Znaczniki zasięgu
nadawczy
okres
impulsu
stałego
Rysunek 1: Wyświetlanie znaczników zasięgu na ekranach z czcionką amplitudową
Rysunek 1: Wyświetlanie znaczników zasięgu na ekranach z czcionką amplitudową
Znaczniki zasięgu
Znaczniki zasięgu (ang. Range Marks) to oznaczenia służące do pomiaru zasięgu, wyświetlane na ekranie radaru. Pomagają one operatorowi radaru w szybkim oszacowaniu zasięgu echa (celu) od stanowiska radaru, podobnie jak skala na mapie.
Istnieje kilka metod ich przedstawiania:
- Na ekranach z pisemnością amplitudową są one zazwyczaj przedstawiane jako impulsy skierowane w kierunku ujemnym. Niektóre pojedyncze znaczniki (na przykład w siatce 50 km) miały wówczas większą amplitudę. (W przypadku bardzo starych ekranów mogły być one również trwale wygrawerowane bezpośrednio na szklanej powierzchni lampy elektronowej.)
- W przypadku ekranów z wyświetlaniem jasności oznaczenia zasięgu tworzą linie lub okręgi w określonej zasięgu od własnej lokalizacji. Tutaj poszczególne oznaczenia mogły mieć większą jasność. W radarach panoramicznych nazywane są one również pierścieniami zasięgu (ang. Range Rings). Nie zawsze muszą to być „proste” zasięgu: w przypadku radarów kierowania ogniem mogą to być również wartości „krzywe” lub nawet dynamicznie zmienne i oznaczać na przykład strefę zniszczenia oraz dogodny moment startu dla pocisków obronnych.
Rysunek 2: Przedstawienie znaczników zasięgu jako koncentrycznych okręgów o słabej jasności na urządzeniach z widokiem panoramicznym z podświetleniem
Rysunek 2: Przedstawienie znaczników zasięgu jako koncentrycznych okręgów o słabej jasności na urządzeniach z widokiem panoramicznym z podświetleniem
W starszych analogowych urządzeniach radarowych oznaczenia zasięgu mogły być jeszcze umieszczane na ekranie w bardzo małych odstępach, na przykład co 1, 2, 5 lub 10 km. Było to konieczne, aby umożliwić operatorowi jak najdokładniejszy pomiar, który mógł następnie zgłosić przez połączenie telefoniczne. W nowoczesnych urządzeniach radarowych taka czynność nie jest już konieczna: Wynik pomiaru jest automatycznie przekazywany drogą elektroniczną z maksymalną dokładnością. W tym przypadku oznaczenia zasięgu są wyświetlane na ekranach wyłącznie w celach orientacyjnych, zazwyczaj w odstępach co 50 lub 100 mil morskich.
Ze względu na stałą prędkość propagacji fal elektromagnetycznych oznaczenia te są w rzeczywistości oznaczeniami czasowymi o stałej zasięgu między sobą. W starszych analogowych urządzeniach radarowych są one generowane przez podstawę czasową radaru, za pomocą specjalnego bloku synchronizatora. Tutaj te znaczniki czasowe mogą być generowane albo poprzez podział częstotliwości z centralnego oscylatora wzorcowego, albo przez własny generator znaczników zasięgu. Częstotliwość taktowa wynika z równania służącego do pomiaru zasięgu:
(1)
- c0 = prędkość światła = 3·108 m/s
- t = zmierzony czas przelotu [s]
- R = odległość antena – cel lotniczy [m]
Po zastąpieniu czasu przelotu poszukiwaną częstotliwością taktową f=1/t i kolejnym przekształceniu otrzymujemy:
(2)
Na przykład dla pożądanych znaczników co 10 km daje to częstotliwość taktową 15 kHz. W przypadku znaczników zasięgu w skali opartej na „milach morskich” należy jeszcze uwzględnić współczynnik przeliczeniowy 1 NM = 1,852 km lub zastosować prędkość światła wynoszącą 162 000 mil morskich na sekundę.