www.radartutorial.eu www.radartutorial.eu Radar Temelleri

İz Sürdürme (Track Maintenance)

Doğrulanmış radar izi, geçici çizit kaybı ve ardından iz takibinin sonlandırılması
tarama n-2
tarama n-1
tarama n
İz doğrulandı,
çizitler eşleştirildi
çizit kaybı
iz kaybı

Resim 1: Doğrulanmış iz, geçici çizit kaybı ve iz takibinin sonlandırılması

Doğrulanmış radar izi, geçici çizit kaybı ve ardından iz takibinin sonlandırılması
tarama n-2
tarama n-1
tarama n
İz doğrulandı, çizitler eşleştirildi
çizit kaybı
iz kaybı

Resim 1: Doğrulanmış iz, geçici çizit kaybı ve iz takibinin sonlandırılması

Doğrulanmış radar izi, geçici çizit kaybı ve ardından iz takibinin sonlandırılması
tarama n-2
tarama n-1
tarama n
İz doğrulandı, çizitler eşleştirildi
çizit kaybı
iz kaybı

Resim 1: Doğrulanmış iz, geçici çizit kaybı ve iz takibinin sonlandırılması

İz Sürdürme (Track Maintenance)

Otomatik radar hedef takibinde iz sürdürme (Track Maintenance), önceden oluşturulmuş izlerin izlenmesi ve devam ettirilmesi işlemidir. Radar izleyicisi, her yeni radar ölçümünden sonra bir izin yeni bir çizitle güncellenip güncellenemeyeceğine, eşleştirilmiş bir ölçüm olmadan geçici olarak sürdürülüp sürdürülmeyeceğine veya iz takibinin sonlandırılmasının gerekip gerekmediğine karar vermelidir. Bu işlemlerin amacı, gerçekten mevcut olan hedefleri mümkün olduğunca güvenilir biçimde izlemeyi sürdürmek ve artık geçerli olmayan izleri zamanında sistemden çıkarmaktır.

Bir anten dönüşü sırasında mevcut bir izle yeni bir radar çiziti eşleştirilemiyorsa, bu durum hedefin mutlaka kaybolduğu anlamına gelmez. Örneğin hedef radarın algılama alanından çıkmış veya iniş yapmış olabilir. Bunun yanı sıra, elverişsiz yayılım koşulları, engellenme, zayıf radar yankısı veya geçici bir girişim nedeniyle çizit elde edilememiş olabilir. Radar çizitlerinin mevcut izlerle eşleştirilmesindeki hatalar da gerçekte elde edilmiş bir hedef ölçümünün izin güncellenmesinde kullanılmamasına yol açabilir.

Bu nedenle tek bir çizitin kaybolması, doğrulanmış bir izin hemen sonlandırılması için genellikle yeterli değildir. Bunun yerine iz, sınırlı sayıda sonraki radar taraması boyunca sürdürülebilir ve hedefin konumu, en son kestirilen hareket durumuna göre öngörülür. Yeni bir eşleştirilmiş ölçüm olmadan izin geçici olarak sürdürülmesi işlemine Coasting (kestirimle iz sürdürme) denir. Bu yöntem, kısa süreli bir ölçüm kesintisinden sonra uygun bir radar çiziti yeniden algılandığında hedef takibinin devam etmesini sağlar.

Coasting sırasında hedefin hareket durumu, izleme süzgeci kullanılarak öngörülmeye devam edilir. Ancak düzeltme için yeni bir ölçüm bulunmadığından, hedefin kestirilen konumundaki belirsizlik genellikle artar. Bir Kalman süzgeci kullanıldığında bu belirsizlik, durum kestiriminin öngörü adımlarında güncellenen ortak değişinti matrisiyle açıklanır. Ölçüm kesintisinin süresi uzadıkça konum öngörüsü bu nedenle daha az güvenilir hâle gelir. Belirsizliğin ne kadar hızlı arttığı, özellikle kullanılan hareket modeline ve hedef hareketi için varsayılan belirsizliklere bağlıdır.

İz Sürdürme Kararının Verilmesi

Bir izin sürdürülmesine veya sonlandırılmasına karar vermek için farklı ölçütler kullanılabilir. Basit radar izleyicileri, art arda kaybolan çizitlerin sayısına veya belirli bir zaman aralığında elde edilemeyen çizitlerin sayısına ilişkin sabit kurallar kullanır. Daha gelişmiş sistemler ise kestirilen iz kalitesini, konum öngörüsünün belirsizliğini ve hedefin mevcut koşullarda algılanma olasılığını da dikkate alır.

Yaygın olarak kullanılan karar yöntemleri şunlardır:

Kullanılacak yöntemin ve eşik değerlerinin seçimi, radarın özelliklerine ve hedef takibinin gereksinimlerine bağlıdır. İzlerin çok erken sonlandırılması, kısa süreli ölçüm kesintilerinde bile iz kaybına neden olur. Buna karşılık izler yeni ölçümler olmadan çok uzun süre sürdürülürse, sistemde güncelliğini yitirmiş veya hatalı hedef bilgileri kalabilir. Ayrıca daha sonra elde edilen çizitlerin yanlış bir izle eşleştirilmesi riski de artar. Bu nedenle iz sürdürme işlemi, hedef takibinin sürekliliği ile geçersiz izlerin zamanında kaldırılması arasında uygun bir denge sağlamalıdır.

Bir İzin Sürdürülmesi ve Sonlandırılması

Bir veya birkaç tarama boyunca çizit elde edilemedikten sonra uygun bir radar çiziti yeniden algılanırsa, iz bu ölçüm kullanılarak güncellenebilir. İzleme süzgeci, öngörülen hareket durumunu düzeltir ve güncellenmiş kestirimi bir sonraki konum öngörüsünde kullanır. Böylece iz başlatma işlemiyle mutlaka yeni bir iz oluşturulması gerekmeden hedef takibi sürdürülebilir.

İz geçmişinin (Track History) grafiksel gösteriminde, eksik bir ölçüm konumu, ilgili zaman için öngörülen hedef konumuyla tamamlanabilir. Böylece hedefin kestirilen hareketinin zamana bağlı sıralaması görülebilir. Ancak böyle bir konum yalnızca hesaplanmış bir yerine koyma değeridir ve gerçekten ölçülmüş bir radar çizitiyle eşdeğer kabul edilmemelidir. Özellikle, belirsizliği uygun şekilde hesaba katılmadan izleme süzgecini düzeltmek amacıyla ek ve bağımsız bir radar ölçümü olarak kullanılmamalıdır.

Buna karşılık iz, izin verilen süre veya radar taraması sayısı içinde güvenilir biçimde güncellenemiyorsa sonlandırılır. İzin o anda takip edilen bir hedef olarak tanımlanması kaldırılır ve ilgili iz verileri radar sisteminin gereksinimlerine göre silinir veya daha sonra değerlendirilmek üzere saklanır. Aynı hedef daha sonra yeniden algılanırsa, yeni bir iz başlatma işlemiyle tekrar iz oluşturulması gerekebilir. Dolayısıyla bir izin sonlandırılması öncelikle, otomatik hedef takibinin artık güvenilir biçimde sürdürülemediği anlamına gelir. Bu durum, hedefin radarın algılama alanını gerçekten terk ettiğinin kesin bir kanıtı değildir.

Yazar: Christian Wolff, Almanca metinden çeviri: Zafer Yener