www.radartutorial.eu www.radartutorial.eu Podstawy radiolokacji

Odbicia od powierzchni Ziemi

Rysunek 1: Rozproszenie wzorca antenowego na powierzchniach odbijających

Rysunek 1: Rozproszenie wzorca antenowego na powierzchniach odbijających

Odbicia od powierzchni Ziemi

Rysunek 2: Pomoc obliczeniowa dla wynikowego wzorca antenowego

Rysunek 2: Pomoc obliczeniowa dla wynikowego wzorca antenowego

Odbicia od powierzchni Ziemi lub innych powierzchni odbijających powstają, gdy powierzchnie te są oświetlane przez nadajnik radaru przy niewystarczającym skupieniu anteny. W tym przypadku oprócz bezpośredniej ścieżki sygnału istnieje ścieżka propagacji, w której fale elektromagnetyczne odbijają się od powierzchni, którą można uznać za płaską, zgodnie z prawami optyki geometrycznej. Odbity sygnał ulega opóźnieniu czasowemu spowodowanemu obejściem. W przypadku, gdy sygnał bezpośredni i odbity mają tę samą amplitudę, ale z powodu obejścia występuje różnica w czasie przebiegu wynosząca pół długości fali, może dojść do wygaszenia sygnału w wyniku interferencji. Jednocześnie jednak przy różnicy w czasie przebiegu o tej samej fazie może nastąpić wzmocnienie, co w wynikowym efektywnym wykresie antenowym prowadzi do silnego rozszczepienia głównego pęczka.

W celu obliczenia wynikowego diagramu antenowego za pomocą programu symulacyjnego uzyskuje się wkład sygnału odbitego od powierzchni poprzez uzupełnienie układu o drugą antenę położoną lustrzanie względem powierzchni ziemi. Przy dużej odległości między obiema antenami powstaje silnie rozszczepiony efektywny diagram antenowy, którego punkty zerowe wskazują kierunki, dla których ten układ radarowy jest ślepy. Dla kąta wysokości ε1 pierwszego głównego wiązka, na podstawie prostych rozważań geometrycznych, kąt ten otrzymuje się z następującego równania:

(1)

poziomy
pionowy
— kąt Brewstera
współczynnik odbicia ρ
kąt padania ξ

Rysunek 3: Współczynnik odbicia fal o polaryzacji poziomej i pionowej od wody morskiej w pasmie S jako funkcja kąta padania.

poziomy
pionowy
współczynnik odbicia ρ
kąt padania ξ

Rysunek 3: Współczynnik odbicia fal o polaryzacji poziomej i pionowej od wody morskiej w pasmie S jako funkcja kąta padania.

Jeśli z pokładu statku chce się wykrywać obiekty lecące nisko nad wodą, konieczna jest jak największa wysokość anteny w celu poszerzenia horyzontu radiowego. Jednocześnie należy wybrać bardzo małą długość fali, aby wzmocnić pierwszą wiązkę główną i utrzymać ją jak najbardziej płaską. Dlatego morskie radary nawigacyjne działają głównie w pasmie X. Jednak wraz ze wzrostem długości fali zmniejsza się liczba lokalnych minimów. W paśmie VHF powstałoby tylko jedno istotne minimum przy około 10 do 11 stopni.

Dla głębokości lokalnych minimów diagramu antenowego decydujący jest współczynnik odbicia ρ powierzchni ziemi lub wody, który zgodnie z rysunkiem 3 zależy od częstotliwości, polaryzacji i kąta padania ξ. Dla małych kątów padania, które są tutaj decydujące, współczynnik ten przy kącie fazowym 180° jest zawsze bliski 1, tak że należy liczyć się z wygaszeniem.