Doppler-radar
Figuur 1. Wisselende impuls: in het Duits de zogenaamde „Läuschen” (kleine luis)
Figuur 1. Wisselende impuls: in het Duits de zogenaamde „Läuschen” (kleine luis)
Wat is een Doppler-radar?
Doppler-radar
Een Doppler-radar is een radar die bij het ontvangen van een echosignaal gebruikmaakt van het Doppler-effect. In moderne radars is dit zonder uitzondering het geval. Daarom kan de toevoeging ‘doppler’ worden weggelaten. Als de term ‘dopplerradar’ toch wordt gebruikt, betekent dit dat het niet gaat om een frequentiegemoduleerde continue golfradar (FMCW).
Geschiedenis
In de geschiedenis van de radar was dit echter niet altijd het geval. De eerste radars die de Doppler-frequentie konden gebruiken om signalen van stilstaande objecten te onderdrukken, waren de “Würzburg Riesen” (Würzburg Riese ), gebouwd tijdens de Tweede Wereldoorlog. Met name de sets die waren uitgerust met het “Würzlaus”-apparaat. Dit was een speciaal filter op de tussenfrequentie dat de echosignalen van stilstaande objecten filterde. Deze radar was de eerste Doppler-radar ter wereld.
In de naoorlogse jaren ontwikkelde radars voor het onderdrukken van signalen van stilstaande objecten werd gebruik gemaakt van
fasevergelijking tussen twee impulsperioden.
Om dit te realiseren werd de
coherente heterodyne,
die deel uitmaakt van het ontvangst- en zendsysteem van de radar, tijdens de kalibratie nauwkeurig afgestemd op de tussenfrequentie van de ontvanger.
Het echosignaal van een stilstaand doel genereerde een impuls met een stabiele vorm,
terwijl het signaal dat door een bewegend doel werd weerkaatst een wisselende (bipolaire) impuls was.
In overeenstemming met de codenaam van het filter “Würzlaus”
werd deze bipolaire impuls in het Duits tot het einde van de jaren 80 “Läuschen” genoemd.
Later werd de term “dopplerradar” in een enigszins gewijzigde betekenis gebruikt:
- Met betrekking tot continue golfradars voor bewegingssensoren werd de term gebruikt om het belang van eenvoudige radarmodules te benadrukken, waarbij men zich realiseerde dat radars van dit type alleen signalen met een dopplerverschuiving in de frequentie kunnen ontvangen.
- Voor meteorologische radars werd de toevoeging van de term “doppler” aan de naam van de radar aanvankelijk gebruikt om te benadrukken dat de radar moderner was. Later, met de ontwikkeling van polarimetrische radars aan het einde van de jaren negentig, werd deze term juist gebruikt om verouderde radars aan te duiden die alleen konden werken met één polarisatie van de uitgezonden elektromagnetische golf.
Gebruik van de dopplerverschuiving
In moderne radars wordt de dopplerverschuiving gebruikt voor verschillende doeleinden:
- Klassieke toepassing – nog steeds gebruikt om bewegende en stilstaande doelen te onderscheiden.
- De dopplerverschuiving kan in moderne radarsystemen rechtstreeks worden gemeten door middel van snelle Fourier-transformatie. In gespecialiseerde meteorologische radars worden op deze manier de windsnelheid en -richting gemeten. In overzichtsradars wordt de dopplerverschuiving gemeten om de radiale snelheid van het doel te bepalen.
- In overzichtsradars worden bovendien grote sets dopplerfilters gebruikt om het doel te identificeren (herkennen). In het beste geval kan op deze manier zelfs het type vliegtuig worden bepaald.
- Voor boordradars die worden gebruikt in luchtvaartuigen werd in de jaren 70 een geheel nieuwe vorm van zijdelingse hoekmeting ontwikkeld met behulp van de dopplersnelheid, de zogenaamde dopplerstraalfocusering.