandbreedte worden gedefinieerd. Een Gauss-filter maakt een vloeiend verlopende pulsvorm zonder overshoot mogelijk. Bij sommige oudere radars kon de bandbreedte van de ontvanger in een speciale bedrijfsmodus („Limited“) dienovereenkomstig worden verkleind. Daardoor werd het energetisch haalbare maximale bereik enigszins verminderd, omdat niet alle energiecomponenten van het echosignaal werden verwerkt. Tegelijkertijd konden storingen buiten de smallere doorlaatband van de ontvanger effectief worden onderdrukt.