www.radartutorial.eu www.radartutorial.eu Radar Grondbeginselen

Toepassingen van dioden

Afbeelding 1: Eenvoudige halfweggelijkrichting met positieve uitgangsspanning.

Eenvoudige halfweggelijkrichting met positieve uitgangsspanning.

Afbeelding 1: Eenvoudige halfweggelijkrichting met positieve uitgangsspanning.

Tot nu toe is de halfgeleiderdiode alleen als gelijkrichter beschouwd, maar er zijn veel meer toepassingsmogelijkheden bekend. Verschillende soorten halfgeleiderbasismateriaal, verschillende atomen als onzuiverheden en verschillende productietechnologieën hebben geleid tot een groot aantal mogelijke toepassingen van dioden. Voorbeelden hiervan zijn:

en vele andere.

Afbeelding 2: Eenvoudige halfweggelijkrichting met negatieve uitgangsspanning.

Eenvoudige halfweggelijkrichting met negatieve uitgangsspanning.

Afbeelding 2: Eenvoudige halfweggelijkrichting met negatieve uitgangsspanning.

Gelijkrichters voor netspanning

Een van de belangrijkste toepassingen van de PN-overgang is de gelijkrichtdiode. De eenvoudige PN-overgang is door zijn verschillende inwendige weerstanden, die afhankelijk zijn van de polariteit van de spanning, bijzonder geschikt voor deze toepassing. Wanneer de diode als gelijkrichter in een wisselstroomkring wordt gebruikt, wordt zij door de wisselstroom snel afwisselend in doorlaat- en sperrichting gepolariseerd. Omdat er echter alleen in doorlaatrichting stroom kan vloeien, wordt de wisselstroom gelijkgericht. De eenvoudigste gelijkrichterschakeling bestaat uit een wisselstroombron, een halfgeleiderdiode en een belastingsweerstand, zoals weergegeven in afbeelding 1 en 2.

De transformator T1 in de schakeling werkt als wisselstroombron en transformeert de ingangsspanning van het lichtnet naar een lage spanningswaarde (hier). De diode D1 zorgt voor de gelijkrichting en de belastingsweerstand vervult twee functies: hij begrenst de stroom door de diode en via de stroom door de belastingsweerstand is de gelijkgerichte spanning beschikbaar.

Deze belastingsweerstand kan op verschillende manieren worden gerealiseerd. Uiteindelijk kan elk onderdeel waar stroom doorheen loopt een belasting zijn. Wanneer hier dus over een belastingsweerstand wordt gesproken, kan dit zowel een ohmse weerstand als een meer of minder complexe elektronische schakeling zijn.

In afbeelding 1 staat tijdens de positieve halve golf op het bovenste uiteinde van de secundaire wikkeling van de transformator een positieve spanning ten opzichte van het massapotentiaal. Onder deze voorwaarde is de diode in doorlaatrichting gepolariseerd en is haar ruimteladingszone daarom zeer dun en haar inwendige weerstand klein. Daardoor loopt er stroom door de diode, de belastingsweerstand en de transformatorwikkeling. De spanning over de belastingsweerstand wordt hier als uitgangsspanning beschikbaar gesteld.

Wanneer echter de negatieve halve golf van de wisselspanning aanwezig is, staat op het bovenste uiteinde van de secundaire wikkeling van de transformator een negatieve spanning ten opzichte van het massapotentiaal en staat de diode in sperrichting. De ruimteladingszone van de diode is dan zeer breed, haar inwendige weerstand zeer groot en door de diode, de belastingsweerstand en de transformatorwikkeling kan slechts een verwaarloosbaar kleine sperstroom lopen. In de praktijk staat er geen spanning over de belastingsweerstand. Er wordt dus alleen de positieve halve golf doorgelaten. De gestileerde diagrammen in de schakeling symboliseren het „afsnijden“ van de negatieve halve golf. Aan de uitgang van de schakeling staat dus een pulserende gelijkspanning. Als de ingangswisselspanning bijvoorbeeld 50 Hz bedraagt, bestaat deze pulserende gelijkspanning uit 50 halve golven (impulsen) per seconde.

Als de diode omgekeerd wordt gemonteerd, zoals in afbeelding 2 is weergegeven, verloopt het zojuist beschreven proces met omgekeerd teken en ontstaat er een negatieve uitgangsspanning. Omdat deze schakeling altijd alleen de positieve of de negatieve halve golven doorlaat, wordt zij ook een halfweggelijkrichter genoemd.

Volledige-golfgelijkrichting

Afbeelding 3: Schakeling voor volledige-golfgelijkrichting.

Schakeling voor volledige-golfgelijkrichting.

Afbeelding 3: Schakeling voor volledige-golfgelijkrichting.

Bij volledige-golfgelijkrichting wordt de negatieve halve golf uit afbeelding 1 niet eenvoudig geblokkeerd, maar „omhoog geklapt“, waarbij het viertal dioden de stroomrichting omkeert. Daardoor wordt de rimpel van de gelijkspanning verminderd en wordt de daaropvolgende afvlakking door de laadcondensator CL effectiever. Daardoor kan ook een kleinere condensator worden gebruikt.