www.radartutorial.eu www.radartutorial.eu Radar wtórny

Satelitarne śledzenie lotów ADS-B

Rysunek 1: Od 7 maja 2013 roku satelita ESA PROBA-V krąży wokół Ziemi z odbiornikiem sygnałów ADS-B statków powietrznych na pokładzie.

Rysunek 1: Od 7 maja 2013 roku satelita ESA PROBA-V krąży wokół Ziemi z odbiornikiem sygnałów ADS-B statków powietrznych na pokładzie.

Satelitarne śledzenie lotów ADS-B

Do niedawna śledzenie lotów nad odległymi obszarami, takimi jak biegun północny, biegun południowy, lasy deszczowe, pustynie czy oceany, nie było możliwe, ponieważ ograniczony zasięg systemów radarowych nie pozwalał na objęcie tych rejonów obserwacją. Istotnym postępem jest rozwój satelitarnego śledzenia lotów ADS-B, w którym satelity znajdujące się na niskiej orbicie okołoziemskiej (LEO) są wykorzystywane jako stacje przekaźnikowe do odbioru meldunków pozycyjnych ADS-B nadawanych przez statki powietrzne. W literaturze anglojęzycznej metoda ta określana jest jako „Space-Based ADS-B” lub „ADS-B Link Augmentation System” (ALAS). Po pomyślnych testach DLR od 2017 roku odbiorniki ADS-B stanowią część najnowszej konstelacji satelitów Iridium NEXT firmy Thales Alenia Space i zapewniają dokładne dane o położeniu w czasie rzeczywistym nawet nad obszarami polarnymi i oceanami.

Sygnały ADS-B są zazwyczaj nadawane przez statek powietrzny za pomocą dwóch anten, z których jedna znajduje się na dolnej, a druga na górnej części kadłuba. Wysokość orbity satelity Proba-V, wynosząca 820 km, wymaga zastosowania anten odbiorczych o dobrej kierunkowości. Ponieważ orientacja anteny nadawczej zmienia się wraz z aktualnym kierunkiem lotu, a jej polaryzacja nie jest znana, anteny odbiorcze satelity muszą mieć polaryzację kołową. W rezultacie wszystkie sygnały spolaryzowane liniowo są tłumione o −3 dB, ale unika się całkowitego niedopasowania między polaryzacją liniową poziomą i pionową, które mogłoby spowodować tłumienie dochodzące do −30 dB.

ADS-B
Łącze danych
Łącze danych

Rysunek 2: Zasada transmisji danych

ADS-B
Łącze danych
Łącze danych

Rysunek 2: Zasada transmisji danych

Odbiorniki ADS-B zainstalowane w obecnej konstelacji 80 satelitów Iridium NEXT są produkowane przez amerykańską firmę Aireon z siedzibą w McLean w stanie Wirginia. Firma ta oferuje również (odpłatnie) kompletny obraz sytuacji ruchu lotniczego nad całą Ziemią w postaci wirtualnego radaru. Odpłatność ta stanowi jednak przede wszystkim ograniczenie dostępu do tych informacji. Publicznie dostępne „wirtualne radary” zazwyczaj prezentują dane z kilkuminutowym opóźnieniem, aby uniemożliwić wykorzystanie tych informacji do celów terrorystycznych. Od 2019 roku dane Aireon są jednak udostępniane z dostępnością 99,999% oraz niemal w czasie rzeczywistym, dzięki czemu mogą być wykorzystywane w służbach kontroli ruchu lotniczego. Usługa ta nie jest już wizją przyszłości – istnieje od kilku lat i wymaga jedynie akceptacji przez Międzynarodową Organizację Lotnictwa Cywilnego (ICAO). Mimo to ICAO nadal utrzymuje Organized Track System (Westbound-Tracks), czyli system zorganizowanych tras lotniczych bez dozoru radarowego.