Strojenie dipleksera
Rysunek 1: Wykres częstotliwościowy określonego dipleksera z linią obejściową o długości 19-krotnej długości fali w paśmie E
Strojenie dipleksera wyjaśniono tutaj na przykładzie radaru AN/TPN-24 . Diplekser pracuje najskuteczniej, gdy strojona linia obejściowa spełnia jednocześnie następujące warunki:
- przesunięcie fazowe dla częstotliwości A musi wynosić 0°;
- przesunięcie fazowe dla częstotliwości B musi wynosić 180°.
Wartości przedstawione na wykresie wynikają matematycznie z warunku, że ta sama długość falowodu musi dla jednej częstotliwości stanowić parzystą całkowitą wielokrotność, a dla drugiej częstotliwości nieparzystą całkowitą wielokrotność połowy długości fali:
| fB = fA· (1 + | 1 | ) | gdzie | fA = częstotliwość pierwszego nadajnika fB = częstotliwość drugiego nadajnika kv = współczynnik całkowitej wielokrotności długości fali w falowodzie |
(1) |
| 2·kv |
Odstęp częstotliwości jest zatem określony konstrukcyjnie. Jeżeli mimo to stacja radarowa zostanie zmuszona do pracy z innym odstępem częstotliwości, należy oczekiwać dużych strat w diplekserze zarówno w torze nadawczym, jak i odbiorczym.
Ponieważ obliczony odstęp częstotliwości jest dla tego dipleksera ważny zarówno powyżej częstotliwości A dla częstotliwości B, jak i poniżej częstotliwości A, ponownie potrzebny jest dodatkowy filtr dla częstotliwości (2fA - fB).
Wniosek
Oznacza to, że diplekser spełnia wymagany odstęp częstotliwości 72 MHz tylko wtedy, gdy długość linii obejściowej jest dokładnie 19 razy większa od długości fali nadajnika A, a częstotliwość robocza nadajnika A wynosi dokładnie 2 736 MHz. Przy wszystkich innych częstotliwościach diplekser ten pracuje mniej lub bardziej nieefektywnie.
Ponieważ jednak moc nadawcza jest mierzona dopiero za diplekserem, tłumienie w diplekserze wynoszące od dwóch do trzech decybeli można skompensować przez zwiększenie prądu magnetronu. Z tego powodu nieefektywność ta najczęściej pozostaje niezauważona. Takie samo tłumienie występuje jednak również w torze odbiorczym. Jeżeli do odbiornika dociera tylko połowa sygnału echa, obsługa będzie się jedynie zastanawiać, dlaczego nadajnik B z niewyjaśnionych przyczyn nie osiąga wymaganej odległości wykrywania.
Problem można rozwiązać wyłącznie przez przydzielenie częstotliwości roboczych dostosowanych do charakterystyki dipleksera. Oznacza to mniejszy odstęp częstotliwości niż 72 MHz w dolnej części pasma oraz większy odstęp w jego górnej części. Producent uwzględnia ten fakt, podając w instrukcji dopuszczalne tolerancje do dwóch megaherców. Niemiecka dokładność niweczy jednak tę korzyść, gdy zawsze wymaga się i ustawia możliwie dokładny, a przede wszystkim rzekomo stały odstęp częstotliwości wynoszący 72 MHz.
Przy częstotliwości roboczej nadajnika A wynoszącej 2 800 MHz bardziej efektywny odstęp częstotliwości wynosiłby około 74 MHz (dokładnie: 2 873,6 MHz). Jeżeli natomiast nadajnik A pracuje na częstotliwości 2 708 MHz, najefektywniejsza częstotliwość nadajnika B wynosi 2 779,2 MHz. Wszystkie pozostałe częstotliwości można łatwo wyznaczyć za pomocą wzoru (1), który w skróconej postaci można stosować jako fB= 1,026 fA.
Rysunek 1: Wykres częstotliwościowy określonego dipleksera z linią obejściową o długości 19-krotnej długości fali w paśmie E