www.radartutorial.eu www.radartutorial.eu Anteny radarowe

Anteny kwadratowy cosecantu (CSC²)

Wykres cosecans²
praktyczny
STC
idealizowany

Rysunek 1: Pionowy wykres kierunkowości anten o charakterystyce cosecans²

Wykres cosecans²
praktyczny
STC
idealizowany

Rysunek 1: Pionowy wykres kierunkowości anten o charakterystyce cosecans²

Spis treści « Anteny cosecans² »
  1. Modyfikacja reflektora
  2. Anteny cosecans² typu Stacked Beam
  3. Pojęcie cosecans²

Anteny kwadratowy cosecantu (CSC²)

Anteny kwadratowy cosecantu (w skrócie CSC²) to zazwyczaj specjalne odmiany anten parabolicznych lub anten grupowych, które nadają się szczególnie do radarów o zasięgu okrężnym stosowanych w kontroli ruchu lotniczego i obronie powietrznej. Pozwalają one na dostosowanie rozkładu promieniowania do sytuacji i zbliżają się do ideału skanowania przestrzeni. W idealnym przypadku charakterystyka Cosecans² sprawia, że cel lotniczy, który porusza się w kierunku anteny lub od niej z niezmienną wysokością, dostarcza echo o stałej amplitudzie na wejściu odbiornika.

Istnieje kilka możliwości realizacji charakterystyki Cosecans² w praktyce:

Idealny kształt diagramu jest niemal prostokątny z zaokrąglonymi narożnikami. W praktyce idealny diagram nakłada się na szereg bocznych listków i wierzchołków, zwłaszcza z tyłu diagramu dla większych kątów wysokości. Kształt wszystkich bocznych wiązek w tym obszarze można w sumie podsumować jako niemal paraboliczne zbocze. Daje to dodatkowy zysk w bliskim zasięgu i częściowo kompensuje wpływ regulacji wzmocnienia zależnej od czasu (STC) dla celów na dużych wysokościach.

Charakterystykę cosec² można uzyskać nie tylko w przypadku anten parabolicznych, ale także w przypadku innych typów anten. W przypadku konstrukcji anteny do radaru VHF z antenami Yagi kształt ten można uzyskać poprzez nałożenie fali bezpośredniej na składowe energii odbite od powierzchni ziemi. (1. Strefa Fresnela w radarze).

a)
b)

Rysunek 2: odmienne wygięcie reflektora,
a) „górna warga”,
b) „dolna warga”

von dem Rotationsparaboloiden abweichende Formen des Reflektors
a)
b)

Rysunek 2: odmienne wygięcie reflektora,
a) „górna warga”,
b) „dolna warga”

Modyfikacja reflektora

Idealnie ukształtowany reflektor paraboliczny, w którego ognisku znajduje się nadajnik główny, wytwarza stosunkowo ostro skupiony wzór promieniowania, ponieważ w idealnym przypadku promienie opuszczają reflektor równolegle. Jeśli reflektor ten jest niesymetryczny w stosunku do wymiaru pionowego i poziomego, powstaje początkowo wzór wachlarzowy. Aby uzyskać charakterystykę cosec², część energii musi zostać odbita w górę. Jedną z możliwości jest zmniejszenie krzywizny górnej części reflektora („górnej wargi”). Wówczas część promieni, która pada na mniej zakrzywioną powierzchnię (górną część), jest odbijana w górę. Analogiczną metodą jest silniejsze wygięcie dolnej części reflektora („dolnej wargi”).

Sam antena tubowa jako źródło pierwotne ma charakterystykę kierunkową w kształcie stożka, dzięki czemu brzegi reflektora są oświetlone słabiej niż jego środek. Gwarantuje to, że promienie odbite w górę nie mają zbyt dużej gęstości mocy, a tym samym zasięg w pionie pozostaje ograniczony.

Przy takich samych właściwościach głośnika tubowego reflektor z „dolną wargą” ma bardziej zwartą konstrukcję. Alternatywnie, przy porównywalnych rozmiarach, reflektor z „górną wargą” wymaga anteny tubowej o ostrzejszym skupieniu wiązki. Mimo to dolna krawędź wykresu cosecans² jest często gorsza niż w przypadku „dolnej wargi”, ponieważ w tym przypadku słabiej oświetlone obszary dolnej części reflektora są odchylane w górę. W przypadku „górnej wargi” te słabiej oświetlone obszary odpowiadają za dolną krawędź wykresu.

Rysunek 3: Antena reflektorowa z „dolną wargą”

Grafikdarstellung gelippter Reflektoren

Rysunek 3: Antena reflektorowa z „dolną wargą” (wykres czerwony) w porównaniu z czystą anteną paraboliczną (wykres niebieski)

W połączeniu z zasadą działania anteny offsetowej stosuje się zatem najczęściej anteny reflektorowe z „dolną wargą”. W tym przypadku część reflektora znajdująca się nad anteną tubową ma kształt paraboliczny, podczas gdy część znajdująca się poniżej jest raczej wycinkiem koła. Na wykresie pokazano wpływ „dolnej wargi” (czerwony wykres cosecans²) w porównaniu z czystym reflektorem parabolicznym (niebieski wykres). Czysty reflektor paraboliczny ma podobny wykres w płaszczyźnie pionowej jak i poziomej. Bardzo ostry wiązek główny jest otoczony znacznie słabszymi wiązkami bocznymi. Dzięki kształtowi reflektora odbiegającemu od paraboloidy obrotowej powstaje wykres cosecans², którego wiązek główny jest szerszy niż wąski wiązek główny reflektora parabolicznego.

