www.radartutorial.eu www.radartutorial.eu Radar Grondbeginselen

Coaxiale holteresonator

Anodekring
Roosterkring
Gloeispanning
Anodespanning
Pout
Verschuifbare kortsluitzuiger

Figuur 1: Doorsnedetekening van een coaxiale holteresonator voor VHF-radar

Anodekring
Roosterkring
Gloeispanning
Anodespanning
Pout
Verschuifbare kortsluitzuiger

Figuur 1: Doorsnedetekening van een coaxiale holteresonator voor VHF-radar

Anodekring
Roosterkring
Gloeispanning
Anodespanning
Pout
Verschuifbare kortsluitzuiger

Figuur 1: Doorsnedetekening van een coaxiale holteresonator voor VHF-radar

Coaxiale holteresonator

Een coaxiale holteresonator is een aan alle zijden gesloten coaxiale leiding, die zich gedraagt als een parallelle resonantiekring.

In een generator worden resonantiekringen gebruikt om de frequentie op te wekken. Hiervoor kunnen ook coaxiale leidingen met een lengte van λ/2 worden gebruikt. Wanneer de diameter van deze coaxiale leiding groot genoeg is om er een actieve component in onder te brengen, bijvoorbeeld een schijftriode of een Gunndiode, en de leidinglengten een resonantiekring vormen, spreekt men van een coaxiale holteresonator. De resonantiefrequentie kan met verschuifbare kortsluitzuigers worden gewijzigd.

Figuur 2: Doorsnedemodel van een schijftriode

Anode
Rooster
Kathode
Gloeidraad
Anode-
aansluiting
Rooster-
aansluiting
Kathode-
aansluiting

Figuur 2: Doorsnedemodel van een schijftriode

Bij de berekening van de frequentie van de roosterkring moet ook rekening worden gehouden met de parasitaire capaciteit Cgk tussen het rooster en de kathode, waardoor de kring een inductief gedrag moet vertonen. Voor de positieve terugkoppeling bevinden zich sleuven tussen de roosterkring en de anodekring. Grote hoogspanningscondensatoren blokkeren de anodespanning en voeren het hoogfrequente signaal naar de buitenwand van de coaxiale resonator, die op aardpotentiaal ligt. De zendenergie wordt aan het rooster uitgekoppeld en via een sleepcontact naar een coaxiale kabel geleid. Coaxiale holteresonatoren worden gebruikt in het frequentiebereik van 150 MHz tot ongeveer 1 GHz. In oudere radarinstallaties werden ze ook gebruikt als zelfoscillerende zenders met een hoog vermogen. Het pulsvermogen (Pout) van bijvoorbeeld de P-12 bedroeg, afhankelijk van de werkfrequentie, 160 … 250 kW (dit komt overeen met ongeveer 540 W continu-golfvermogen).

Schijftriode

Een schijftriode is een elektronenbuis (triode) waarbij de elektroden (kathode, stuurrooster en anode) niet zoals gebruikelijk cilindrisch in elkaar zijn geplaatst, maar schijfvormig met een kleine onderlinge afstand boven elkaar zijn aangebracht. Bij een triode ontstaan om constructieve redenen altijd parasitaire capaciteiten tussen de elektroden, die het gebruik van de buis in hogere frequentiebereiken bemoeilijken. Bij de schijftriode kunnen deze capaciteiten relatief klein worden gehouden. Deze constructievorm vergemakkelijkt de inbouw in ronde holteresonatoren en coaxiale holteresonatoren.

Kenmerkend voor een schijftriode zijn de vaak kegelvormige constructie en de grote koelvlakken aan de kathode, en vaak ook aan de anode. De zeer massieve contactvlakken van de elektroden bestaan uit koper of messing en zijn bij kleinere buizen meestal verzilverd of zelfs verguld.

De gloeispanning wordt meestal toegepast als de zogenoemde directe verhitting, wat betekent dat één uiteinde van de gloeidraad met de kathode is verbonden. Met een hogere gloeispanning kon de elektronenemissie worden vergroot en daarmee het uitgangsvermogen enigszins worden verhoogd. De gloeispanning van schijftriodes met hoog vermogen moest echter langzaam worden opgevoerd, om een hogere spanning mogelijk te maken dan de gloeidraad bij zijn koude weerstand zou kunnen verdragen.

Afbeeldingengalerij van schijftriodes en coaxiale holteresonatoren

Figuur 3: Schijftriode GI 19 B, gebruikt als zendbuis in de radars P-12 en P-18

Figuur 4: De coaxiale holteresonator als zender in een VHF-radar is een buis van meer dan twee meter lang

Figuur 5: Schijftriode GI 19 B in de zender van een P-12

Figuur 6: Schijftriode GI 5 B, gebruikt als zendbuis in de radars P-14 en Oborona