Dlaczego potrzebny jest nowy tryb?
Rysunek 1: Odpowiedź transpondera obsługującego Mode S (na dole) w porównaniu ze starszym transponderem (na górze)
Rysunek 1: Odpowiedź transpondera obsługującego Mode S (na dole) w porównaniu ze starszym transponderem (na górze)
Dlaczego potrzebny jest nowy tryb?
W klasycznym systemie SSR statki powietrzne były identyfikowane wyłącznie za pomocą kodu Mode A. Jest to kod dynamiczny przydzielany przez system naziemny i ustawiany przez pilota w transponderze. Ponieważ statek powietrzny podczas lotu przelatuje przez różne rejony kontroli ruchu lotniczego, normalne jest, że ten sam lot otrzymuje różne kody od różnych regionalnych ośrodków kontroli.
Jednak system kodowania w trybie Mode A udostępnia jedynie 4096 różnych kodów, a wraz ze wzrostem natężenia ruchu lotniczego coraz trudniej jest przydzielić każdemu statkowi powietrznemu indywidualny kod w obrębie jednego regionu przestrzeni powietrznej. Jeżeli nie można przydzielić unikalnych kodów, wzrasta ryzyko pomylenia dwóch statków powietrznych i przekazania pilotom błędnych instrukcji przez kontrolę ruchu lotniczego.
Z tego powodu ICAO zdefiniowała system Mode S, który przydziela każdemu statkowi powietrznemu 24-bitowy adres, programowany na stałe podczas instalacji transpondera, umożliwiający jednoznaczną identyfikację.
Rysunek 2: Hierarchiczne poziomy systemu Mode S
Rysunek 2: Hierarchiczne poziomy systemu Mode S
Rysunek 2: Hierarchiczne poziomy systemu Mode S
System Mode S umożliwia:
- Selektywne indywidualne adresowanie statków powietrznych — litera „S” oznacza „Selective” — za pomocą 24-bitowego identyfikatora (= ponad 16 milionów kodów). Każdemu statkowi powietrznemu podczas składania planu lotu przydzielany jest indywidualny kod, który nie może być zmieniany w trakcie lotu.
- większą integralność danych dzięki kontroli bitów parzystości
- dokładniejsze przesyłanie informacji o wysokości z rozdzielczością 25 stóp (wcześniejsza rozdzielczość: 100 stóp)
System Mode S obsługuje dwa rodzaje usług komunikacyjnych (podsieci Mode S)
- Usługi specyficzne dla Mode S jako szczególna właściwość zapytania Mode S
(na przykład wojskową identyfikację kryptograficzną)
- dodatkowe usługi SVC umożliwiają integrację podsieci Mode S z ogólną siecią ATN.
System Mode S stanowi część ogólnej architektury hierarchicznej przedstawionej na sąsiednim rysunku. Mówiąc prościej, system Mode S można traktować jako podstawowy protokół komunikacyjny pomiędzy transponderem zainstalowanym na pokładzie statku powietrznego a radarem wtórnym znajdującym się na ziemi.
Protokoły i usługi specyficzne dla Mode S nie wymagają, aby cała sieć ATN była dostępna, ponieważ informacje są wymieniane za pośrednictwem specjalnego lokalnego interfejsu SSE. Za pośrednictwem tego interfejsu do zapytań Mode S mogą być również dołączane informacje pochodzące z funkcji lokalnych.
Normy dla wszystkich trzech poziomów hierarchicznych zostały określone w standardach ICAO (Annex 10 Volume III Chapter 9, poprawki 71 i następne).
Norma ta stanowi:
„Indywidualny adres SSR Mode S musi być jednym z 16 777 214 możliwych 24-bitowych adresów przydzielanych przez ICAO, organ państwowy lub inny upoważniony krajowy organ rejestracyjny.”
Każdy organ rejestracyjny dysponuje własnym unikalnym prefiksem, który stanowi początek 24-bitowego adresu. Następnie właściwy organ samodzielnie przydziela pozostałe bity tworzące indywidualny adres statków powietrznych zarejestrowanych w danym kraju. (Tabelę przydziału bloków adresowych według stanu z 2009 roku można znaleźć tutaj.)
Poszczególne państwa dysponują różną liczbą indywidualnych kodów. Na przykład Niemcy oraz Zjednoczone Królestwo Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej mogą zarejestrować po 262 144 statki powietrzne, podczas gdy Austria dysponuje jedynie 32 768 rejestracjami. Stany Zjednoczone mają do dyspozycji 1 048 576 kodów.
Polska dysponuje prefiksem o długości 11 bitów oraz pozostałymi 13 bitami przeznaczonymi na 8 192 możliwe rejestracje. Dlatego adres statku powietrznego zarejestrowanego w Polsce ma następujący format: 01001100010 - xxx xxxx xxxx xx.