Wiązanie atomowe
Rysunek 1: Typowa trójwymiarowa struktura krystaliczna.
Wiązanie atomowe
Aktywność chemiczna każdego atomu jest określona przez liczbę elektronów w jego zewnętrznej powłoce. Jeżeli powłoka ta jest całkowicie zapełniona, atom jest bardzo stabilny i wykazuje jedynie niewielką skłonność do łączenia się z innymi atomami w kryształy. Atomy, których zewnętrzna powłoka zawiera osiem elektronów (patrz układ okresowy pierwiastków VIII grupa główna = gazy szlachetne) są chemicznie bierne. Jeżeli jednak w tej zewnętrznej powłoce znajduje się mniej niż osiem elektronów, aktywność chemiczna atomu wzrasta. Niektóre atomy tworzą kryształy o strukturach charakterystycznych dla danego pierwiastka. Kryształ jest jednorodnym ciałem zbudowanym z trójwymiarowo i okresowo rozmieszczonych jednostek strukturalnych, tworzących tak zwaną sieć krystaliczną, złożoną z atomów lub cząsteczek tej samej substancji lub tego samego pierwiastka. Rysunek 1 przedstawia typową strukturę krystaliczną, w której atomy są przedstawione jako małe kule. Pręciki między kulami symbolizują wiązania między atomami.
Rysunek 2: Dwuwymiarowe przedstawienie kryształu germanu.
Krzem i german są najczęściej stosowanymi w elektronice pierwiastkami półprzewodnikowymi. Oba pierwiastki są bardzo podobne pod względem budowy atomowej i powinowactwa chemicznego i mają po cztery elektrony walencyjne w zewnętrznej powłoce. Atomy germanu (atomy Ge) układają się w sieci krystalicznej w taki sposób, że wokół każdego atomu grupują się cztery inne atomy Ge. Przy tym jeden elektron wiążący jednego atomu wraz z jednym elektronem wiążącym sąsiedniego atomu tworzą parę elektronową. Te pary elektronowe tworzą trwałe wiązania między atomami Ge. (Patrz rysunek 2: W rzeczywistości regularne rozmieszczenie atomów Ge należałoby przedstawić przestrzennie. Ponieważ jednak przy przedstawianiu wiązania istotne są jedynie relacje między sąsiednimi atomami, wystarcza rysunek dwuwymiarowy.) W krysztale elektrony wiążące są więc współdzielone, aby zewnętrzna powłoka atomów została zapełniona ośmioma elektronami.
Rysunek 2 przedstawia kryształ germanu w stanie podstawowym, do którego nie doprowadzono energii cieplnej. Atomy Ge są przedstawione jako duże okręgi, natomiast małe okręgi symbolizują elektrony wiążące. Ponieważ każdy atom w tym krysztale jest związany z czterema innymi atomami, nie występują w nim swobodne nośniki ładunku. W tym stanie german jest więc izolatorem. Dopiero po dostarczeniu określonej minimalnej energii (w postaci ciepła: dla czystego germanu jest to około 50°C) niektóre elektrony wiążące zostają uwolnione z sieci krystalicznej i stają się dostępne jako elektrony przewodnictwa, które początkowo poruszają się w krysztale bez określonego kierunku.