www.radartutorial.eu www.radartutorial.eu Radar wtórny

Transponder

Rysunek 1: Panel sterowania starszego transpondera Standard Mark X

Transponder

Działanie systemu radaru wtórnego opiera się na współpracy transpondera zainstalowanego na pokładzie statku powietrznego. Nazwa „transponder” powstała z połączenia słów „Transmitter” (nadajnik) i „Responder” (odpowiadający). Odbiera on zapytania, na przykład z naziemnych stacji radarowych, tworzy odpowiedź w postaci kodu i nadaje ją dookólnie.

Ten nieco starszy transponder przedstawiony na rysunku 1 prawdopodobnie pochodzi z samolotu Starfighter F-104G. Kod ustawiano za pomocą czarnych przełączników obrotowych. Żółte oznaczenia w narożnikach wskazują, że urządzenie służyło jako przyrząd wzorcowy do obsługi technicznej. Nowsze transpondery mają inną konstrukcję, z dwoma stale aktywnymi kanałami odbiorczymi (tryb Diversity). Jedna antena jest umieszczona na górnej, a druga na dolnej części kadłuba statku powietrznego. Dodatkowe informacje dostarczają systemy nawigacyjne znajdujące się w Avionics Rack.

Altitude Reporting
(basically enabling
Mode C)
Enables TCAS (when
selected, TAs and
RAs are provided
Transponder
Failure
Indicator
Enter
Mode A
Code
Enter
Flight ID
Self Test
(press)
Traffic
(Auto or
Manual)
TCAS
Range
Source of
Altitude (not
selected Alt)
Select
(Enter)
SPI
Clear

Rysunek 2: Możliwy wygląd panelu sterowania nowoczesnego aktywnego transpondera z funkcjami Mode S zgodnie z zaleceniami ICAO

Altitude Reporting
(basically enabling
Mode C)
Enables TCAS (when
selected, TAs and
RAs are provided
Transponder
Failure
Indicator
Enter
Mode A
Code
Enter
Flight ID
Self Test
(press)
Traffic
(Auto or
Manual)
TCAS
Range
Source of
Altitude (not
selected Alt)
Select
(Enter)
SPI
Clear

Rysunek 2: Możliwy wygląd panelu sterowania nowoczesnego aktywnego transpondera z funkcjami Mode S zgodnie z zaleceniami ICAO

Transponder zapisuje dane z Avionics Rack w 256 różnych rejestrach Binary Data Store (BDS), z których każdy ma szerokość 56 bitów i może być odczytany poprzez zapytanie z naziemnej stacji. Każdy rejestr zawiera pełną odpowiedź Mode S lub zawartość określonego komunikatu ADS-B broadcast. Rejestry te są czasami określane również jako Ground Initiated Comm B (GICB). Ich zawartość i sposób wykorzystania zostały zdefiniowane w dokumencie ICAO „Manual on Mode S Specific Services” (Doc 9688). Rejestry, które nie zostały zaktualizowane w określonym przedziale czasu, są automatycznie czyszczone przez transponder. Rejestry mają dwucyfrowy adres szesnastkowy; na przykład BDS 05h (w niektórych publikacjach oznaczany jako BDS 0,5) zawiera bieżącą pozycję GPS dla trybu Squitter. Niektóre z tych rejestrów przedstawiono w tabeli 1.

RejestrZawartość
BDS 01hData Link Capability Report
BDS 02hAircraft Identity
BDS 03hACAS Resolution Advisory
BDS 04hSelected Vertical Intent parameters (Bit 28…40: Barometric Pressure Setting)
BDS 05hExtended Squitter Airborne Position
BDS 06hExtended Squitter Surface Position
BDS 07hExtended Squitter Status (transmitted only in reply to interrogation)
BDS 08hExtended Squitter A/C Id & Category
BDS 09hExtended Squitter Airborne Velocity
BDS 0AhExtended Squitter Event Report
BDS 61hExtended Squitter Emergency/Priority Status (transmitted once per second during an emergency)
BDS 65hAircraft Operational Status

Tabela 1: Zawartość wybranych rejestrów BDS

Down-
converter
A/D-
converter
Monitor
Single-Chip-Processor
Power
Amplifier
Waveform-
generator
Tastatur
external sensors
Local-
oscillator

Rysunek 3: Schemat blokowy nowoczesnego transpondera

Down-
converter
A/D-
converter
Monitor
Single-Chip-Processor
Power
Amplifier
Waveform-
generator
Tastatur
external sensors
Local-
oscillator

Rysunek 3: Schemat blokowy nowoczesnego transpondera

Down-
converter
A/D-
converter
Monitor
Single-Chip-Processor
Power
Amplifier
Waveform-
generator
Tastatur
external sensors
Local-
oscillator

Bild 3: Blockschaltbild eines modernen Transponders