www.radartutorial.eu www.radartutorial.eu Podstawy radiolokacji

Określanie wysokości poprzez odbiór sygnału przez kilka ścieżek rozprzestrzeniania

Rysunek 1: Możliwość określenia wysokości na podstawie różnic czasu przebiegu sygnału odbieranego wieloma drogami rozprzestrzeniania

Rysunek 1: Możliwość określenia wysokości na podstawie różnic czasu przebiegu sygnału odbieranego wieloma drogami rozprzestrzeniania

Określanie wysokości poprzez odbiór sygnału przez kilka ścieżek rozprzestrzeniania

Dotychczas wysokość celu określano za pomocą urządzeń radarowych 3D, które wykorzystywały albo diagram antenowy złożony z pojedynczych diagramów (stacked beam) z kilkoma kanałami odbiorczymi, albo skanowały różne kąty wysokości za pomocą wiązki ołówkowej (pencil beam). Radary 3D są szeroko stosowane, mimo że ich koszt jest około czterech do dziesięciu razy wyższy niż radaru 2D. Niemniej jednak radar 3D ma bardzo niską dokładność, zwłaszcza na małych wysokościach, ze względu na odbicia od powierzchni ziemi, które wydłużają czas przebiegu sygnału.

Obliczanie wysokości na podstawie różnicy czasu przebiegu fali odbijającej się od powierzchni ziemi ma kilka istotnych zalet w porównaniu z klasycznym radarem 3D. Przy bardzo małej rozdzielczości odległości wysokość można obliczyć bezpośrednio na podstawie różnicy czasu przebiegu fali bezpośredniej i odbitej. Pod warunkiem, że teren jest płaski, wysokość celu jest proporcjonalna do różnicy czasu przebiegu. Echo celu składa się z czterech pojedynczych składników, które pokonały różne drogi. Pierwsza i najważniejsza droga to droga bezpośrednia z punktu A do punktu B i z powrotem. Ten impuls echa jest oznaczony cyfrą 1. Druga możliwość: na drodze wysyłania impuls ulega odbiciu, droga odbioru jest bezpośrednia. Trzecia możliwość to droga odwrotna o tej samej długości co w przypadku 2. Oba echa mają ten sam czas opóźnienia th i tworzą impuls środkowy 2ρ. W czwartym przypadku zarówno na drodze wysyłania, jak i na drodze odbioru wykorzystywana jest droga okrężna poprzez odbicie. Impuls ten oznaczono na wykresie jako ρ². Różnica czasu przebiegu th między impulsami echa można określić według wzoru:

th = 2ha · ht gdzie  ha = wysokość anteny radaru
ht = wysokość celu
c = prędkość rozprzestrzeniania się
R = odległość ukośna
(1)
c · R

Zgodnie z trygonometrią stosunek ht /R określa sinus kąta wysokości Θe celu lotniczego, zatem

sin Θe = c · th gdzie  Θe = zmierzony kąt wysokości
th = różnica czasu przebiegu
(2)
2 ha
ht = c · R · th (3)
2 ha

Obliczenie wysokości za pomocą odbicia od powierzchni ziemi jest możliwe, gdy (skompresowany) czas trwania impulsu τ jest mniejszy niż różnica czasu przebiegu th. Na przykład przy ha = 100 ft, ht = 10 000 ft i R = 50 NM różnica czasu przebiegu th wynosi 6,69 ns, co wymaga szerokości pasma odbiornika co najmniej 149,5 MHz. W praktyce potrzebny jest jednak radar, który za pomocą metody kompresji impulsów osiąga rozdzielczość odległości 1 m.