Reflecties aan het aardoppervlak
Figuur 1: Versnippering van het antennepatroon over reflecterende oppervlakken
Reflecties aan het aardoppervlak
Figuur 2: Rekenhulp voor het resulterende antennepatroon
Reflecties aan het aardoppervlak of andere reflecterende oppervlakken ontstaan wanneer deze oppervlakken, bij onvoldoende bundeling van de antenne, eveneens door de radarzender worden bestraald. In dit geval is er naast het directe signaalpad een voortplantingspad waarbij de elektromagnetische golven volgens de wetten van de geometrische optica worden gereflecteerd aan het oppervlak, dat als vlak wordt verondersteld. Het gereflecteerde signaal loopt door de omweg een tijdsvertraging op. In het geval dat het directe en het gereflecteerde signaal dezelfde amplitudes hebben, maar door de omweg een looptijdverschil van een halve golflengte vertonen, kan door interferentie signaaluitdoving optreden. Tegelijkertijd kan er bij een in fase liggend looptijdverschil echter versterking plaatsvinden, wat in het resulterende effectieve antennepatroon leidt tot een sterke versplintering van de hoofdbundel.
Voor de berekening van het resulterende antennepatroon met een simulatieprogramma verkrijgt men de bijdrage van het aan het oppervlak gereflecteerde signaal door de opstelling aan te vullen met een tweede antenne die spiegelbeeldig ten opzichte van het aardoppervlak ligt. Bij een grote afstand tussen de twee antennes ontstaat een sterk gefragmenteerd effectief antennepatroon, waarvan de nulpunten de richtingen aangeven waarvoor deze radaropstelling blind is. Voor de elevatiehoek ε1 van de eerste hoofdbundel krijgt men door eenvoudige geometrische overwegingen de hoek uit de volgende vergelijking:
(1)
Figuur 3: Reflectiefactor van golven met horizontale en verticale polarisatie op zeewater in de S-band als functie van de incidentiehoek.
Figuur 3: Reflectiefactor van golven met horizontale en verticale polarisatie op zeewater in de S-band als functie van de incidentiehoek.
Als men vanaf een schip laagvliegende objecten boven water wil lokaliseren, is een zo groot mogelijke antennehoogte nodig om de radiohorizon te vergroten. Tegelijkertijd moet de golflengte zeer klein worden gekozen om de eerste hoofdbundel te versterken en zo vlak mogelijk te houden. Daarom werken maritieme navigatieradars voornamelijk in de X-band. Het aantal lokale minima neemt echter af bij een grotere golflengte. In de VHF-band zou er slechts één significant minimum overblijven bij ongeveer 10 tot 11 graden.
Voor de diepte van de lokale minima van het antennepatroon is de reflectiefactor ρ van het aard- of wateroppervlak bepalend, die volgens figuur 3 afhankelijk is van de frequentie, de polarisatie en de incidentiehoek ξ. Voor de hier relevante kleine incidentiehoeken ligt deze reflectiefactor bij een fasehoek van 180° altijd dicht bij 1, zodat er rekening moet worden gehouden met uitdoving.