Produkty radaru meteorologicznego
Rysunek 1: Produkt radarowy PE DWD: lokalny echotop,
refleksyjność jest przedstawiana dopiero od określonej wartości (tutaj 18 dBZ),
kolory odpowiadają wysokości wartości pomiarowej,
(© 2020 Deutscher Wetterdienst)
Rysunek 1: Produkt radarowy PE DWD: lokalny echotop,
refleksyjność jest przedstawiana dopiero od określonej wartości (tutaj 18 dBZ),
kolory odpowiadają wysokości komórki z wartością pomiarową,
(© 2020 Deutscher Wetterdienst)
Produkty radaru meteorologicznego
Na podstawie danych zmierzonych przez radar meteorologiczny tworzone są zarówno różne lokalne produkty radarowe, jak i radarowe produkty kompozytowe. Gdy dane radarowe są łączone komputerowo, mówi się o produktach kompozytowych lub obrazie kompozytowym. Może to być zarówno kompozyt lokalny (gdy dane z wielu obrotów anteny są nakładane na siebie), jak i kompozyt utworzony z danych pochodzących z różnych radarów i lokalizacji radarowych. Obrazy publikowane w Internecie, takie jak tak zwany „radar opadów”, są zawsze kompozytami.
Lokalne produkty radarowe
Podstawowymi danymi uzyskiwanymi metodą radarową (lub ich danymi bazowymi) są wyłącznie refleksyjność oraz możliwe prędkości radialne. W zależności od sposobu skanowania przestrzeni są one przedstawiane, podobnie jak w radarze dozorowania przestrzeni powietrznej, jako obraz PPI (z anteną obracającą się w azymucie) albo jako obraz RHI (range-height-indication, z anteną odchylaną w elewacji). Bazowa refleksyjność oraz bazowa prędkość są podstawowymi produktami mierzonymi przez radar i mogą być przedstawiane zarówno w postaci PPI, jak i RHI.
Rysunek 2: Obraz RHI (Range-Height-Indication)
Na podstawie tych danych powstają różne produkty radarowe dzięki zastosowaniu różnej liczby klas (liczby poziomów intensywności przedstawianych za pomocą kolorów), różnej rozdzielczości odległości lub kąta, różnych maksymalnych zasięgów, różnych danych pierwotnych (skan objętościowy lub skan opadów) oraz (zależnie od oprogramowania) różnych algorytmów kompresji.
W obrazie PPI („planowy obraz radarowy”) obiekty meteorologiczne są przedstawiane w jednej płaszczyźnie, a w jego środku znajduje się radar meteorologiczny. Położenie ech określane jest przez kierunek i odległość (w układzie współrzędnych biegunowych, czyli względem stacji radarowej). Do przedstawienia intensywności ech stosowana jest skala barw. Każdy obrót wykonywany jest przy innym kącie elewacji. Dlatego oryginalny obraz PPI składa się tylko z jednego kąta elewacji, tzw. elevation scan, rejestrowanego podczas jednego obrotu anteny. Kolory na obrazie odpowiadają mocy odbitego sygnału, odebranego przez antenę radarową z określonego miejsca. Pojedynczy obraz PPI nie może jednak przedstawić pełnej pionowej struktury obszaru opadów. Pokazuje jedynie stożkowy przekrój zjawisk pogodowych.
W obrazie RHI („pionowy obraz radarowy”, patrz rysunek 2) przedstawiany jest tylko jeden wybrany azymut. Antena radarowa porusza się w górę i w dół w elewacji. Obraz RHI umożliwia analizę pionowego zasięgu i rozkładu ech (na przykład do określenia wysokości podstawy i wierzchołka chmur opadowych lub burzowych). W nowoczesnych radarach meteorologicznych antena nie musi już zatrzymywać się i wykonywać ruchów wahadłowych: obraz RHI jest tworzony jako lokalny kompozyt z danych pochodzących z wielu obrotów anteny.
Klasyczny obraz RHI zawsze rozpoczyna się w miejscu ustawienia radaru i kończy w dowolnym azymucie na granicy zasięgu wykrywania radaru. W przypadku Arbitrary Vertical Cross-section (AVCS) użytkownik może sam określić początek i koniec tego pionowego przekroju. Dzięki temu możliwe jest wykonanie pionowego przekroju przez wybrany obszar pogodowy.
Rysunek 3: Połączenie różnych elevation scans w jeden obraz CAPPI (Constant Altitude PPI)
Lokalne kompozyty
Połączenie danych z wielu obrotów anteny radaru meteorologicznego nazywane jest lokalnym kompozytem lub kompozytem stacji radarowej. Składa się ono z kolejnych obrazów wszystkich elevation scans (tzw. loop).