Dolna granica zysku antenowego, ważna dla wykrywania nisko lecących samolotów, jest tutaj kształtowana przez tę część energii wychodzącej z anteny tubowej, która znajduje się bliżej środka osi anteny tubowej. Dlatego energia jest tutaj nieco wyższa, a ta dolna granica jest bardziej wyraźna.

Anteny typu Stacked Beam Cosecans²

Rysunek 4: Wykres charakterystyki anteny typu Stacked Beam Cosecans²

Rysunek 4: Wykres charakterystyki anteny typu Stacked Beam Cosecans²

W antenie typu Stacked Beam Cosecans² reflektor jest oświetlany przez kilka nadstawionych jeden nad drugim promienników głównych.

Każdy promiennik główny emituje już wiązkę skierowaną. Jeśli moc nadawcza zostanie nierównomiernie rozłożona na poszczególne promienniki, charakterystyka anteny zbliża się do charakterystyki Cosecans². W tym przypadku, dzięki „efektowi lustra” reflektora, kolejność wiązek względem promienników zostaje odwrócona. Najniższy wiązek, wymagający największej mocy nadawczej, emituje najwyższy emiter.

Rysunek 5: Dwanaście pojedynczych anten tubowych anteny ASR 910 tworzą diagram antenowy typu Stacked Beam Cosecans²

Rysunek 5: Dwanaście pojedynczych anten tubowych anteny ASR 910 tworzą diagram antenowy typu Stacked Beam Cosecans²

W przypadku stosowania wielu kanałów odbiorczych teoretycznie możliwe jest również przyporządkowanie wysokościowe, ponieważ poszczególne cele lotnicze można teraz przypisać do poszczególnych wiązek. Jednak w praktyce jest to zbyt duży nakład pracy, aby zrealizować na przykład 12 różnych kanałów odbiorczych (a przede wszystkim związane z nimi przewody zasilające do anteny). Zazwyczaj stosuje się tylko jeden przewód HF do anteny. Rozkład mocy na poszczególne anteny tubowe odbywa się wówczas w samej antenie. Moc musi być emitowana z anten tubowych w absolutnej zgodności fazowej, aby uniknąć wzajemnego wygaszania się przez interferencję w obszarach, w których poszczególne wiązki się nakładają. Jest to bardzo trudne w przypadku stosunkowo szerokiego pasma częstotliwości od 2700 do 2800 MHz, ponieważ sama różnica długości fal może powodować błędy fazowe w zakresie do 12%. Dlatego niektóre anteny mają lepszy zysk w dolnym paśmie częstotliwości, a inne w górnym. Producent stosuje w połączeniach falowodowych uszczelki o różnej grubości, które pomagają skorygować mniejsze błędy fazowe.

Termin cosecans²

Termin „cosecans” brzmi bardzo podobnie do matematycznej funkcji kątowej i tak właśnie jest. Cosecans kąta jest odwrotnością funkcji sinusowej tego kąta. Funkcja ta zawdzięcza swoją nazwę definicji w okręgu jednostkowym. Wartość funkcji odpowiada długości odcinka sekansy, w naszym przypadku odległości geograficznej. Ale co ten termin ma wspólnego z naszą anteną?

Wysokość h i odległość po linii prostej R definiują kąt wysokości ε …
Przypomnijmy sobie, co było napisane na samym początku tej strony:

„W idealnym przypadku charakterystyka cosec² sprawia, że cel lotniczy, który porusza się w kierunku anteny lub od niej z niezmienną wysokością, dostarcza echo o stałej amplitudzie na wejściu odbiornika.”

Jeśli przekształcimy wzór trygonometryczny względem odległości po skosie R i zastosujemy wspomnianą powyżej zależność kątową, to w odniesieniu do odległości radarowej pojawia się pojęcie „cosecans” – ale to nie wszystko…

Było jeszcze coś z tym „… echem o stałej amplitudzie…“

Z podstawowego równania radarowego znamy tę zależność:
Ponieważ echo ma mieć stałą amplitudę, odległość w czwartej potędze jest liniowo zależna od kwadratu wzmocnienia anteny. Wszystkie inne parametry urządzenia radarowego możemy przyjąć jako stałe w rozpatrywanym przedziale czasu.

Czwarte potęgowanie możemy skrócić…

Teraz zastąpimy odległość wzorem z funkcją cosecans. Ponieważ zgodnie z definicją wysokość również powinna być stała, możemy skrócić również tę wielkość.

Otrzymujemy w ten sposób matematyczny opis poszukiwanej anteny: zysk anteny zależny od kierunku jest funkcją kwadratu cosecans kąta wysokości.