www.radartutorial.eu www.radartutorial.eu Anteny radarowe

V-Beam

Rysunek 1: Charakterystyka promieniowania górnej anteny jest obrócona o 30°.

Rysunek 1: Charakterystyka promieniowania górnej anteny jest obrócona o 30°.

V-Beam

V-Beam jest układem pary anten radarowych, w którym jedna z anten jest obrócona o około 30° względem płaszczyzny poziomej. Obie anteny wytwarzają wachlarzową albo kosekansową kwadratową charakterystykę promieniowania i są zasilane przez urządzenia nadawczo-odbiorcze pracujące na różnych częstotliwościach. Jest to warunek konieczny do jednoznacznego rozdzielenia danych radarowych pochodzących z obu anten.

Oba samoloty są wykrywane przez charakterystykę promieniowania anteny poziomej, która wyznacza azymut i odległość skośną. Samolot lecący wyżej jest jednak wykrywany przez drugą charakterystykę promieniowania, obróconą o 30°, nieco później niż samolot lecący niżej. Oba echa są wyświetlane z różną intensywnością, czyli jasnością, na wskaźniku PPI. Każdy cel jest więc przedstawiany na wskaźniku PPI za pomocą dwóch znaczników celu. Jaśniejszy znacznik pochodzący z dolnej anteny wskazuje położenie samolotu, natomiast odległość azymutalna sąsiedniego, ciemniejszego znacznika, odpowiadającego echu z górnej anteny, jest miarą jego kąta elewacji.

W ten sposób również na wskaźniku PPI możliwe jest dodatkowe określenie wysokości celu. Technologię tę zastosowano już w radzieckiej stacji radiolokacyjnej P-20 „Peryskop” (oznaczenie NATO: „TOKEN”), która została wprowadzona do uzbrojenia ówczesnej Armii Radzieckiej w 1949 roku.

Po wprowadzeniu cyfrowego przetwarzania celów i doposażeniu stacji w cyfrowy ekstraktor obiektów metoda ta przeżyła krótki renesans. Automatyczna korelacja obu znaczników celu pozwalała podawać dokładną wysokość w postaci słowa danych. W ten sposób z bardzo starego radaru powstał prosty radar 3D.

Galeria anten V-Beam

Rysunek 2: Typowe pochylenie górnej anteny stacji P-30, następcy stacji P-20.

Rysunek 3: Typowa para anten V-Beam, tutaj radziecka stacja 1L117M z ekstraktorem obiektów.

AN/CPS-6B

Rysunek 4: Stacja AN/CPS-6B również wykorzystywała układ V-Beam.

Anegdota na marginesie

Podczas kursu dotyczącego stacji radiolokacyjnej RRP-117 w 1998 roku w Szkole Technicznej Niemieckich Sił Powietrznych 1 w Lechfeld-Nord instruktor przedmiotu „Podstawy radiolokacji” — mojego ulubionego przedmiotu — stanowczo zaprzeczał możliwości wyświetlania informacji o kącie elewacji na prostym wskaźniku PPI. Podczas zajęć wyjaśniliśmy mu metodę V-Beam — my, kilku byłych żołnierzy wojsk radiotechnicznych z Niemiec Wschodnich. Był bardzo zdziwiony, jakie możliwości techniczne miały już stare radzieckie stacje radiolokacyjne.

W następnym tygodniu podczas testu pojawiło się jednak dokładnie to ogólne pytanie: jakie dane radarowe mogą być wyświetlane na wskaźniku PPI. Prawie wszyscy uczestnicy kursu zaznaczyli również kąt elewacji.

Podczas oceniania za tę odpowiedź odjęto punkty. Instruktor nie zgodził się ani poprawić pytania, ani wyłączyć go z oceny, uzasadniając to tym, że test miał sprawdzać wiedzę, której nauczał podczas zajęć. To, co kiedyś zbudowali Rosjanie, nie było tutaj przedmiotem pytania.

Wtedy właśnie narodziła się moja decyzja, aby stworzyć w Internecie wirtualny kurs podstaw radiolokacji.