Satellietgebaseerde ADS-B-vluchttracking
Afbeelding 1: Sinds 7 mei 2013 draait de ESA-satelliet PROBA-V om de aarde met aan boord een ontvanger voor ADS-B-signalen van vliegtuigen.
Afbeelding 1: Sinds 7 mei 2013 draait de ESA-satelliet PROBA-V om de aarde met aan boord een ontvanger voor ADS-B-signalen van vliegtuigen.
Satellietgebaseerde ADS-B-vluchttracking
Tot nu toe was het niet mogelijk om vluchten boven afgelegen gebieden zoals de Noordpool, de Zuidpool, regenwouden, woestijnen en oceanen te volgen, omdat het beperkte bereik van radarsystemen deze gebieden niet kon bestrijken. Een belangrijke vooruitgang is de ontwikkeling van satellietgebaseerde ADS-B-vluchttracking, waarbij satellieten in een lage aardbaan (LEO) worden gebruikt als relaisstations voor de ontvangst van ADS-B-positieberichten van vliegtuigen. In Engelstalige literatuur wordt deze methode aangeduid als "Space-Based ADS-B" of "ADS-B Link Augmentation System" (ALAS). Na de succesvolle proeven van het DLR maken ADS-B-ontvangers sinds 2017 deel uit van de nieuwste Iridium NEXT-satellietconstellatie van Thales Alenia Space en leveren zij nauwkeurige realtimeposities, zelfs boven poolgebieden en oceanen.
ADS-B-signalen worden meestal door het vliegtuig uitgezonden via twee antennes, waarvan één aan de onderzijde en één aan de bovenzijde van de romp is gemonteerd. De baanhoogte van 820 km van Proba-V vereist ontvangstantennes met een goede richtwerking. Omdat de oriëntatie van de zendantenne verandert afhankelijk van de actuele vliegrichting en de polarisatie daarvan dus niet bekend is, moeten de ontvangstantennes van de satelliet circulair gepolariseerd zijn. Daardoor worden alle lineair gepolariseerde signalen weliswaar met −3 dB verzwakt, maar wordt een volledige polarisatiemismatch tussen horizontale en verticale lineaire polarisatie voorkomen, die een verzwakking tot −30 dB zou veroorzaken.
Afbeelding 2: Principe van de gegevensoverdracht
De ADS-B-ontvangers in de huidige constellatie van 80 Iridium NEXT-satellieten worden geproduceerd door het Amerikaanse bedrijf Aireon uit McLean, Virginia. Dit bedrijf biedt ook (tegen betaling) een volledig overzicht van de luchtverkeerssituatie boven de aarde aan in de vorm van een virtuele radar. Dat deze dienst „betaald” is, vormt echter vooral een beperking van de toegang tot deze informatie. Gewoonlijk tonen openbaar toegankelijke „virtuele radars” de gegevens met een vertraging van enkele minuten, om te voorkomen dat terroristen deze informatie kunnen misbruiken. Sinds 2019 worden de gegevens van Aireon echter geleverd met een beschikbaarheid van 99,999% en vrijwel in realtime, zodat zij kunnen worden gebruikt voor de luchtverkeersleiding. Deze dienst is geen toekomstmuziek meer: hij bestaat al meerdere jaren en hoeft alleen nog door de Internationale Burgerluchtvaartorganisatie (ICAO) te worden geaccepteerd. De ICAO blijft echter vasthouden aan het Organized Track System (Westbound-Tracks), een systeem van georganiseerde vliegroutes zonder radarbewaking.