www.radartutorial.eu www.radartutorial.eu Radar Grondbeginselen

Actieve antennes

LNA
digitale besturing
MESFET
vermogens-
versterker

Afbeelding 1: Zend-/ontvangstmodule voor een actieve antenne

LNA
digitale besturing
MESFET
vermogens-
versterker
4-bits faseschuiver Register (geheugen) MESFET-vermogensversterker Begrenzingsdiodes seriële besturingsbus

Afbeelding 1: Zend-/ontvangstmodule voor een actieve antenne

Actieve antennes

Actieve phased-arrayantennes zijn antennes waarbij het zendvermogen direct op de antenne door een groot aantal zend-/ontvangstmodules met laag vermogen wordt opgewekt. Voorbeelden hiervan zijn de neusradar van de Tornado en de RRP-117 . De actieve phased-arrayantenne is al behandeld in het hoofdstuk over antennes. Hier worden nu specifiek de zendmodules van dit type antenne beschreven.

Actieve phased-arrayantennes vereisen een speciale architectuur van halfgeleider-zendmodules. Naast de vermogensversterking van het zendsignaal moet zo'n module nog andere functies bevatten. Afbeelding 1 toont een veelgebruikte opbouw van deze modules.

Alle afzonderlijke componenten zijn samengebouwd tot één zend-/ontvangstmodule. Deze module bevat een faseschuiver en een elektronisch gestuurde verzwakker voor het vormen van het antennepatroon, een vermogensversterker voor het zendpad, een ruisarme voorversterker voor het ontvangstpad, twee ferrietcirculatoren en de zend-/ontvangstschakelaar (duplexer). Niet afgebeeld, maar vrijwel altijd eveneens geïntegreerd, zijn controle- en testcircuits (BITE). Vaak wordt tussen de duplexer en de voorversterker bovendien een begrenzer geplaatst om de gevoelige voorversterker tegen te hoge ontvangen vermogens te beschermen.

Dat kan nodig zijn als beveiliging tegen foutieve schakelingen van de duplexer, maar ook door sterke echo's uit het nabije gebied, bijvoorbeeld van doelen met een zeer groot effectief radarreflectieoppervlak, of zelfs door stoorzenders. (De eenvoudigste begrenzercircuits bestaan uit twee antiparallel geschakelde diodes.)

Een voordeel van een actieve antenne is dat er geen complexe transmissielijnen tussen de zender en de antenne nodig zijn. De korte verbindingen veroorzaken slechts geringe leidingverliezen. Bij draaiende antennes hoeven via de sleepringen van de Slipring Unit alleen signalen met een relatief lage frequentie te worden overgedragen, meestal de middenfrequentie. Hoe kleiner de groepen stralingselementen zijn die op één versterkermodule zijn aangesloten, hoe kleiner het pulsvermogen van die module hoeft te zijn. Daalt dit vermogen onder een bepaalde waarde, dan kan in elke kleine module een ferrietcirculator als zend-/ontvangstschakelaar worden gebruikt. Dit heeft weer als voordeel dat er voor deze radar geen minimale meetafstand meer bestaat waarin hij door een te hoog zendvermogen en de daaruit volgende oversturing van de ontvanger „blind” is.

Een nadeel is dat wanneer zo'n module defect raakt, de zender moet worden uitgeschakeld en de antenne moet worden stilgezet. Een radartechnicus moet naar de antenne klimmen om de module te vervangen. Passieve antennes hebben hun zendinstallatie op een permanent toegankelijke werkhoogte onder de antenne, zodat een defecte module tijdens bedrijf kan worden vervangen zonder de werking van de radar te onderbreken. Dit is een zeer belangrijke eigenschap, vooral voor radarinstallaties voor luchtverkeersleiding.

Als voorbeeld van een PAT (Power-Amplifier-Transmitter) toont afbeelding 2 een deel van het zendsysteem van de RRP-117 , dat met twee zendfrequenties in tijdmultiplex werkt. Beide frequenties worden lineair gemoduleerd voor de toegepaste pulscompressiemethode. Door deze pulscompressie zijn geen extreem hoge pulsvermogens meer nodig, zodat ondanks de door halfgeleiderversterkers begrensde piekvermogens toch een goed bereik wordt bereikt. Elke rij van de phased-arrayantenne heeft een afzonderlijke zendversterker en een ontvangerblok met de overige componenten uit afbeelding 1. De combinatie van de ontvangen signalen voor de monopulsmethode vindt pas op de middenfrequentie plaats.
De afbeelding toont een compartiment aan de achterzijde van de antenne met 4 zendversterkers, 4 ontvangervoorversterkers en één voedingsblok. Elke zendversterker is verantwoordelijk voor één antennerij. De verticale strip vormt het bussysteem voor de voedingsspanningen. Als een voedingsblok uitvalt, kan de radar toch blijven functioneren. Als een zendmodule uitvalt, kan de radar eveneens blijven functioneren, maar met een enigszins verminderd bereik en een grotere onnauwkeurigheid bij de hoekbepaling.

Afbeeldingengalerij van halfgeleider-zendmodules
Zendmodule 1 van 44 Zendmodule 3 van 44 Zendmodule 5 van 44 Zendmodule 7 van 44 Ontvanger 1 van 44 Ontvanger 3 van 44 Ontvanger 5 van 44 Ontvanger 7 van 44 Voedingsblok 1 van 12 Voedingsleidingen als bussysteem

Afbeelding 2: Compartiment 1 van de antenne van de RRP–117

Afbeelding 3: Een geopend ontvangerblok: boven de faseschuivermodule, onder de voorversterker.

Afbeelding 4: Versterkermodule van een zender

Afbeelding 5: Gestandaardiseerde modulaire zend-/ontvangstmodule
(SMTRM) (Met vriendelijke toestemming van
Cassidian Ulm, voorheen EADS Defence & Security)