Ferrietcirculatoren
Afbeelding 1: Werkingsprincipe van een ferrietcirculator
Afbeelding 1: Werkingsprincipe van een ferrietcirculator
Ferrietcirculatoren
Een ferrietcirculator is een passieve, niet-reciproke component met drie poorten, die gemagnetiseerde ferrietmaterialen gebruikt, zodat een hoogfrequent signaal alleen kan uittreden via de poort die direct op de ingangspoort volgt.
Met een permanente magneet wordt in het ferrietmateriaal een statische magnetische voormagnetisatie opgewekt. Daardoor heeft het elektrische signaal afhankelijk van de voortplantingsrichting een verschillende voortplantingssnelheid. Wanneer op poort 1 een hoogfrequent signaal wordt toegevoerd, wordt de energie daarvan eerst in twee gelijke delen verdeeld, die zich in tegengestelde richtingen voortplanten. Door de verschillende voortplantingssnelheden komen beide signaalhelften bij poort 3 in tegenfase aan, waardoor zij elkaar opheffen. Bij poort 2 zijn beide signaalhelften in fase en worden zij opnieuw samengevoegd tot het volledige signaal.
Een ideale ferrietcirculator, zonder verliezen en met een oneindig grote isolatie, heeft de volgende verstrooiingsmatrix:
(1)
Dankzij de symmetrische opbouw van de ferrietcirculator kan door de keuze van de poort altijd een vastgelegde signaalrichting worden bepaald. Wanneer op een van de poorten een antenne is aangesloten, wordt de zendenergie altijd naar de antenne geleid, terwijl de echosignalen altijd naar de ontvanger worden geleid.
Afbeelding 2: Verstrooiingsparameters van een driepoorts ferrietcirculator
De isolatie van een circulator is de ingangsverzwakking van de uitgangspoort naar de ingangspoort, dus in de tegengestelde richting. Bij de ferrietcirculator in afbeelding 1 zijn er, wanneer poort 1 als ingangspoort wordt gebruikt, twee uitgangspoorten en dus twee isolatiewaarden, die overeenkomen met de retourdemping van poort 3 naar poort 2 en de doorgangsdemping van poort 2 naar poort 1. Bij een ideale circulator met een perfect aangepaste poort 2 zou de isolatie oneindig groot zijn. Wanneer poort 2 niet perfect is aangepast, heeft de isolatie van poort 3 naar poort 1 een eindige waarde. De meest voorkomende oorzaak van een beperkte isolatie is echter dat de circulator niet perfect is aangepast, zodat toepassing over een grotere bandbreedte mogelijk wordt. In de praktijk worden isolatiewaarden tussen -20 en -30 dB bereikt. Ferrietcirculatoren worden in radarapparatuur vaak gebruikt als duplexers.
Ferrietcirculatoren kunnen ook worden gebruikt als bescherming tegen reflecties en worden dan isolatoren genoemd. In dat geval wordt op poort 3 een voldoende gedimensioneerde afsluitweerstand aangesloten, die de gereflecteerde energie van poort 2 omzet in warmte, terwijl de gewenste signaalrichting van poort 1 naar poort 2 een onbelemmerde doorgang behoudt.
Afbeelding 4 toont een gedemonteerde ferrietcirculator voor kleine vermogens. Het grootste deel van het totale volume wordt ingenomen door twee massieve metalen blokken die uitsluitend een dragende functie hebben. De geleiderbaan in het midden is van koper vervaardigd. De afmetingen zijn zo gekozen dat zij samen met de oppervlakken van de metalen blokken een impedantie van 50 Ω vormen. De twee ferrietplaatjes hebben de vorm van kleine tabletten en zijn in een keramische schijf opgenomen. Mechanisch wordt de volledige constructie uitsluitend door de HF-connectoren bijeengehouden, hier van het type N. Bovendien worden alle onderdelen aan elkaar gelijmd, zodat eventuele mechanische trillingen de werking niet beïnvloeden.
Afbeelding 5 toont een ferrietcirculator van de radiohoogtemeter PRW-13 . Het permanente magnetische veld wordt hier met een elektromagneet opgewekt.