Czułość odbiornika radarowego
Warunki pomiaru czułości odbiornika radarowego nie są określone w sposób jednolity. Zależą one od procedur pomiarowych i kontrolnych ustalonych przez danego producenta. Wynik takiego pomiaru jest często oznaczany skrótem MDS. Skrót ten nie jest jednak wszędzie stosowany w tym samym znaczeniu i może odnosić się do dwóch różnych pojęć:
Minimalny sygnał wykrywalny (Minimum Detectable Signal, MDS)
Termin ten oznacza najmniejszą moc sygnału odbieranego,
przy której sygnał może być jeszcze wykryty w określonych warunkach.
W nowoczesnych radarach często odnosi się on do automatycznej detekcji sygnału.
To, czy na podstawie takiego sygnału można następnie rzeczywiście
utworzyć znacznik celu, zależy również od dalszego przetwarzania sygnału.
Minimalny sygnał rozróżnialny (Minimum Discernible Signal, MDS)
Termin ten jest często używany, gdy operator
może jeszcze odróżnić słaby sygnał od szumu
na ekranie wskaźnika radarowego.
(Moc wyznaczona w ten sposób może być znacznie mniejsza
od mocy wymaganej do automatycznej detekcji.)
To, które znaczenie skrótu MDS jest stosowane w danym radarze, zależy między innymi od konstrukcji odbiornika i sposobu przetwarzania sygnałów. W starszych radarach przetwarzanie sygnałów odbywa się jeszcze częściowo analogowo za pomocą wzmacniaczy i filtrów, a operator ocenia echa na wskaźniku radarowym. W nowoczesnych radarach odbierane sygnały są natomiast przetwarzane cyfrowo. Na ekranie często pojawiają się wtedy tylko cele, które zostały już wykryte przez procesor sygnałowy radaru i wybrane do zobrazowania.
Również rzadziej używany termin minimalny sygnał widoczny (Minimum Visible Signal, MVS) opiera się na ocenie dokonywanej przez operatora. Natomiast stosowany także termin „czułość styczna” oznacza określone wizualne kryterium pomiarowe, polegające na porównaniu obwiedni sygnału z szumem oraz samego szumu tła. Dlatego obu tych pojęć nie można bez zastrzeżeń utożsamiać z MDS.
Stosunkowo stabilną wielkością odniesienia są szumy własne układu odbiorczego. Do automatycznej detekcji sygnału konieczne jest osiągnięcie określonego stosunku sygnału do szumu. Wymagany próg detekcji zależy przy tym od założonego prawdopodobieństwa wykrycia i dopuszczalnego prawdopodobieństwa fałszywego alarmu.
Minimalny sygnał rozróżnialny (Minimum Discernible Signal, MDS)
Najmniejsza moc odbieranego sygnału (Pe,min), przy której sygnał jest jeszcze rozpoznawalny na wskaźniku radarowym, nazywana jest minimalnym sygnałem rozróżnialnym (Minimum Discernible Signal, MDS).
Wartość tę wyznacza się zwykle za pomocą wskaźnika radarowego (A-Scope lub PPI). Określa ona moc na wejściu odbiornika, przy której sygnał jest jeszcze ledwo dostrzegalny na wskaźniku. Wartość tę podaje się zazwyczaj w dBm. W przypadku niektórych odbiorników radarowych o dużej czułości można na przykład uzyskać wartości od −110 dBm do −113 dBm. Ten sposób pomiaru jest jednak obarczony subiektywną niepewnością. Ocena dokładnego położenia średniego poziomu szumów może różnić się na ekranie o kilka milimetrów. Może to w zauważalny sposób wpłynąć na wynik pomiaru.
szumów
Rysunek 1: Oscylogram pomiaru czułości odbiornika (MDS)
Minimalny sygnał wykrywalny (Minimum Detectable Signal, MDS)
Najmniejsza moc odbieranego sygnału (Pe,min), przy której sygnał może być jeszcze wykryty przez automatyczny układ przetwarzania sygnałów w określonych warunkach, nazywana jest minimalnym sygnałem wykrywalnym (Minimum Detectable Signal, MDS).
Wartość tę często wyznacza się na podstawie pomiaru w punkcie za wzmacniaczem pośredniej częstotliwości (często jeszcze przed detektorem I&Q), a następnie odnosi do mocy na wejściu odbiornika. Jako kryterium pomiarowe można na przykład przyjąć poziom sygnału o 3 dB wyższy od średniego poziomu szumów własnych. Rzeczywiście wymagany próg detekcji jest określany przez dalsze przetwarzanie sygnałów radarowych i stanowi kompromis pomiędzy prawdopodobieństwem wykrycia a prawdopodobieństwem fałszywego alarmu. W przypadku niektórych odbiorników radarowych podaje się na przykład wartości rzędu −100 … −103 dBm.
Praktyczne wyznaczanie czułości odbiornika opisano w rozdziale „Praktyka pomiarowa”, na stronie Pomiar czułości odbiornika.