Szybka transformata Fouriera
Rysunek 1. Suma (czerwona krzywa) składowej podstawowej (żółta krzywa) i trzeciej harmonicznej (turkusowa krzywa) stanowi już przybliżenie sygnału prostokątnego.
Rysunek 2. Dodanie piątej harmonicznej jako trzeciego składnika daje już bardzo dokładne przybliżenie sygnału prostokątnego.
Rysunek 3. Przedstawienie sygnału prostokątnego w postaci widma częstotliwości
Rysunek 1. Suma (czerwona krzywa) składowej podstawowej (żółta krzywa) i trzeciej harmonicznej (turkusowa krzywa) stanowi już przybliżenie sygnału prostokątnego.
Rysunek 2. Dodanie piątej harmonicznej jako trzeciego składnika daje już bardzo dokładne przybliżenie sygnału prostokątnego.
Rysunek 3. Przedstawienie sygnału prostokątnego w postaci widma częstotliwości
Rysunek 1. Suma (czerwona krzywa) składowej podstawowej (żółta krzywa) i trzeciej harmonicznej (turkusowa krzywa) stanowi już przybliżenie sygnału prostokątnego.
Rysunek 2. Dodanie piątej harmonicznej jako trzeciego składnika daje już bardzo dokładne przybliżenie sygnału prostokątnego.
Rysunek 3. Przedstawienie sygnału prostokątnego w postaci widma częstotliwości
Szybka transformata Fouriera
Transformata Fouriera została zaproponowana przez francuskiego matematyka Jeana-Baptiste'a Josepha Fouriera (Jean-Baptiste Joseph Fourier) w 1822 roku w jego dziele „Théorie analytique de la chaleur” („Analityczna teoria ciepła”). Sygnał odbierany przez radar impulsowy jest sekwencją impulsów w dziedzinie czasu, których amplitudę i fazę można zmierzyć. Metody przetwarzania dopplerowskiego wykorzystują widmową, czyli częstotliwościową zawartość tego sygnału. Zawartość częstotliwościowa sygnału przedstawionego w dziedzinie czasu jest wyznaczana za pomocą transformaty Fouriera. Wynikiem tej transformacji jest widmo sygnału czasowego, czyli jego reprezentacja w dziedzinie częstotliwości.
Transformata Fouriera stała się jedną z podstawowych metod przetwarzania sygnałów, ponieważ umożliwia przedstawienie różnorodnych informacji zawartych w echu radarowym w postaci odpowiedniej do komputerowego przetwarzania.
Transformata Fouriera jest metodą analizy funkcji, opartą na rozkładzie na funkcje bazowe – sinusy i cosinusy. Oznacza to, że funkcja opisująca kształt sygnału jest przedstawiana jako suma składowych sinusoidalnych i cosinusoidalnych o różnych częstotliwościach, amplitudach i fazach. Tę metodę analizy nazywa się dyskretną transformatą Fouriera (DFT).
Na rysunkach 1 i 2 przedstawiono zasadę rozkładu funkcji na składowe harmoniczne na przykładzie sygnału prostokątnego. W tym przypadku suma obejmuje nieparzyste harmoniczne sinusoidalne. Zaletą przedstawienia sygnału prostokątnego w postaci widma częstotliwości jest to, że można je łatwo zapisać w formie tabeli zawierającej częstotliwości i amplitudy poszczególnych składowych harmonicznych. Jak wiadomo, postać tabelaryczna doskonale nadaje się do dalszego przetwarzania komputerowego.
Niestety zastosowanie transformaty Fouriera wymaga znacznych zasobów obliczeniowych. Aby przezwyciężyć tę niedogodność, opracowano specjalny algorytm — szybką transformatę Fouriera (FFT). Wysoka szybkość obliczeń jest osiągana dzięki:
- zastosowaniu odpowiednio dobranego algorytmu matematycznego;
- ograniczeniu liczby operacji mnożenia (ponieważ mnożenie wymaga znacznie więcej czasu obliczeń niż dodawanie);
- możliwości wykorzystania pierwszych uzyskanych wyników jako przybliżenia już w trakcie wykonywania obliczeń.
Dzięki szybkiej analizie Fouriera pełny kształt echa radarowego może być przechowywany i wykorzystywany podczas przetwarzania jako niewielki zbiór danych. Dane te mogą służyć do automatycznego rozpoznawania celów radarowych, podobnie jak odciski palców są wykorzystywane do identyfikacji osób.
Podstawy matematyczne: www.mathepower.com (tylko w języku niemieckim)
Więcej informacji: www.iti.fh-flensburg.de (tylko w języku niemieckim)
Matteo Frigo and Steven G. Johnson: FFTW, http://www.fftw.org/;
The Design and Implementation of FFTW3, Proceedings of the IEEE 93 (2), 216–231 (2005).