www.radartutorial.eu www.radartutorial.eu Radar Temelleri

Kuantum radar

Bir kuantum radar (İng.: “Quantum Radar”) hedeflerin algılanması ve konumlarının belirlenmesi için kuantum mekaniği etkilerini, özellikle kuantum dolanıklığını ve kuantum korelasyonlarını kullanır.

Bu ilkenin anlaşılmasının temelini fizikteki dalga-parçacık ikiliği oluşturur. Kuantum mekaniğine göre kuantum nesneleri ne yalnızca klasik dalgalar ne de yalnızca klasik parçacıklar olarak tam biçimde tanımlanabilir. Klasik bir dalga uzayda serbest uzay yayılım kaybına uygun olarak yayılırdı. Buna karşılık klasik bir parçacığın belirli bir konumu vardır ve uzayda yayılmış bir dalga ile aynı biçimde tanımlanamaz. Kuantum mekaniğinde bir parçacığın durumu dalga fonksiyonu ile tanımlanır; böylece dalga ve parçacık özellikleri tek bir model içinde birlikte ele alınır.

Kuantum dolanıklığı, kuantum mekaniğinde iki parçacığın, örneğin iki fotonun, ortak bir kuantum durumunda hazırlanabildiği ve ölçüm sonuçlarının birbirinden bağımsız olarak açıklanamayan korelasyonlar gösterdiği bir olgudur. Bu korelasyonlar iki foton uzaysal olarak birbirinden ayrıldığında da sürebilir. Quantum Illumination yönteminde iki dolanık moddan biri signal olarak hedef bölgesine gönderilir, diğer mod ise idler olarak adlandırılır ve alıcıda tutulur. Yansıyan sinyal alındıktan sonra geri dönen sinyal ile saklanan idler modu birlikte değerlendirilir.

Kayıplar, gürültü ve çevreyle etkileşimler genellikle dekoheransa yol açar ve signal ile idler arasındaki başlangıçtaki dolanıklığı bozabilir. Buna rağmen Quantum Illumination yönteminde geri dönen sinyal ile idler modu arasında kullanılabilir korelasyonlar kalabilir. Belirli koşullar altında bu, zayıf yansıtıcılı bir hedefin güçlü termal gürültü arka planında aynı gönderim enerjisini kullanan bazı klasik yöntemlere göre daha güvenilir biçimde algılanmasını sağlayabilir.

Bu yolla çok zayıf yansımalar prensip olarak çevresel gürültü içinde daha iyi algılanabilir. Bu durum özellikle küçük radar kesit alanına sahip hedefler için önemlidir.
Temel fiziksel ilke bu şekildedir.
 

Optik bölgede dolanık foton çiftleri, örneğin bir lazerin β-baryum borat (BBO) gibi doğrusal olmayan bir optik kristali pompalamasıyla üretilebilir. Spontaneous Parametric Down-Conversion (SPDC) yoluyla uygun kuantum korelasyonlarına sahip iki foton oluşturulabilir. Yalnızca aynı polarizasyona sahip olmak kuantum dolanıklığı anlamına gelmez; belirleyici olan iki modun ortak hazırlanmış kuantum durumudur. Modlardan biri gönderilen sinyal olarak kullanılır, diğeri ise alıcıdaki sonraki korelasyon işlemleri için idler olarak saklanır.

Ancak bu ilkenin bir radar sisteminin mikrodalga bölgesinde uygulanması ek teknik güçlükler ortaya çıkarır. Pratik olarak kullanılabilir bir kuantum radarda, diğerlerinin yanı sıra, aşağıdaki sorunların çözülmesi gerekir:

Quantum Illumination'ın temel ilkeleri ve kuantum radara benzer çeşitli yöntemler laboratuvarda ve kısa mesafelerde deneysel olarak gösterilmiştir. Ancak bunların geleneksel radar sistemlerine göre açık bir üstünlük sağlayan, pratik olarak kullanılabilir uzun menzilli bir radar biçiminde gerçekleştirilmesi hâlâ önemli teknik ve fiziksel güçlüklerle karşı karşıyadır. Bu nedenle buna karşılık gelen operasyonel uzun menzilli sistemler günümüzde hâlâ araştırma konusudur.

Yazar: Christian Wolff, Almanca metinden çeviri: Zafer Yener