Stoorplatform met zelfbeschermingsstoorzender
Afbeelding 1: Een zelfbeschermingsstoorzender onder de linkervleugel van een Tornado
Stoorplatform met zelfbeschermingsstoorzender
Een zelfbeschermingsstoorzender is een stoorzender die meestal in een externe pod (POD) is ondergebracht en wordt meegedragen door een vliegtuig dat andere tactische opdrachten moet uitvoeren. Het storen van vijandelijke radarapparatuur is slechts een secundaire functie voor zelfbescherming. De storingsbron en het te beschermen aanvalsvliegtuig hebben dezelfde coördinaten in de ruimte. De storing vindt daardoor plaats in de hoofdlob van het antennepatroon en wordt daarom ook „main lobe jamming” genoemd. De op het radarapparaat zichtbare storing komt dus uit dezelfde richting als het aanvallende vliegtuig en levert de radar daarmee informatie over de azimut en eventueel ook over de elevatiehoek. Alleen de afstandsmeting wordt door de storing bemoeilijkt.
De afstand kan ook worden bepaald met een bistatisch systeem of door multilateratie met behulp van twee of meer radarapparaten die vanuit verschillende richtingen waarnemen. Het tactische voordeel voor het stoorplatform bestaat dan alleen uit een vertraging bij het bepalen van de coördinaten. Een nadeel is dat de storingsbron zelf als doel voor luchtafweerraketten kan worden gebruikt („home on jam mode”). Om dit te voorkomen, kan de storingsbron als sleepobject achter het vliegtuig worden meegetrokken, wat echter het manoeuvreervermogen van het vliegtuig kan verminderen.
De verhouding tussen het stoorvermogen en het vermogen van het echosignaal is de verhouding tussen de grootte van het echosignaal, berekend met de radarvergelijking, en de grootte van het ontvangen stoorvermogen, waarbij alleen rekening wordt gehouden met de vrijeruimtedemping over de enkele afstand. Alle overige parameters die voor het bereik van belang zijn, vallen in deze verhouding tegen elkaar weg, omdat zij voor beide hoogfrequente bronnen identiek zijn. Daardoor resteert de verhouding tussen de lineaire, niet in decibel uitgedrukte, equivalente uitgestraalde vermogens van de radarzender en de stoorzender, vermenigvuldigd met 4πR² als resterende term van de vrijeruimtedemping en gedeeld door het effectieve radarreflectieoppervlak σ van het stoorplatform.
(1)
- ERPJam = equivalent uitgestraald vermogen van de stoorzender;
- ERPRadar = equivalent uitgestraald vermogen van de radarzender;
- R = afstand radar–stoorplatform [m]
Burn-throughafstand
Het ontvangen vermogen van het echosignaal is omgekeerd evenredig met de vierde macht van de afstand, terwijl het ontvangen vermogen van het stoorsignaal slechts omgekeerd evenredig is met de tweede macht van de afstand. Wanneer het stoorplatform de radar nadert, neemt het echosignaal daardoor sneller toe dan het stoorsignaal. Onder een bepaalde afstand kan het echosignaal sterker worden dan het stoorsignaal en kan de radar het vliegtuig ondanks de storing detecteren en de afstand meten. (Op voorwaarde dat het stoorsignaal de ontvanger niet in verzadiging brengt.) De afstand tussen de radar en het vliegtuig waaronder plaatsbepaling mogelijk wordt, heet burn through range RBT, omdat het doelteken als het ware door de storing heen „brandt”.
(2)
Deze vergelijking ontstaat wanneer voor de verhouding J/S = 1 wordt aangenomen en vergelijking (1) wordt opgelost naar de afstand R.
Escortestoring
Bij escortestoring (ESJ) bevindt een stoorplatform (Escort Jammer) zich binnen de aanvalsformatie of direct daarnaast, met slechts een kleine afwijking in hoek en/of afstand. Het stoorplatform bevindt zich daardoor eveneens in de hoofdlob van het antennepatroon van de radar. De verhouding tussen het stoorvermogen en het ontvangen vermogen J/S, evenals de burn-throughafstand RBT, worden volgens dezelfde regels berekend als bij een zelfbeschermingsstoorzender.