Rysunek 4: Produkt radarowy PZ DWD: lokalny CAPPI na wysokości 3 000 m (10 000 stóp),
(© 2020 Deutscher Wetterdienst)
Rysunek 4: Produkt radarowy PZ DWD: lokalny CAPPI na wysokości 3 000 m (10 000 stóp),
(© 2020 Deutscher Wetterdienst)
Kompozyt refleksyjności
W kompozycie refleksyjności dane z volume scans są nakładane na siebie. Wyświetlany jest najsilniejszy sygnał echa spośród wszystkich elevation scans. Każdy punkt obrazu radarowego przedstawia maksymalną wartość refleksyjności (w dBZ) w słupie powietrza nad tym punktem.
Echotop
W przypadku echotopu również nakładane są dane ze wszystkich elevation scans. Różne kolory przedstawiają jednak wysokość maksymalnej refleksyjności nad powierzchnią ziemi. Mapa ta ma szczególne znaczenie w meteorologicznym doradztwie dla lotnictwa.
CAPPI
CAPPI (Constant Altitude PPI) jest poziomym, dwuwymiarowym przedstawieniem wielkości mierzonych przez radar na określonej wysokości. CAPPI jest obliczany i interpolowany na podstawie wielu pomiarów PPI wykonanych przy różnych kątach elewacji. Na wskaźniku PPI różne wysokości są zazwyczaj przedstawiane za pomocą różnych kolorów. Tak zwany Pseudo-CAPPI (pCAPPI) różni się od CAPPI tym, że dodatkowe wartości w dalekiej strefie są ekstrapolowane.
wysokościowe
Rysunek 5: Struktura wyświetlania Vol-CAPPI
wysokościowe
Rysunek 5: Struktura wyświetlania Vol-CAPPI
Vol-CAPPI
Inna metoda prezentacji nosi nazwę Vol-CAPPI (Volume Constant Altitude Plan Position Indicator) i umożliwia jednoznaczne przypisanie ech we wszystkich trzech przekrojach. Oprócz widoku z góry wyświetlany jest również widok z przodu (odpowiadający przekrojowi ze wschodu na zachód) oraz przekrój poprzeczny (odpowiadający przekrojowi z północy na południe). Za pomocą krzyża celowniczego można dowolnie wybierać położenie tych przekrojów.
MAX-CAPPI
W obrazie MAX-CAPPI (Maximum Constant Altitude Plan Position Indicator) przedstawiane są maksymalne wartości danych CAPPI z różnych wysokości. Odbywa się to z jednej strony poprzez pionową projekcję maksimum w widoku z przodu, a z drugiej strony poprzez poziome projekcje maksimum z południa na północ oraz z zachodu na wschód w przekrojach bocznych. W przekrojach bocznych boczna skala przedstawia wysokość w kilometrach. W obrazach MAX-CAPPI najczęściej prezentowana jest refleksyjność.
Kompozyty z wielu lokalizacji radarowych
Połączenie obrazów radarowych z różnych lokalizacji w jeden obraz zbiorczy, zwany kompozytem, otwiera nowe możliwości analizy i prognozowania pogody. Do kompozytów wielostanowiskowych przetwarzane są zazwyczaj jedynie lokalne kompozyty refleksyjności. Ich zaletą jest uzyskanie obrazu dużego obszaru. Wadą jest mniejsza dokładność w porównaniu z produktami lokalnymi.
DWD udostępnia krajowe obrazy kompozytowe (produkt PC) oraz międzynarodowe obrazy kompozytowe (produkt PI).
Produkt WX i produkt RX
Nałożenie danych refleksyjności ze wszystkich stacji radarowych w Niemczech tworzy dwuwymiarową, standardową prezentację rozkładu refleksyjności radarowej o rozdzielczości 1 km × 1 km. W produkcie WX wykorzystywany jest wyłącznie skan opadów radarów meteorologicznych. Skan ten jest aktualizowany tylko co 5 minut. Te obrazy lub ich animowane sekwencje są publikowane jako „radar opadów”.
W produkcie RX wykorzystywane są lokalne kompozyty refleksyjności, czyli dane ze wszystkich elevation scans. Dzięki temu rejestrowane są również krople wody znajdujące się na dużych wysokościach, które wskutek prądów wstępujących w ogóle nie docierają do powierzchni ziemi.
Vertically Integrated Liquid (VIL)
Vertically Integrated Liquid (VIL, pionowo zintegrowana zawartość cieczy) oznacza całkowitą ilość opadu, jaka spadłaby na powierzchnię ziemi, gdyby cała ciekła woda znajdująca się w pionowej kolumnie wewnątrz chmury opadowej (najczęściej burzowej) dotarła do ziemi. W praktyce sumowane są wszystkie ilości wody oszacowane na podstawie refleksyjności nad każdą jednostką powierzchni siatki.
VIL nie jest obserwowany ani bezpośrednio mierzony, lecz obliczany na podstawie refleksyjności zmierzonej przez radar. Dlatego wszystko, co wpływa na refleksyjność, wpływa również na wartość VIL.