Skaterometr
Rysunek 1: Obserwacja cyklonu tropikalnego nad Pacyfikiem za pomocą skaterometru SEAWINDS na satelicie QuikSCAT (© 2002 NASA)
Rysunek 1: Obserwacja cyklonu tropikalnego nad Pacyfikiem za pomocą skaterometru SEAWINDS
na satelicie QuikSCAT
(© 2002 NASA)
Skaterometr
Skaterometr jest specjalistycznym urządzeniem radarowym do pomiaru współczynnika rozpraszania wstecznego fali elektromagnetycznej. Wykonuje precyzyjny pomiar odbitego sygnału i może być stosowany jako rodzaj nieobrazującego radaru meteorologicznego. W meteorologii głównym zastosowaniem skaterometrii jest pomiar, wyznaczanie i analiza prędkości oraz kierunku wiatru nad oceanami.
Szczególne właściwości rozpraszania wstecznego podczas pomiarów nad oceanami pozwalają określić prędkość i kierunek wiatru. Przy ukośnym kącie padania rozpraszanie wsteczne jest zdominowane przez składowe fal wywołane przez wiatr (rezonans Bragga). Radarowe rozpraszanie wsteczne od powierzchni morza jest mierzone z trzech różnych kierunków. Na podstawie częstotliwości rezonansowej, zależnej od kąta oświetlenia, wyznacza się odległość między grzbietami fal. Z tych danych można określić prędkość wiatru przy powierzchni morza.
Przykładem jest NASA Quick Scatterometer (QuikSCAT). Radar nadaje na częstotliwości 13,4 GHz z mocą impulsową 110 W i częstotliwością powtarzania impulsów (PRF) 189 Hz. Obracająca się antena paraboliczna o średnicy 1 m wytwarza dwie wąskie symetryczne charakterystyki promieniowania, za pomocą których podczas każdego obiegu można obserwować pas o szerokości 1 800 km, co odpowiada około 90% powierzchni Ziemi. Nad oceanami mierzone są prędkości wiatru od 3 do 20 m/s z rozdzielczością 2 m/s. Kierunek wiatru można określić z dokładnością 20°. Rozdzielczość odległościowa obliczonych wektorów wiatru wynosi 25 km.
Skaterometry są stosowane przede wszystkim na pokładach satelitów. Możliwe są jednak również urządzenia naziemne. Za pomocą mikrofal można analizować promieniowanie rozproszone przez wodę zawartą w podłożu. Analiza energii odbitej przez wodę pozwala wyciągać wnioski dotyczące właściwości podłoża. W ten sposób można gromadzić dane na przykład o potencjalnym zasięgu lodu morskiego, granicy wieloletniej zmarzliny, obszarach roślinności tropikalnej lub pustyniach.