www.radartutorial.eu www.radartutorial.eu Radar Temelleri

Avcı uçağı yönlendirme radarı

Şekil 1: Soğuk Savaş sırasında P-37 „Bar Lock“ sıklıkla avcı uçağı yönlendirme radarı olarak kullanıldı.

Şekil 1: Soğuk Savaş sırasında P-37 „Bar Lock“ sıklıkla avcı uçağı yönlendirme radarı olarak kullanıldı.

Avcı uçağı yönlendirme radarı

Bir avcı uçağı yönlendirme radarı, geçmişte önleme uçaklarının sevk ve koordinasyonu için sıklıkla kullanılan askerî bir radar sistemidir. Görevi, düşman uçaklarını tespit etmek, konumlarını, irtifalarını ve hızlarını belirlemek ve bu bilgileri önleme uçaklarına aktararak onları hedefe hassas biçimde yönlendirmekti. Radar bu sırada bir „yer kontrol merkezi“ görevini üstleniyor ve pilot hedefi kendi imkânlarıyla tespit edip angaje edebilene kadar ona hassas yönlendirme komutları veriyordu.

İlk avcı uçağı yönlendirme radarlarından biri, İkinci Dünya Savaşı sırasında kullanılan FuMG 404 „Jagdschloß“ idi. Bu radar, avcı filolarını Müttefik bombardıman uçaklarının oluşturduğu formasyonlara karşı hedefli biçimde yönlendirebiliyordu. Karşı tarafta benzer bir görevi Chain Home Low sistemi üstlenmiş ve İngiltere topraklarını V1 ve V2 saldırılarına karşı korumak için kullanılmıştı. Modern savaşta radarların bu şekilde uzmanlaşmasına artık gerek yoktur. Kesintisiz bir hava keşif sistemi bulunur ve radar kontrol hizmeti hava sahasının gözetimini ve hava saldırılarına karşı savunmanın yönetimini üstlenir. Bu görev, duruma bağlı olarak önleme uçakları veya diğer silah sistemleriyle yürütülür.

Gereksinimler

Genel olarak herhangi bir gözetleme radarı avcı uçağı yönlendirme radarı olarak kullanılabiliyordu. Temel teknik gereksinim, radarın yeterli bir azami menzile sahip olmasıydı. Böylece alarm verilmesi, önleme uçaklarının kalkışı ve ardından hedefe yönlendirilmeleri için yeterli zaman sağlanabiliyordu. Ayrıca radarın iyi bir ayırma yeteneğine sahip olması gerekiyordu, böylece dost avcı uçakları ile düşman uçakları ayrı ayrı görüntülenebiliyordu. Avcı uçaklarının hızlarının artmasıyla birlikte yeterince yüksek bir veri yenileme hızının da sağlanması gerekli hâle geldi. Bu da radarın mümkün olan en yüksek hızla dönmesi gerektiği anlamına geliyordu. Ancak radarın zaman bütçesi buna sınırlar koyuyordu, bu nedenle genellikle yalnızca yaklaşık 6 devir/dakika ile çalışılabiliyordu.

Soğuk Savaş sırasında örneğin Rus gözetleme radarı P-37 „Bar Lock“ avcı uçağı yönlendirme radarı olarak kullanıldı. Yaklaşık 300 metre doğrulukla 450 km’ye kadar oldukça büyük bir menzile sahipti. Farklı frekanslarda çalışan beş verici sayesinde, bunların her biri farklı bir yükseliş açısını kapsadığından, hedefin irtifası da yaklaşık olarak belirlenebiliyordu.

Yazar: Christian Wolff, Almanca metinden çeviri: Zafer Yener